Gündəlik olaraq Bakıda və ya regionlarda kiminsə bu və ya digər səbəblərdən evinin, əmlakının qismən və ya tamamilə yanması ilə bağlı xoşagəlməz xəbərlər alırıq. Mülk sahibləri evlərinə dəymiş ziyanı dilə gətirsələr də, heç bir yerə müraciət edə bilmirlər. Çünki yaşayış mənzilləri və ya evlərini sığortalatmağa maraq göstərməyiblər və ya bu məsələyə ciddi yanaşmayıblar.
Son illər bu kimi halların artması artıq hər kəsi narahat etməyə başlayıb. Amma bununla bağlı artıq vəziyyət dəyişib. Belə ki, ötən illərlə müqayisədə yaşayış evləri və mənzillərin icbari sığortalanmasında artım müşahidə edilir.
Qeyd etdiyimiz kimi, son zamanlar daşınmaz əmlakın sığortasına maraq artıb. Ancaq bu hal paytaxt Bakı ərazisində müşahidə olunur. Bölgələrdə isə daşınmaz əmlakın sığortasına maraq, demık olar, yox səviyyəsindədir.
“...icbari sığorta müqaviləsi bağlamamağa görə cərimə də nəzərdə tutulub, amma...”
Bunun səbəbini araşdırmaq üçün sığorta sahəsi üzrə ekspert Xəyal Məmmədxanlıya müraciət etdik.
X.Məmmədxanlı qeyd etdi ki, Azərbaycanın əksər kənd yerində daşınmaz əmlaklar arasında sığortalanmış olanların xüsusi çəkisi 3-5 faizi keçmir: "Məsələn, Naxçıvanda, demək olar ki, sığortasız ev qalmayıb. Orada əmlak sığortası ilə bağlı çox yaxşı təcrübə var. Amma Bakı və digər bölgələrdə icbari sığortanın əhalini əhatə etmək faizi olduqca aşağıdır. Baxmayaraq ki, icbari sığorta müqaviləsi bağlamamağa görə cərimə də nəzərdə tutulub, amma cərimənin tətbiqetmə mexanizminin olmaması, müqavilənin elektronlaşmaması, elektron bazada buna nəzarət imkanlarının məhdud olması və digər səbəblərdən bu istiqamətdə cərimələr tətbiq edilmir. İcbari sığortadan xəbəri olan əhali belə cərimə olmadığından əmlaklarını sığortalamaq istəmir. Əhalinin böyük qisminin isə bu sığorta növündən xəbəri yoxdur. Yalnız bəzi notarial hərəkətlər edənlər bu sığorta növünə üz tuturlar. Ötən ilin sonlarında icbari sığorta müqaviləsi bağlamayanları cərimələməklə bağlı ölkədə ajiotaj yaranmışdı. Həmin ərəfədə xeyli əmlak sığortaya cəlb olundu. Amma cərimənin tətbiq olunması mümkün deyildi. Çünki bizdə belə bir mexanizm yoxdur. Müvafiq qurumlar da bu barədə açıqlama verəndən sonra əhali yenidən arxayınlaşdı və müqavilələrin sayı yenidən kəskin azaldı. Bu gün bütöv bir kənddə əhalinin maksimum 3-5 faizinin sığortası olar. Bu, bir qədər də həmin bölgənin sığorta mədəniyyətindən, o bölgədə sığorta şirkətlərinin aktivliyindən asılıdır. Elə bölgələr var ki, onlarda sığortalanma faizi yüksəkdir. Bəzilərində isə insanların, ümumyyətlə, sığortadan xəbərləri yoxdur”
Müsahibimizin dediyindən belə aydın oldu ki, bölgələrdə daşınmaz əmlakın sığortasına maraq göstərilməməsinə səbəb əhalinin bu sahədə yetərincə məlumatlı olmamasıdır.
Günel CƏLİLOVA
