Hazırda Azərbaycanda koronavirusla mübarizə çərçivəsində əsas vəzifə yoluxma hallarının artım dinamikasını dayandırmaq və bu sahədə müsbət tendensiyaya, yoluxma hallarının azalmasına nail olmaqdır.
Müşahidələr göstərir ki, karantin rejimi sərtləşdiriləndən sonra yeni yoluxma hallarında kəskin artım dinamikası dayanıb. Ümumilikdə, qaydaların sərtləşdirilməsi ilkin dövrlərdə də aparılıb və həmin vaxt müsbət nəticələr əldə edilib. Lakin bir sıra ölkələrdə olduğu kimi, Azərbaycanda qaydaların yumşaldılması koronavirusla bağlı statistikanın təhlükəli qrafik üzrə artımına səbəb olub. Yoluxma və ölüm hallarının artımı isə karantin rejiminin yenidən bərpası ilə nəticələnib. Təcrübələrdən də göründüyü kimi, yeni yoluxmaların qarşısını almaq üçün yeganə sınaqdan çıxmış vasitə karantin və məhdudiyyətlərin tətbiq olunmasıdır. Bu mənada, cəmiyyətin xəstəliyə qarşı effektiv mübarizə üçün karantin və məhdudiyyətlərə, onun müddətinin uzadılmasına hazır olması lazımdır.
Bütün bunlarla yanaşı, belə görünür ki, sərt qaydaları hələ bir müddət də davam etdirmək lazım gələcək. Artıq bununla bağlı müəyyən siqnallar verilir. Ancaq maraq doğuran məsələ odur ki, Azərbaycan iqtisadiyyatı bu məhdudiyyətlərə tab gətirə biləcəkmi? Yəni karantin müddətinin uzadılmasına iqtisadiyyat dözəcəkmu? Müşahidələr göstərir ki, sərt karantin qaydalarının uzadılmasına iqtisadiyyat duruş gətirəcək. Çünki həm bizdə insan sağlamlığını qorumaq birinci yerdə durur, həm də iqtisadi potensial kifayət qədər güclüdür. Bəzi ölkələr var ki, məhdud qaydalardan geri çəkilir. Baxmayaraq ki, pandemiya hələ sönməyib, problem kifayət qədər ciddidir. Ancaq bəzi ölkələr ona görə müəyyən yumşalmaya gedirlər ki, iqtisadiyyatları məhdudiyyətlərə çox davam gətirmir. Nəticədə əhalinin vəziyyəti pisləşir və bu da sosial narazılıqların yaranmasına səbəb olur. O üzdən, belə vəziyyət həmin dövlətləri sərt karantin qaydalarından vaxtsız imtina etmək zorunda qoyur. Azərbaycanda isə iqtisadi potensialın böyüklüyü, çoxşaxəli struktura malik olması və əhalinin durumu ilə bağlı geniş sosial dəstək layihələrinin olması o qənaətə gəlməyə əsas verir ki, iqtisadiyyat karantin qaydalarının uzadılmasına duruş gətirəcək.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər buna necə yanaşırlar?
“Azərbaycanın böyük valyuta rezervləri var”
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirlinin fikrincə, sərt karantin qaydalarının uzadılmasına ölkə iqtisadiyyatı duruş gətirəcək. O bunu bir sıra faktorlarla əsaslandırdı: “Əvvəla Azərbaycan iqtisadiyyatı ötən ili böyük artımla başa vurub. Bu ilin birinci rübündə də artım qeydə alınıb. Mart ayından sonra iqtisadi artım olmasa da, bizdə azalma digər ölkələrlə müqayisədə çox aşağıdır. Bununla belə, Azərbaycanın böyük valyuta rezervləri var. Koronavirusun tuğyan etməsinə rəğmən, Neft Fondunda toplanan vəsait azalmayıb. Hesab edirəm ki, bu, çox ciddi göstəricidir. İndiyə qədər hökumətin pandemiya ilə əlaqədar etdiyi yardımlar 5 milyon nəfərə qədər vətəndaşı əhatə edib. Azərbaycanın digər iqtisadi resursları da var. Bütün bunlardan çıxış edərək hesab edirəm ki, karantin rejiminin uzadılması ciddi iqtisadi itkilərə gətirib çıxarmayacaq”.
Belə aydın olur ki, Azərbaycan iqtisadiyyatı karantin rejiminin uzadılmasına hazırdır.
Vidadi ORDAHALLI
