Vətəndaşları koronavirus pandemiyası bir tərəfdən sıxdığı halda, banklar da digər yandan sıxır. Problem ondadır ki, günaşırı olaraq, kredit ödənişini gecikdirən vətəndaşlara banklardan zəng gəlir. Edilən zənglər zamanı kreditlərin ödənilməsi tələb edilir. Bu kimi zənglərlə hazırkı çətin vəziyyətində insanları gərginlikdə saxlayırlar, əsəblərini sınağa çəkirlər.
Halbuki, hələ aprel ayının sonlarında COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar olaraq, Nazirlər Kabineti kredit ödənişləri ilə bağlı qərar verdi. Həmin qərarda bildirildi ki, banklar işsiz qalmış müştərilərinə güzəştə getsin, kreditlə bağlı möhlət versin. Bundan başqa, Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmov bildirdi ki, pandemiyadan zərər çəkmiş sahələrə kredit dəstəyi verilməsi üçün ciddi dövlət proqramı var. Rəhbərlik etdiyi maliyyə qurumu hökumətin proqramlarına əsasən banklara imkan verir ki, onlar sentyabrın 30-dək kreditləri restrukturizasiya etsin. Bu, təkcə biznes kreditlərinə yox, istehlak kreditlərinə də aiddir. Yəni banklara kreditlərin ödənilməsi vaxtını uzatmaqla bağlı tövsiyələr verilib. Ancaq bütün bunlara baxmayaraq, banklar yenə də öz işlərindədirlər. Zəng edib vətəndaşdan kreditin ödənilməsini tələb edirlər. Sanki bütün bu tövsiyələrin onlara heç bir aidiyyəti yoxdur.
“Mərkəzi Bankın təklifinin tövsiyə olduğunu düşünüb, ona əməl etməkdən, faktiki olaraq, imtina edirlər”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən ekspert Rəsul Cahangirlinin sözlərinə görə, bütün bunlar onu göstərir ki, banklar nümayişkəranə şəkildə Mərkəsi Bankın tövsiyələrinə əməl etməkdən imtina edirlər: “Buna başqa ad vermək çətindir. Məsələ ondadır ki, kommersiya bankları ancaq öz konyuktur maraqlarını güdürlər. Koronavirusun ölkədə yaratdığı çətin vəziyyət, necə deyərlər, bankların vecinə deyil. Sözügedən kommersiya qurumları yalnız öz qazanclarını düşünürlər. Baxmayaraq ki, Prezident İlham Əliyev ötən il verdiyi məlum qərarı ilə fiziki şəxslərin problemli kredit məsələsini həll etdi. Banklar isə MB-nin təklifinin tövsiyə olduğunu düşünüb, ona əməl etməkdən, faktiki olaraq, imtina edirlər. Çünki tövsiyə məcburi deyil. Ancaq, əslində, sözügedən məsələdə banklar sosial məsuliyyət prinsipindən çıxış etməlidirlər. Azərbaycan bankları isə bundan uzaq mövqedən çıxış edirlər. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, ötən il MB kommersiya banklarına 682 milyon manat məbləğində ucuz kredit verdi. Bunda məqsəd o idi ki, banklar həm aşağı faizlə əhaliyə kredit versin, həm də onların mənafeyini nəzərə alsınlar. Ancaq onlar buna əməl etmək əvəzinə, müştəriləri incitmək yolunu tutdular. Bu isə bankların çox böyük yanlışıdır. Kommersiya bankları bu çətin vəziyyətdə ancaq öz mənafelərini güdürlər”.
Bütün bunlar onu sübut edir ki, hansı vəziyyətin olmasından asılı olmayaraq, kommersiya bankları yalnız öz mənafelərini güdürlər.
Vidadi ORDAHALLI
