Koronavirus pandemiyası dünya iqtisadiyyatına, eləcə də Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirsiz ötüşmür. Pandemiyanın iqtisadiyyata necə təsir etməsi və bu fonda əhalinin aztəminatlı təbəqəsinə edilən yardım beynəlxalq təşkilatların diqqətindən yayınmır.
“Moody`s” beynəlxalq reytinq agentliyinin son hesabatında qeyd olunur ki, bu ilin yanvar-may aylarında ÜDM istehsalı 2019-cu ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 1,7 faiz azalıb. Məhsul buraxılışında azalma templərinə təsir göstərən istehlakın düşməsi xalis ixracın da azalmasıdır. Buna baxmayaraq, mövcud təhdidlər və çağırışlar şəraitində “Moody`s” beynəlxalq reytinq agentliyinin dövlət rezervlərini iqtisadi sabitliyin qarantı kimi vurğulaması mövcud kiçilmələr fonunda risq zonasından ortamüddətli dövrdə Azərbaycanın uzaqda qalması kimi şərh edilir. Burada o da diqqətə çatdırılır ki, cari əməliyyatlar balansındakı profisit azalma birbaşa neft-qaz qiymətləri ilə əlaqədardır. Amma bunu qeyri-neft sektoru tədricən kompensasiya edir. Burada o da vurğulanır ki, Azərbaycanda dövlət investisiya yönümlü modellərdən özəl investisiya yönümlü modelə keçid üçün də hazırlıq görülür.
“Moody`s” bütün bunları yüksək qiymətləndirir və diqqəti həm də ona yönəldir ki, görülən tədbirlər sayəsində gələn il neft satışı ilə məşğul olan ölkələr arasında yalnız Azərbaycan dövlət büdcəsində profisit yaradan ölkə olacaq. Yəni agentlik 2021-ci il üçün neft hasilatçıları və ixracatçıları ölkələri arasında müsbət profisit proqnozunu yalnız Azərbaycanla bağlı təqdim edib.
“...beynəlxalq reytinq agentlikləri büdcə profisiti yaranmasını yüksək qiymətləndirirlər”
Dövlət büdcəsində yaradılacaq profisitin əhəmiyyəti barəsində danışan iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, cari ilin ilk rübündə büdcə xərcləmələri ilə bağlı profisit yaranmışdı. Bununda iki səbəbi var idi: “Məlumat üçün bildirim ki, yanvar-fevral aylarında neftin qiyməti kifayət qədər yüksək idi. Digər səbəb isə pandemiya ilə bağlı olaraq büdcə xərclərində ertələmə oldu. Profisitin yaranmasının əsas səbəblərindən biri elə məhz budur”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, neftin qiymətindən asılı olmayaraq, Neft Fondu büdcə transferini həyata keçirəcək: “Neft Fondundan büdcəyə təqribən 9,6 milyard manat transfer olacaq. Bu kimi parametrlər nəzərə alınaraq, beynəlxalq reytinq agentlikləri büdcə profisiti yaranmasını yüksək qiymətləndirirlər”.
Günel CƏLİLOVA
