“Dünyanın ən böyük enerji şirkətləri Azərbaycanda bərpaolunan enerji növlərinin istehsalına maraq göstərir və artıq bu maraq reallaşır. İlin əvvəlində iki böyük beynəlxalq şirkətlə 440 meqavat generasiya gücü olan Günəş və külək elektrik stansiyalarının tikintisi ilə əlaqədar müvafiq sənədlər imzalanıb. Ümid edirəm ki, ilin sonuna qədər bütün sənədlərin imzalanması başa çatacaq və stansiyaların tikintisinə start veriləcək”.
Bunu Prezident İlham Əliyev 1000 meqavat yükötürmə gücü olan 330/220/110 kilovoltluq “Qobu” yarımstansiyasının tikintisi ilə tanış olarkən və 385 meqavatlıq “Qobu” Elektrik Stansiyasının təməlini qoyarkən deyib.
Prezident onu da qeyd edib ki, Azərbaycanda 440 meqavat gücündə bərpaolunan enerji növlərinin yaradılması, özü də Azərbaycan dövləti tərəfindən bir manat vəsait qoyulmadan reallaşdırılması Azərbaycanın sabit gələcəyinə, inkişafına olan inamın təzahürüdür: “Hazırda bizim Energetika Nazirliyi dünyanın bir neçə ən böyük enerji şirkəti ilə danışıqlar aparır. Biz bu şirkətlərlə bərpaolunan yeni Günəş və külək elektrik stansiyalarının tikintisi ilə əlaqədar danışıqları apararkən hesab edirik ki, istədiyimizə nail olacağıq və xarici investisiyalar bu sahəyə daha böyük həcmdə gələcək”.
Xatırladaq ki, bu il yanvarın 9-da Energetika Nazirliyi ilə Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının “ACWA Power” və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin “Masdar” şirkətləri arasında bərpaolunan enerji üzrə pilot layihələrin reallaşdırılmasına dair İcra müqavilələri imzalanıb. Müqavilələrə əsasən, “ACWA Power” şirkəti ilə 240 meqavat gücündə külək, “Masdar” şirkəti ilə isə 200 meqavatlıq Günəş elektrik stansiyalarının tikintisi ilə bağlı pilot layihələr icra ediləcək. Külək və Günəş enerjisi layihələri üzrə, ümumilikdə, təxminən illik 1,4 milyard kilovat/saat elektrik enerjisinin istehsalı proqnozlaşdırılır.
“Azərbaycan Respublikasının energetika sektorunda islahatların sürətləndirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu ildə imzaladığı Sərəncama uyğun olaraq, bərpaolunan enerji mənbələrindən istifadənin genişləndirilməsi məqsədilə 9 beynəlxalq enerji şirkəti ilə əməkdaşlıq əlaqələri yaradılaraq intensiv müzakirələr aparılıb. “ACWA Power” və “Masdar” şirkətləri təkliflərini təqdim edən 7 şirkət arasında üç mərhələdən ibarət seçim prosesi nəticəsində müəyyənləşdirilib.
Qeyd edək ki, bu iki böyük investorla imzalanan müqavilə sayəsində Azərbaycan regionda ən böyük Günəş və külək elektrik stansiyalarını quracaq. Hazırda bərpaolunan enerjinin ölkənin enerji balansındakı payı 17-18 faizdir və uzunmüddətli strategiya nəticəsində bu göstərici ən azı 30 faizə çatacaq.
“...əsas hədəfə çevrilib”
İqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərov bildirdi ki, ölkədə infrastruktur sahəsində görülən işlər sırasında elektroenergetikanın yenidən qurulması, inkişaf etdirilməsi və genişləndirilməsi istiqamətində həyata keçirilən işlər xüsusi yer tutub və tutmaqda da davam edir: “1000 meqavat yükgötürmə gücü olan 330/220/100 kilovoltluq “Qobu” yarımstansiyasının inşası və 385 meqavatlıq eyni adda Elektrik Stansiyasının təməlinin qoyulması bunun növbəti təzahürüdür. Nəzərə almaq lazımdır ki, əhalinin sayı artır, iqtisadiyyat inkişaf edir, yeni-yeni sənaye obyektləri yaranır, müəssisələr açılır və sair.
Son iki ildə görünən və qeydə alınan əsas müsbət tendensiya və dəyişikliklər nədən ibarətdir? Birincisi, Mingeçevir İstilik Elektrik Stansiyasında çox böyük işlər həyata keçirildi, stansiya bərpa edildi, yenidən quruldu, istismar müddəti artırıldı. İkincisi, digər mövcud generasiya gücləriə yenidənqurma işləri aparılmaqla yanaşı, yeni güclərin işə salınması tendensiyası start götürüb. Üçüncüsü, Azərbaycanda bərpaolunan enerji növlərinin istehsalı artıq “gözdən pərdə asmaq” istəyindən və reallığından əsas hədəfə çevrilib. İlin əvvəlindən iki böyük beynəlxalq şirkətlə 440 meqavat generasiya gücü olan Günış və külək elektrik stansiyalarının tikintisi ilə əlaqədar müvafiq sənədlər imzalanıb. Özü də sırf xarici investorlar hesabına”.
Son olaraq bildirək ki, bərpaolunan enerji növləri ilə bağlı Azərbaycanın böyük potensialı var.
Günel CƏLİLOVA
