Koronavirusla əlaqədar əksər dünya ölkəsində özünü göstərən problemlərdən biri də vaxı keçmiş kreditlərin artmasıdır. İş yerləri bağlandığından, vaxı keçmiş kreditlər artır. Sözügedən səbəblər üzündən bir çoxu götürdüyü kreditləri vaxtında ödəyə bilmir. Elə ölkələr var ki, orada bu sahədə vəziyyət daha kəskin hal alıb.
Ancaq Azərbaycanda bununla bağlı müsbət meyllər müşahidə olunur. Belə ki, ilin əvvəlindən bəri ümumi kreditləşmədə vaxtı keçmiş kreditlərin payı 0,2% azalıb. Əgər ilin əvvəlinə kreditləşmənin ümumi həcmi 15 milyard 298 milyon 200 min manat, vaxtı keçmiş kreditlər bunun 8,3%-ni təşkil edirdisə, aprel ayının sonuna kreditləşmənin ümumi həcmi 15 milyard 146 milyon 800 min manat, vaxtı keçmiş kreditlərin həcmi 8,1% təşkil edib. Mərkəzi Bankın məlumatlarına görə, 2020-ci il may ayının 1-nə ölkənin bank və digər kredit təşkilatlarının kredit portfeli milli valyuta ekvivalentində 15146,8 milyon manat təşkil edib, onun 12449,4 milyon manatı uzunmüddətli kreditlər olub. Əhalinin banklardakı əmanətlərinin milli valyuta ekvivalentində məbləği 2020-ci il may ayının 1-nə 7 milyard 758 milyon manat təşkil edib.
Bütövlükdə, vaxı keçmiş kreditlərin çəkisinin azalmasını ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
“Əhalinin bir hissəsi kredit götürərkən məsələyə daha ehtiyatlı yanaşır və...”
Sözügedən məsələni şərh edən iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Firdovsi Şahbazovun fikrincə, ölkədə vaxtı keçmiş kreditlərin azalması bir sıra amillərlə bağlıdır: “Ümumilikdə, koronavirus şəraitində Azərbaycanda vaxtı keçmiş kreditlərin həcminin cüzi də olsa azalması müsbət tendensiyadır. Çünki bir sıra ölkələrdə belə kreditlərin həcmi artır. Ötən il Prezident İlham Əliyevin problemli kreditlərin həlli ilə bağlı verdiyi qərar bu sahədə vəziyyəti xeyli yaxşılaşdırıb. Bununla yanaşı, banklar əvvəlki kimi kimə gəldi kredit vermirlər. Şərtlərdə dəyişikliklər var. Digər tərəfdən, əhalinin bir hissəsi kredit götürərkən məsələyə daha ehtiyatlı yanaşır və çalışır vaxtında ödəniş etsin. Üstəlik, koronavirus pandemiyası üzündən biznes mühitində müəyyən passivlik var və bu səbəbdən kreditə tələbat müvəqqəti azalıb. Bütün bu səbəblər üzündən ölkədə vaxtı keçmiş kreditlərin həcmi azalmağa doğru gedir”.
Vidadi ORDAHALLI
