“Azərbaycanda iqtisadiyyatın liberallaşdırılmasına getməliyik. Həm özəl, həm də xarici şirkətləri biz maraqlandırmalıyıq”. Bunu Prezident İlham Əliyev ölkəmizdə koronavirus pandemiyası ilə mübarizə sahəsində görülən tədbirlər və sosial-iqtisadi vəziyyətlə bağlı videoformatda keçirdiyi müşavirədə bildirib.
Prezident qeyd dib ki, son vaxtlar bu sahədə aparılan müzakirələr deməyə əsas verir ki, artıq ciddi addımların atılması labüddür: “Özəlləşdirmə sahəsində daha geniş islahatlar aparılmalıdır. Həm özəl, həm də xarici şirkətləri biz maraqlandırmalıyıq. Çünki bəzi hallarda şirkətlər müraciət edir və onların müraciətlərinə baxılmır, bəzi hallarda uzadılır. Layihələrin bəziləri icra edilir, bəziləri isə yox. Biz özümüz maraqlı olmalıyıq. Biz xarici və yerli investorlara biznes-plan verməliyik - bu sahə var, bu müəssisə var, gəl bunu özəlləşdir. Əgər strateji investor oraya böyük vəsait qoyacaqsa, bunu simvolik qiymətə özəlləşdirmək olar. Əgər o, zəmanət verirsə ki, buraya böyük vəsait qoyacaq. Ancaq bu yolla biz bu müəssisələri işə sala bilərik. Çünki bizim Bakı şəhərində sovet vaxtından qalan nə qədər dağılmış müəssisələr var. Onların böyük əraziləri var. O ərazilərdə həm yeni sənaye müəssisələri yaradıla bilər, - əlbəttə ki, ekoloji standartları tam gözləmək şərtilə, - eyni zamanda, şəhərsalma ilə əlaqədar burada böyük layihələr icra oluna bilər. İndi şəhərin içində bizim o qədər yarıdağılmış, çürümüş sənaye müəssisələrimiz var. O investorları cəlb etmək lazımdır. Qoy, gedib öz puluna ərazini abadlaşdırsın, ictimai zonalar yaratsın və binalar tikilsin. Çünki buna ehtiyac var və bu, biznesi canlandıracaq”.
Görünən odur ki, Azərbaycanda özəlləşmə ilə bağlı böyük potensial var. Sadəcə, bu sahədə işləri yaxşı təşkil etmək lazımdır ki, həm xarici, həm də yerli investorlar bu prosesdə iştirak etməkdə maraqlı olsunlar.
“...bürokratik maneələr yaradılacaqsa, o zaman heç nə alınmayacaq”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən iqtisadçı-alim Əli Əlirzayevin sözlərinə görə, xarici və yerli investorların özəlləşmədə maraqlı olması bir sıra amillərlə bağlıdır: “Əvvəla bu həm məşğulluqdur, həm də sosial imkişaf və iqtisadi artım. Ona görə də rəqabət mühiti yaradıb özəl sektoru bu işə cəlb etmək lazımdır. Bunun üçün də, birinci növbədə, qanunvericilik bazası təkmilləşdirilməlidir. Hələ də Azərbaycanda rəqabət haqqında qanun yoxdur. Ən başlıcası, özəlləşməyə özəlləşmə xatirinə getmək olmaz. Özəlləşmədə, birinci növbədə, əsas maraq olmalıdır. Xarici və daxili investorları cəlb etmək üçün ədalət prinsipi qorunmalıdır. Prosesə maneə törədəcək subyektiv amilləri aradan qaldırmaq lazımdır. Özəlləşmə hərrac yolu ilə həyata keçirilməlidir. Kim daha çox pul verirsə, ona üstünlük verilməlidir”.
Ə. Əlirzayev hesab edir ki, kapitala amnistiya verilməlidir: “Niyə bizim pullar xaricə axmalıdır? Amnistiya olsa, o zaman həmin kapital ölkə iqtisadiyyatına yatırılacaq. Nəticədə həm yeni iş yerləri açılacaq, həm də ölkə daxilində daha çox məhsul istehsal olunacaq. Özəlləşmə prosesi nəticəsində istehsal olunan məhsulun xarakteri, məzmunu elə olmalıdır ki, həmin məhsul realizə olunsun, rəqabətə dözə bilsin. Ona görə də bütün bunlara kompleks şəkildə yanaşılmalıdır. Yəni özəlləşmənin dövlət zamanəti, investisiya bazası olmalıdır. Xarici investorlar ölkəyə gəlirsə, onları həvəsləndirmək lazımdır. Yoxsa, onlara bürokratik maneələr yaradılacaqsa, o zaman heç nə alınmayacaq. Vergi qanunvericiliyi şəffaf və aydın olmalıdır”.
İqtisadçı-alimin fikrincə, bütün bunlar həllini tapandan sonra bu sahədə ciddi uğurlara nail olmaq olar.
Vidadi ORDAHALLI
