Ukrayna Prezidenti Zelenski ABŞ Prezidenti Trampın Rusiyaya dizel yanacağı ixracına icazə verən birtərəfli sanksiyaları ləğv etmək qərarını tənqid edib.
O, bu addımı ədalətsizlik və vicdansızlıq adlandırıb. “Bilirsiniz, bu, Putin üçün ad günü hədiyyəsi kimi görünür. Tamamilə dəhşətli görünür”, - deyə Zelenski bu həftənin əvvəlində qeyd olunan Rusiya prezidentinin ad gününə işarə edərək bildirib.
“Axios” qeyd edir ki, Trampın Putinlə telefon danışığından sonra elan etdiyi qərar Ukrayna və bir neçə Avropa hökuməti üçün sürpriz olub və ABŞ-la Qərb müttəfiqləri arasında münasibətlərdə yeni bir böhrana səbəb olub.
Zelenskinin sözlərinə görə, o, Vaşinqtonun mümkün qərarı barədə Trampın açıqlamasından təxminən bir saat əvvəl məlumat əldə edib. Həmin vaxt Ukrayna danışıqlar qrupunun Floridada ABŞ Prezidentinin xüsusi elçisi Stiv Uitkoff və Cared Kuşnerlə görüşü keçirilirmiş. Danışıqlarda Almaniya, Fransa, Böyük Britaniya, AB və NATO-dan olan yüksək vəzifəli diplomatlar da iştirak ediblər. Tərəflər müharibəyə son qoymaq üçün yeni Amerika təkliflərini müzakirə ediblər.
Zelenski bir neçə gün əvvəl Uitkoffla qışdan və ABŞ-da keçiriləcək ara seçkilərdən əvvəl diplomatik irəliləyiş əldə etməyin vacibliyi barədə danışdığını bildirib. O, amerikalıların danışıqlar imkanlarını müzakirə etmək üçün Floridada görüş təklif etdiklərini bildirib. Lakin Ukrayna prezidenti nə Uitkoffun, nə də Kuşnerin Rusiya dizel yanacağı ixracı ilə bağlı gözlənilən razılaşmadan bəhs etmədiyini vurğulayıb. Ukrayna nümayəndə heyətinə sadəcə Trampın Putinlə danışmaq niyyətində olduğu və tezliklə Rusiyaya qarşı sanksiyalarla bağlı qərarını açıqlaya biləcəyi barədə xəbərdarlıq edilib.
“Bu, həqiqətən ədalətsizlikdir, çünki biz münasibətlərimizi mümkün olan ən yaxşı şəkildə qurmağa çalışırdıq. Görünür, onlar bir tərəfdən bizimlə görüşmək fürsətindən istifadə ediblər, sonra isə Putinə zəng edib onunla danışıqlar aparıblar”, - deyən Zelenski qeyd edib ki, əgər bu Rusiya və Ukraynadakı enerji obyektlərinə qış boyunca hücumların dayandırılması barədə razılaşmanın bir hissəsi olarsa, Rusiyanın enerji ehtiyatlarına qarşı sanksiyaların yumşaldılmasını dəstəkləyəcək.
“Əgər bu qərarın qiyməti enerji atəşkəsidirsə, onda bu cür danışıqlar məntiqlidir”, - deyə Zelenski bildirib. Lakin o, hesab edir ki, əgər Putin belə bir razılaşmaya razı olsaydı, Tramp da bunu elan edərdi.
"O, nəyə nail oldu? Daha çox dizel yanacağına sahib olacağına? Kimə? Amerikalılar üçün daha çox Rusiya dizel yanacağına sahib olacağına? Bu, dünyanın zəifliyini göstərir", - deyən Ukrayna prezidenti, hazırkı vəziyyəti ötən il Alyaskada keçirilən Tramp-Putin sammiti ilə müqayisə edib. Zelenskinin sözlərinə görə, bundan sonra Amerika prezidenti heç bir qarşılıq almadan Rusiyanın bir çox tələblərini qəbul edib. "Bu da ikinci Alyaskaya bənzəyir", - deyə o bildirib.
Lakin bütün bunlara baxmayaraq, Zelenski Vaşinqtonun artıq Kiyevlə Moskva arasında vasitəçi kimi çıxış edə bilməyəcəyini bəyan etməkdən çəkinib. O, Ukraynanın müharibəyə son qoymaq üçün hələ də ABŞ-ın köməyinə ehtiyacı olduğunu vurğulayıb: "Bu asan deyil. Bizə amerikalılar lazımdır. Bizə amerikalıların bu müharibəni dayandırmağa çalışması lazımdır".
Lakin o, Moskvaya açıq-aşkar qarşılıqlı güzəştlər olmadan iqtisadi üstünlüklər təklif edən bir həllin gələcək diplomatik səyləri asanlaşdıracağına şübhə ilə yanaşır. O, bunun nə Ukraynaya, nə də ABŞ-a fayda verməyəcəyini iddia edib.
Zelenski Uitkoff və Kuşnerlə görüşünün nəticələrini Ukrayna danışıqlar qrupu ilə müzakirə etmək niyyətində olduğunu açıqlayıb. O, həmçinin dizel yanacağı ixracı qərarının Amerika nümayəndələrinin Rusiyaya planlaşdırılan səfəri ilə əlaqəli olub-olmadığını müəyyən etmək istəyir.
“Onlara dizel yanacağı ixracına icazə verirsiniz, ancaq bundan əvvəl Rusiya ilə danışıqlara getməyinizi düşünürsünüzsə, bu görüşü satın aldığınız mənasına gəlir”, - deyə Zelenski bildirib və əlavə edib ki, bunun Trampın niyyəti olub-olmadığını bilmir.
"Bəlkə səhv edirəm. Amma tam olaraq belə görünür. Əks halda, niyə belə etsinlər?" deyə əlavə edib.
Tahir TAĞIYEV
