Azərbaycan dövləti mütəmadi olaraq sahibkarlara dəstək nümayiş etdirir. Xüsusən pandemiya dövründə sahibkarlara dəstəyin artırılması, həm iqtisadi paket, həm dolayı təşviq tədbirləri ilə sahibkarların dəstəklənməsi göstərir ki, ən həssas dönəmlərdə belə Azərbaycan dövləti sahibkarının yanındadır və sahibkarlığın dəstəklənməsi siyasətini davam etdirir
Ancaq buna baxmayaraq, banklar bölgə sahibkarlarına çətinlik yaradır. Belə ki, bölgələrdə fəaliyyət göstərən sahibkarlar banklardan kredit almaqda çətinlik çəkir. Məlumdur ki, Azərbaycanda iqtisadi inkişafın regional fərqlənməsi, hər sahədə olduğu kimi, kreditləşmə səviyyəsində də kəskin fərqlərə gətirib çıxarır. Belə ki, ölkə üzrə kredit qoyuluşlarının 80-82 faizə qədəri Bakı və Abşeron yarımadasının payına düşməkdədir.
Mərkəzi Bankın məlumatına görə, bankların kredit portfeli 15 milyard 206 milyon manatdır. Bu kreditlərin 11 milyard 890 milyon manatı yalnız Bakı şəhərində təklif olunub. Bölgələrdə isə vəziyyət kritikdir. Belə ki, banklar bölgələrdə çalışıb fəaliyyət göstərən sahibkarlara krediti rahat şəkildə vermir. Banklar kredit qarşılığında sahibkarlardan paytaxtda girov kimi təqdim etmək üçün əmlak tələb edirlər. Amma sahibkarların çoxunun Bakıda daşınmaz əmlakı yoxdur.
“Banklar bölgələrdə fəaliyyət göstərən sahibkarlardan kredit əldə etmək üçün paytaxtda, ən yaxşı halda isə iri şəhərlərdə girov kimi təqdim etmək üçün əmlak tələb edirlər, ancaq…”
Millət vəkili Vüqar Bayramov da bildirdi ki, bölgələrdə kreditlərin verilişi zamanı yaranan əsas çətinliklərdən biri girov mexanizmi ilə bağlıdır: “Çünki banklar bölgələrdə fəaliyyət göstərən sahibkarlardan kredit əldə etmək üçün paytaxtda, ən yaxşı halda isə iri şəhərlərdə girov kimi daşınmaz əmlak tələb edirlər. Amma sahibkarların çoxunun belə imkanları olmur.
Millət vəkilinin sözlərinə görə, rayonlara daha az vəsait ayıran banklar regionlarda kreditləri də yüksək faizlə təklif edirlər: “Mərkəzi Bankın məlumatına görə, bankların ən yüksək kredit faizləri Yuxarı Qarabağ iqtisadi rayonundadır. Yəni Füzuli, Ağdam və Tərtər rayonlarında yaşayan vətəndaşlarımız və iş adamları daha yüksək faizli kredit götürmək məcburiyyətindədirlər. Bu iqtisadi rayon üzrə orta kredit faizi 24.25 faizdir. Uyğun olaraq Dağlıq Şirvan və Aran iqtisadi rayonları da yüksək kredit faizlərinə görə fərqlənir. Ümumiyyətlə, rayonlarda kredit faizləri Bakı ilə müqayisədə orta hesabla 2 dəfədən çox artıqdır. Mərkəzi Bankın rayonlarda fəaliyyət göstərən sahibkarlara daha ucuz kreditlərin verilməsini təşviq etməsi çox vacibdir. Bu zaman xərclərin bir hissəsinin subsidiya edilməsi, rayonlara aşağı faizli kredit ayıran banklara əlavə güzəştlərin verilməsi mexanizmindən istifadə oluna bilər”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, yeni yaradılacaq “Azərbaycan Biznesinin İnkişafı Fondu” bank kredit sahəsində yaşanan problemlərin həll edilməsində böyük rol oynayacaq: “Biznesin İnkişafı Fondu”, xüsusilə qeyri-neft sektorunun inkişafının stimullaşdırılmasına öz töhfəsini verəcək”.
Günel CƏLİLOVA
