Türkiyə Mərkəzi Bankı uçot dərəcəsini 19 faizdən 18 faizə endirdikdən sonra türk lirəsinin rekord səviyyədə enməsi baş verdi. Hazırda Türkiyə Mərkəzi Bankının məlumatına görə, 1 ABŞ dollarının satış qiyməti 9,1580 lirədir.
Qeyd edək ki, lirə yalnız dollar deyil, digər valyutalar qarşısında da dəyər itirir. 2021-ci ilin ötən dövründə lirə avro qarşısında 18 faiz, rubl qarşısında 24,6 faiz dəyər itirib.
Onu da bildirək ki, Azərbaycan vətəndaşları üçün Türkiyə iqtisadiyyatındakı proseslər təsirsiz ötüşmür. Bu, ilk növbədə Türkiyədə işləyən, təhsil alan vətəndaşlarımıza aiddir. Son aylarda Türkiyədə inflyasiyanın sürətlənməsi onlara bir sıra çətinliklər yaratmaqdadır. Xüsusilə Türkiyə universitetlərində təhsil alan tələbələr təhsil haqlarının, həmçinin yaşayış üçün mənzillərdə kirayə haqlarının artması səbəbindən çətinliklərlə üzləşirlər.
Maraqlıdır, türk lirəsinin dəyər itirməsinin Azərbaycan iqtisadiyyatına nə kimi təsiri ola bilər?
İqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli qeyd etdi ki, lirənin ucuzlaşmasının Azərbaycana yalnız psixoloji təsirləri var: “Azərbaycan manatı bazarda məzənnəsi müəyyən olunmayan, inzibati qaydada məzənnəsi təyin olunan valyuta növüdür. İndi neft qiymətlərinin bu dərəcə yüksək olduğu dövrdə Azərbaycan manatına ciddi bir təsir olacağını düşünmürəm. Lirənin ucuzlaşması və tarixi minimum səviyyələrə çatması Türkiyənin öz daxili iqtisadi və siyasi sistemindən qaynaqlanan məsələlərdir. Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini aşağı saldı və lirəyə çıxış asanlaşdı deyə, bu təsir özünü göstərdi. Bir də təbii ki, geosiyasi təsirlər var. Bu yaxınlarda Co Baydenin Türkiyənin Suriyadakı hərəkətlərini tənqid edən çıxışı olmuşdu və bu da dolların qalxmasına səbəb olan əsas amillərdən birinə çevrildi".
İqtisadçı onu da əlavə etdi ki, lirədəki ucuzlaşmanın təsiri bazarlarda hələ görünmür: “Azərbaycana müsbət təsiri odur ki, əslində ölkəyə gətirilən malların ucuzlaşmasını görməliyik. Amma təəssüf ki, bazarda bunun işartılarını hələ də görmürük. Bir müddət belə davam etsə, türk lirəsi ucuzlaşmaqda davam etsə, Türkiyədən gətirilən məhsulların ucuzlaşacağı mümkündür”.
Günel CƏLİLOVA
