Mü­a­sir Azər­bay­can qa­dı­nı­nın re­al ob­ra­zı: Meh­ri­ban Əli­ye­va

"Hər bir cə­miy­yət­də mər­hə­mət, in­san­pər­vər­lik, qay­ğı ki­mi hisslər əsas yer tut­ma­lı­dır. O cə­miy­yət­də ki, həm döv­lət qu­rum­la­rı, həm və­tən­daş cə­miy­yə­ti məhz bu prin­sip­lər əsa­sın­da həm öz hə­ya­tı­nı, həm öz fə­a­liy­yə­ti­ni qu­rur, o cə­miy­yət in­ki­şaf et­miş, uğur­lu cə­miy­yət­dir. Mər­hə­mət tək­cə çə­tin­li­yə dü­şən in­san­la­ra yar­dım əli­ni uzat­maq de­yil. Mər­hə­mət bə­zən çə­tin və mə­su­liy­yət­li qə­rar qə­bul et­mə­yi tə­ləb edir".
Meh­ri­ban Əli­ye­va

Öl­kə­mi­zin gen­der ta­ri­xi­nə nə­zər sal­dıq­da əsrlər bo­yu bu tor­paq­da ya­şa­yıb də­yi­şən nə­sil­lə­rin, dün­ya­nın ək­sər böl­gə­lə­rin­də ol­du­ğu ki­mi, tam pat­ri­ar­xal so­si­al sis­tem­də ya­şa­dı­ğı­nı id­dia et­mək müm­kün de­yil. Azər­bay­can qa­dı­nı ta­ri­xən azad dü­şün­cə­li, tə­miz qəlbli, nik­bin ruh­lu ol­muş, mən­sub ol­du­ğu ai­lə­nin, elin-oba­nın yü­kü­nü ki­şi­lər­lə bə­ra­bər pay­laş­maq­la cə­miy­yə­tin in­ki­şa­fı­na önəm­li töh­fə­lər ver­miş­dir. Türklə­rin qa­dı­na nə­cib mü­na­si­bə­ti­ni ay­dın şə­kil­də or­ta­ya qo­yan "Ki­ta­bi Də­də Qor­qud" das­ta­nın­da da qa­dı­nın cə­miy­yət­də tut­du­ğu üs­tün möv­qe özü­nün re­al ək­si­ni tap­mış­dır. Bur­la Xa­tun, Ba­nu Çi­çək, Sel­can Xa­tun ki­mi qəh­rə­man qa­dın ob­raz­la­rı, on­la­rın mü­ba­riz hə­yat tər­zi, cə­sur və mər­da­nə dav­ra­nış­la­rı cə­miy­yət­də qa­dın­la­rın hə­lə yüz il­lər bun­dan ön­cə ki­şi­lər­lə bə­ra­bər hü­quq­la­ra, hət­ta da­ha mö­tə­bər sta­tu­sa ma­lik ol­duq­la­rı­nın əya­ni tə­za­hü­rü­dür. Bu faktla­ra sa­də­cə folklor ya­ra­dı­cı­lı­ğı­mız­dan de­yil, re­al hə­yat­dan da ki­fa­yət qə­dər mi­sal­lar gə­tir­mək olar. Ata­bəy­lə­rin Mö­mi­nə xa­tu­nu və Meh­ri­can xa­tu­nu, XII əsr Şərq İn­ti­ba­hı­nın Azər­bay­can ul­du­zu Məh­sə­ti Gən­cə­vi, XV əsr Ağ­qo­yun­lu­la­rın Sa­ra xa­tu­nu, Qa­ra­bağ Xan­lı­ğı­nın so­nun­cu və­rə­sə­si - Xan qı­zı Na­tə­van, so­vet sis­te­mi­nin fə­da­kar qu­ru­cu­la­rın­dan və ey­ni za­man­da qur­ban­la­rın­dan bi­ri ol­muş Ay­na Sul­ta­no­va, XX əsr Azər­bay­can qa­dı­nı­nın əl­də et­di­yi ən yük­sək mə­ziy­yət­lə­ri özün­də əks et­di­rən Zə­ri­fə xa­nım Əli­ye­va, ye­ni dövr Azər­bay­can el­min­də önəm­li iz bu­rax­mış Ai­da İman­qu­li­ye­va ki­mi mö­tə­bər xa­nım­lar ta­ri­xi­mi­zin müx­tə­lif dövrlə­rin­də cə­miy­yə­tin və döv­lət­çi­li­yin tə­ka­mü­lün­də apa­rı­cı qüv­və ki­mi çı­xış et­miş və öz­lə­rin­dən son­ra­kı nə­sil­lər üçün Azər­bay­can qa­dı­nı­nın mü­kəm­məl ör­nə­yi­nə çev­ril­miş­lər. Ta­ri­xi­mi­zin həs­sas mə­qam­la­rın­da Azər­bay­can xa­nım­la­rı­nın gös­tər­di­yi sar­sıl­maz ira­də, əvəz­siz fə­da­kar­lıq, son­suz və­tən­pər­vər­lik bu­gün­kü döv­lət qu­ru­cu­lu­ğu­muz­da, cə­miy­yə­ti­mi­zin si­ya­si-iq­ti­sa­di, mə­nə­vi-so­si­al in­ki­şa­fın­da yo­rul­ma­dan ça­lı­şan Azər­bay­can qa­dı­nı üçün il­ham və ener­ji mən­bə­yi­dir. Bu ya­ra­dı­cı ener­ji­ni xalq və döv­lət üçün, bu­gün­kü və gə­lə­cək nə­sil­lə­rın ri­fa­hı üçün hər­tə­rəf­li re­al fə­a­liy­yət proq­ra­mı­na çe­vir­mək mis­si­ya­sı­nı bö­yük əzmkar­lıq­la öz üzə­ri­nə gö­tür­müş XXI əs­rın ən gör­kəm­li Azər­bay­can xa­nı­mı isə Meh­ri­ban Əli­ye­va­dır.

Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va özü­nün pe­şə­kar fə­a­liy­yə­ti, zən­gin təc­rü­bə­si, bö­yük hu­ma­niz­mi və ha­di­sə­lə­rə ge­niş­miq­yas­lı ba­xış bu­ca­ğı ilə Azər­bay­can ta­ri­xin­də qa­dın hə­rə­ka­tı­nın ye­ni bir sə­hi­fə­si­ni baş­la­mış­dır. Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va bu hə­rə­kat ta­ri­xin­də ilk şəx­siy­yət­dir ki, onun fə­a­liy­yə­ti təh­sil­dən sə­hiy­yə­yə, id­man­dan mə­də­niy­yə­ti­mi­zin təb­li­ği­nə, xey­riy­yə­çi­lik­dən ət­raf mü­hi­tin qo­run­ma­sı­na qə­dər ge­niş bir fə­a­liy­yət are­a­lı­nı əha­tə edir. Onun ço­xis­ti­qa­mət­li fə­a­liy­yə­ti­nin əsa­sın­da xalq sev­gi­si, və­tən­pər­vər­lik, bə­şə­ri ide­al­la­ra sa­diq­lik, zə­rif hu­ma­nizm da­ya­nır. Meh­ri­ban Əli­ye­va­nın tə­şəb­bü­sü ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lən təd­bir­lər tək­cə Azər­bay­can­la məh­dud­laş­mır, ey­ni za­man­da, bey­nəl­xalq sülh və sa­bit­li­yin tə­min edil­mə­sin­də önəm­li rol oy­na­yan si­vi­li­za­si­ya­la­ra­ra­sı di­a­loq mü­hi­ti­nin for­ma­laş­dı­rıl­ma­sı, dün­ya mə­də­ni ir­si­nin qo­run­ma­sı üz­rə ak­tu­al sa­hə­lə­ri də əha­tə edir. Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın ma­lik ol­du­ğu üs­tün mə­nə­vi mə­ziy­yət­lə­rin nə­cib ai­lə kök­lə­ri­nə də­rin bağ­lı­lıq­dan qay­naq­lan­ma­sı, onun və­tə­ni­mi­zə, döv­lət­çi­li­yi­mi­zə və xal­qı­mı­za sa­diq­lik əz­mi­ni şərtlən­di­rən əsas amil­dir. Meh­ri­ban Əli­ye­va öl­kə­nin bi­rin­ci xa­nı­mı ol­maq­la bə­ra­bər, həm də nü­mu­nə­vi ana­dır, mə­su­liy­yət­li və­tən­daş­dır, dün­yə­vi və di­ni də­yər­lə­ri­mi­zə sa­diq olan Azər­bay­can qa­dı­nı­nın ye­ni si­ma­sı­dır.

