Abutalıb Səmədov: “ABŞ qarşıya qoyulan məqsədə çatmasa bu halda Obama haqlı olacaq”
ABŞ-ın keçmiş prezidenti Barak Obama “The New Yorker” jurnalına verdiyi geniş müsahibədə beynəlxalq aləmdə səs-küyə səbəb olacaq açıqlamalar verib. Obama İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunu ABŞ-ni İranla hərbi qarşıdurmaya sürükləməkdə ittiham edib. Obamanın sözlərinə görə, Netanyahu İrana hərbi zərbə endirmək üçün on il əvvəl ona gətirdiyi arqumentlərin eynisini daha sonra Donald Trampa da təqdim edib.
Keçmiş prezident vurğulayıb ki, Netanyahu Tramp dövründə ABŞ-ın İranla nüvə sazişindən çıxmasına nail olmaqla öz istəyinə çatıb.
Netanyahunun hərbi planlarını sual altına alan Obama qeyd edib:
“Mən bunun İsrail xalqı üçün ən yaxşı seçim olub-olmadığını sorğulayardım. Eyni zamanda, bunun Amerika üçün də yaxşı seçim olduğuna şübhə edirəm”.
Donald Trampın İrana qarşı “bütün bir sivilizasiya bu gecə ölə bilər” ifadələrini tənqid edən Obama, birbaşa ad çəkməsə də, bu cür yanaşmanın Amerika dəyərlərinə zidd olduğunu bildirib. O, ABŞ liderliyinin yalnız eqoist maraqlara deyil, həm də digər ölkələrdəki günahsız insanların həyatına və insan ləyaqətinə hörmət üzərində qurulmalı olduğunu vurğulayıb.
Müsahibəsində II Dünya Müharibəsindən sonra qurulan beynəlxalq nizamın və NATO kimi ittifaqların böyük təzyiq altında olduğunu deyən Obama, müttəfiqlər arasında sarsılan etimadı bərpa etməyin daxili problemləri həll etməkdən daha çətin olacağı barədə xəbərdarlıq edib.
Göründüyü kimi, Obama sirrləri açıb tökdü və bildirdi ki, Netanyahu o, prezident olanda onu da Tramp kimi təşvuq edirdi ki, İranla müharibəyə təşviq edirmiş.
“Alyans”SAM-ın sədri Abutalıb Səmədov Obamanın ifşaedici açıqlaması ilə bağlı baki-xeber.com-a bildirdi ki, ABŞ İrana 14 maddəlik memorandum təklif edib. “Prezident Tramp bəyan edib ki, razılığa gəlmək ehtimalı kifayət qədər yüksəkdir. Bu memorondumda İran öz üzərinə 12-15 il müddətinə uranı zənginləşdirməmək öhtəliyi götürməlidir, 400 kiloqramdan artıq 60 faiz zənginləşmiş uran ABŞ-a verilməlidir, Hörmüz boğazı açılmalıdır və ABŞ-ın irəli sürdüyü bütün şərtlər qəbul olunmalıdır. Nəzərə alsaq ki, ABŞ-ın blokadası İranı kifayət qədər ağır vəziyyətə salıb və yaxın günlərdə artıq neft istehsalını dayandırmaq məcburiyyətində qala bilər, İranın güzə.tə getmək imkanı kifayət qədər yüksəkdir. Əgər Tramp öz məqsədinə nail olsa təbiidir ki, onda Obamanın söylədikləri tamamilə mənasız olacaq və Tramp onun 2015-ci ildə onun imzaladığı sənədlə müqayisədə daha əlverilişli şərtlərlə İranla razılaşma imzalaya biləcək. İran memorandumu qəbul etməsə hərbi əməliyyatlar yenidən başlayacaq. Son nəticədə ABŞ qarşıya qoyulan məqsədə çatmasa (söhbət ilk növbədə İranın nüvə proqramı ilə bağlı tələblərin qəbul olunmasından gedir) bu halda Obama haqlı olacaq və bu müharibənin başlanmasında Trampın oynadığı rol, İsrailin Baş nazirinin onu hərbi əməliyyatlara təşviq etməsi və digər məsələlər ciddi şəkildə tənqid olunacaq. Hələlik son söz söyləmək hələ tezdir”.
A.Səmədov güman edir ki, Obama bu bəyanatı verməkdə bir qədər tələsib, çünki yaxın günlərdə Trampın öz məqsədinə çatması və həm Amerikada, həm də dünyada hamı onu bu müharibənin qalibi kimi qəbul etməsi tamamilə mümkündür.
İradə SARIYEVA
