Başa vurduğumuz 2017-ci ildə də rəsmi Bakı Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması istiqamətində səmərəli fəaliyyət göstərdi.
Məlum olduğu kimi, Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas istiqaməti ölkəmizə qarşı xarici təhdidlərin, eləcə də Ermənistanın Azərbaycana qarşı davam edən hərbi təcavüz və işğalının nəticələrinin aradan qaldırılması, Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədləri daxilində ərazi bütövlüyü və suverenliyinin bərpa edilməsi, işğal olunmuş ərazilərimizdə qeyri-qanuni əməllərin qarşısının alınmasıdır. Unutmaq olmaz ki, Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən başqa, beynəlxalq münasibətlərdə gərginliyin artdığı, beynəlxalq hüquq norma və prinsiplərinin kobud şəkildə pozulduğu, beynəlxalq terrorizm təhlükəsinin artdığı, dövlətlərin daxili işlərinə müdaxilə edildiyi, qonşu regionlarda toqquşmaların davam etdiyi, yeni münaqişə ocaqlarının yarandığı, geosiyasi çətinliklər, eləcə də erməni lobbi dairələri və onları dəstəkləyən qüvvələrin Azərbaycana qarşı apardıqları dezinformasiya, təxribat kampaniyaları şəraitində müstəqil xarici siyasət həyata keçirir.
2017-ci ildə də Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü və Azərbaycan ərazilərinin işğalını davam etdirməsi ölkəmizin təhlükəsizliyi üçün ən başlıca təhdid olaraq qaldı. Ermənistanın Azərbaycan ərazilərinin işğalına əsaslanan mövcud status-kvonu saxlamaq məqsədilə siyasi və hərbi təxribatlar törədərək danışıqlar prosesini pozmaq cəhdləri nəticəsində münaqişənin siyasi yolla nizamlanmasında irəliləyişə nail olmaq mümkün olmadı. Bununla belə, Azərbaycanın siyasi-diplomatik təzyiqləri nəticəsində ümumilikdə düşmənin bu cəhdlərinin qarşısı alındı və Ermənistan danışıqlar masasına oturmağa məcbur edildi.
Bu təxribatlara misal olaraq ötən il fevralın 20-də Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində yaradılmış qondarma rejimdə “konstitusiyaya dəyişikliklər edilməsi ilə bağlı” qanunsuz referendumun keçirilməsini göstərmək olar. Azərbaycanın səyləri nəticəsində bu “referendum” beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən rədd edildi, bir daha Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinə dəstək ifadə olundu.
İyun və iyul aylarında da Ermənistan hərbi təxribatlara əl atdı, qoşunların təmas xətti boyunca vəziyyəti gərginləşdirməyə çalışdı. Bunun nəticəsi olaraq iyulun 4-də Azərbaycanın işğal edilmiş Füzuli rayonunun Alxanlı kəndində mülki şəxslər – 51 yaşlı Sahibə Allahverdiyeva və onun 2 yaşlı nəvəsi Zəhra Quliyeva düşmən gülləsindən öldü, 52 yaşlı Sərvinaz Quliyeva isə ağır yaralandı. Bu, Ermənistanın münaqişənin siyasi həllində maraqlı olmadığını, belə təxribatlar vasitəsilə danışıqları pozduğunu, həmçinin cəzasız qaldığını görərək yeni hərbi avantüralara əl atdığını bir daha nümayiş etdirdi.
Lələ Təpənin düşməndən alınması ilə ötən il Cocuq Mərcanlı kəndinin bərpasına başlanması hələ 2016-cı ilin aprel döyüşlərində məğlub olaraq özünə gələ bilməyən ermənilərə növbəti ağır zərbə oldu. Əslində, bununla Azərbaycan Ermənistan kimi dağıtmaqda deyil, qurub yaratmaqda, sabitlikdə maraqlı olduğunu bir daha sübut etdi.
Yanvarın 24-də Prezident İlham Əliyevin imzaladığı sərəncama əsasən, işğaldan azad edilmiş Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndinin bərpasına 4 milyon manat ayrıldı. İlkin mərhələdə 10 hektar ərazidə geniş tikinti-bərpa və abadlıq-quruculuq işləri aparıldı, ümumi sahəsi 3850 kvadratmetr olan 50 fərdi yaşayış evi, 96 şagird yerlik ümumtəhsil məktəbi, məscid, elektrik yarımstansiyası, hidrometeoroloji stansiya inşa edildi, qaz, elektrik, içməli su xətləri, ümumi uzunluğu 9 kilometr olan avtomobil yolu çəkildi.
İyunun 14-də Böyük Qayıdışın başlanğıcı olan Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndinin bərpası başa çatdı. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev yenidən qurulan Cocuq Mərcanlı kəndində görülən işlərlə tanış oldu, sakinlərlə görüşdü.
Dövlət başçısının 15 iyun tarixli sərəncamına əsasən isə Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndində tikinti-bərpa və abadlıq-quruculuq işlərinin davam etdirilməsi, o cümlədən 100 fərdi yaşayış evinin, uşaq bağçasının, həkim məntəqəsinin, digər zəruri sosial və infrastruktur obyektlərinin tikintisi məqsədilə 9 milyon manat ayrıldı.
Oktyabrın 16-da ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərinin vasitəçiliyi ilə Cenevrədə Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinin görüşü keçirildi. Bu, yuxarıda qeyd edildiyi kimi, danışıqlarda tərəf qismində qondarma rejimin iştirak etməli olduğunu şərt kimi irəli sürən Ermənistanın məhz özünün münaqişə tərəfi kimi danışıqlar masasına oturmağa vadar edilməsi idi. Azərbaycan və Ermənistanın xarici işlər nazirləri və həmsədrlərin birgə bəyanatında danışıqların müsbət ab-havada keçdiyi qeyd olundu, intensiv və substantiv əsasda danışıqların davam etdirilməsi üçün nazirlər qarşısında tapşırıqlar qoyuldu. Bundan sonra noyabrın 14 və 16-da Moskvada Ermənistan və Azərbaycan xarici işlər nazirlərinin Minsk qrupunun həmsədrləri ilə görüşləri keçirildi. Dekabrın 6-da isə nazirlərinin görüşü ATƏT-in Vyanada keçirilən Nazirlər Şurasının iclası çərçivəsində baş tutdu. XİN rəhbərlərinin növbəti görüşünün bu ay keçiriləcəyi gözlənilir.
Ümumiyyətlə, rəsmi Bakı Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması üzrə danışıqların intensiv, substantiv və konkret əsasda aparılmasını dəstəkləyir. Azərbaycan ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri ilə birlikdə beynəlxalq hüququn norma və prinsipləri, BMT Təhlükəsizlik Şurasının müvafiq qətnamələri, Helsinki Yekun Aktı əsasında münaqişənin tezliklə həll edilməsi və həmsədr ölkələrin dövlət başçıları səviyyəsində dəfələrlə bəyan edilmiş qəbuledilməz və qeyri-davamlı olan status-kvonun dəyişdirilməsi üçün səylərini davam etdirəcəyini bəyan edir.
2017-ci ildə erməni işğalı və təcavüzü, bunun ağır sosial-humanitar nəticələri, işğal olunmuş ərazilərimizdə qanunsuz əməllər beynəlxalq gündəliyə də çıxarıldı.
Bəxtiyar Hacıyev – Trend