Meh­ri­ban Əli­ye­va qa­dı­nın ai­lə­də ro­lu haq­qın­da be­lə de­yir: "Hər bir qa­dın üçün onun ai­lə­si, onun uşaq­la­rı hə­ya­tı­nın ən va­cib, ən mü­hüm his­sə­si­dir. Mən özüm, üç uşaq ana­sı ola­raq, ana­lıq mis­si­ya­sı­nı hə­ya­tı­mın ən va­cib mis­si­ya­sı ki­mi də­yər­lən­di­ri­rəm". Bu ya­naş­ma ilə o, Azər­bay­can xal­qı­nın mil­li-mə­nə­vi də­yər­lər sis­te­min­də ai­lə ami­li­nin nə qə­dər önəm­li ol­du­ğu­nu diq­qə­tə çat­dı­rır.

Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın fə­a­liy­yət da­i­rə­si çox ge­niş­dir. O, Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı Mil­li Məc­li­si­nin de­pu­ta­tı, Hey­dər Əli­yev Fon­du­nun pre­zi­den­ti, Azər­bay­can Mə­də­niy­yə­ti­nin Dostla­rı Fon­du­nun pre­zi­den­ti, UNES­CO və İSES­CO-nun xoş­mə­ram­lı sə­fi­ri ki­mi sis­tem­li və ay­dın, bir-bi­ri­ni tək­rar­la­ma­yan fə­a­liy­yət zən­gin­li­yi­nə ma­lik­dir. Hə­lə 21 il ön­cə - 1995-ci il­də Azər­bay­can Mə­də­niy­yə­ti Fon­du­nu tə­sis edən Meh­ri­ban Əli­ye­va mil­li-mə­nə­vi də­yər­lə­ri­mi­zin qo­run­ma­sı­nı, in­cə­sə­nə­ti­mi­zin in­ki­şa­fı və təb­li­ği­ni, Azər­bay­can mə­də­niy­yə­ti­nin ümum­bə­şə­ri mə­də­ni də­yər­lər sis­te­mi­nə in­teq­ra­si­ya­sı­nı fə­a­liy­yə­ti­nin baş­lı­ca prin­sip­lə­ri ki­mi mü­əy­yən­ləş­dir­miş­di. Fon­dun fə­a­liy­yə­ti­nin əsas məq­sə­di Azər­bay­can mə­də­niy­yə­ti­ni təb­liğ et­mək, onu bü­tün dün­ya­ya ta­nıt­maq idi. Öl­kə­mi­zin müs­tə­qil­li­yi­ni ye­ni­cə bər­pa et­di­yi za­man­lar­da Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın be­lə bir mü­qəd­dəs mis­si­ya­nı üzə­ri­nə gö­tür­mə­si onun zən­gin mə­nə­vi ir­si­mi­zə sa­diq­li­yi­nin ba­riz gös­tə­ri­ci­si idi. Bu tə­şəb­büs xal­qı­mı­za azər­bay­can­çı­lıq məf­ku­rə­si­nin aşı­lan­ma­sı, onun zən­gin mə­də­niy­yət ta­ri­xi­miz­lə mə­nə­vi bağ­la­rı­nın möh­kəm­lən­di­ril­mə­si yo­lu ilə So­vet ha­ki­miy­yə­ti­nin sü­qu­tun­dan son­ra ya­ran­mış ide­o­lo­ji boş­lu­ğun ara­dan qal­dı­rıl­ma­sı ba­xı­mın­dan xü­su­si önəm kəsb edir­di.

Azər­bay­can Mə­də­niy­yə­ti­nin Dostla­rı Fon­du­nun dəs­tə­yi ilə  "Azər­bay­can-İrs" jur­na­lı işıq üzü gör­müş, mil­li mu­si­qi­mi­zin ko­ri­fey­lə­ri­nin al­bom­la­rı ha­zır­lan­mış, həm öl­kə da­xi­lin­də, həm də bey­nəl­xalq are­na­da Azər­bay­can mə­də­niy­yə­ti­ni və ta­ri­xi­ni təb­liğ edən çox­say­lı  təq­di­mat mə­ra­sim­lə­ri, sər­gi­lər, fes­ti­val­lar, mə­də­niy­yət gün­lə­ri təş­kil edil­miş­dir. Ba­kı Mu­ğam Mər­kə­zi­nin ya­ra­dıl­ma­sı, "Qa­ra­bağ xa­nən­də­lə­ri" mu­si­qi­li al­bo­mun bu­ra­xı­lı­şı, "Ba­kı pa­yı­zı", Bey­nəl­xalq Ba­kı Caz fes­ti­val­la­rı­nın təş­ki­li ki­mi öl­kə­mi­zin in­cə­sə­nət ta­ri­xin­də xü­su­si yer tu­tan mə­də­niy­yət ha­di­sə­lə­ri Azər­bay­can Mə­də­niy­yə­ti­nin Dostla­rı Fon­du­nun tə­şəb­bü­sü ilə re­al­lı­ğa çev­ril­miş­dir. 

Azər­bay­ca­nın "Eu­ro­vi­si­on" Mah­nı Mü­sa­bi­qə­sin­də iş­ti­ra­kı­nın tə­şəb­büs­ka­rı ki­mi çı­xış et­miş Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va bu mu­si­qi ya­rış­ma­sı va­si­tə­si­lə Azər­bay­ca­nın və onun mu­si­qi­si­nin dün­ya­da ta­nı­dıl­ma­sı­na xü­su­si səy gös­tər­miş­dir. Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Pre­zi­den­ti İl­ham Əli­ye­vin 2012-ci il "Eu­ro­vi­si­on" Mah­nı Mü­sa­bi­qə­si­nin təş­ki­li və ke­çi­ril­mə­si haq­qın­da mü­va­fiq Sə­rən­ca­mı ilə ya­ra­dıl­mış Təş­ki­lat Ko­mi­tə­si­nə rəh­bər­lik edən Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va bu mu­si­qi ya­rış­ma­sı­nın Azər­bay­can­da ən yük­sək sə­viy­yə­də ke­çi­ril­mə­si­nə na­il ol­muş və Azər­bay­ca­nın müx­tə­lif məz­mun­lu bey­nəl­xalq  təd­bir­lə­rin təş­ki­lin­də qa­baq­cıl döv­lət­lər­dən bi­ri­nə çev­ril­di­yi­ni or­ta­ya qoy­muş­dur.

Azər­bay­ca­nın bi­rin­ci xa­nı­mı Meh­ri­ban Əli­ye­va­nın Mil­li Məc­li­sin de­pu­ta­tı ki­mi də fə­a­liy­yə­ti pe­şə­kar­lıq və sə­mə­rə­li­lik ba­xı­mın­dan xü­su­si­lə diq­qə­tə­la­yiq­dir. 2005, 2010 və 2015-ci il­lər­də Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Mil­li Məc­li­si­nə ke­çi­ri­lən seç­ki­lər­də na­mi­zəd­li­yi Ye­ni Azər­bay­can Par­ti­ya­sı tə­rə­fin­dən irə­li sü­rül­müş Meh­ri­ban Əli­ye­va se­çi­ci­lə­rin bö­yük səs çox­lu­ğu ilə mil­lət və­ki­li se­çil­miş­dir. Bu, həm də Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın fə­a­liy­yə­ti­nə ve­ril­miş la­yiq­li və­tən­daş qiy­mə­ti­nin ba­riz nü­mu­nə­si­dir. Azər­bay­can se­çi­ci­si bu se­çim­lə döv­lət­çi­li­yi­mi­zin möh­kəm­lən­di­ril­mə­si və xal­qın ri­fa­hı­nın yük­səl­dil­mə­si işin­də həm öl­kə baş­çı­sı İl­ham Əli­ye­vin, həm də bü­tün tə­şəb­büs­lə­rin­də ona öz dəs­tə­yi­ni əsir­gə­mə­yən bi­rin­ci xa­nım Meh­ri­ban Əli­ye­va­nın ya­nın­da ol­du­ğu­nu bir da­ha sü­but et­miş­dir. 2004-cü il­dən Ye­ni Azər­bay­can Par­ti­ya­sı Si­ya­si Şu­ra­sı­nın üz­vü, 2013-cü il­dən isə Par­ti­ya­nın sədr mü­a­vi­ni olan Meh­ri­ban Əli­ye­va Azər­bay­ca­nın si­ya­si eli­ta­sı­nın apa­rı­cı qüv­və­lə­rin­dən bi­ri­nə çev­ril­miş­dir.

Mil­li Məc­lis­də­ki fə­a­liy­yə­ti döv­rün­də Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va hu­ma­nizm prin­sip­lə­ri­nə sa­diq­li­yi­ni də­fə­lər­lə sü­but et­miş­dir. Onun tə­şəb­bü­sü ilə ha­zır­lan­mış Am­nis­ti­ya aktla­rı 2007, 2009, 2013 və 2016-cı il­lər­də Mil­li Məc­lis tə­rə­fin­dən qə­bul olun­muş, nə­ti­cə­də, ümu­mi­lik­də 30 min­dən çox məh­kum müx­tə­lif növ cə­za­lar­dan azad edil­miş­dir. Cə­miy­yə­tə la­yiq­li və­tən­daş qa­zan­dır­ma­ğın onu cə­za­lan­dır­maq­la de­yil, ba­ğış­la­maq­la, so­si­al hə­ya­ta in­teq­ra­si­ya­sı­na la­zı­mi şə­ra­it ya­rat­maq­la müm­kün­lü­yü dü­şün­cə­sin­də olan Meh­ri­ban Əli­ye­va hər za­man mə­su­liy­yət­li qə­rar­lar ver­mək ba­ca­rı­ğı­nı nü­ma­yiş et­dir­miş­dir. Azər­bay­can Par­la­men­tin­də "28 May - Res­pub­li­ka Gü­nü mü­na­si­bə­ti­lə am­nis­ti­ya elan edil­mə­si haq­qın­da" so­nun­cu Qa­nun la­yi­hə­si­nin mü­za­ki­rə­si za­ma­nı söy­lə­di­yi fi­kir­lər­lə Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va cə­miy­yət­də hu­ma­nizm prin­sip­lə­ri­nin rəh­bər tu­tul­ma­sı­nın nə qə­dər önəm­li ol­du­ğu­nu ifa­də et­miş­dir: "Hər bir cə­miy­yət­də mər­hə­mət, in­san­pər­vər­lik, qay­ğı ki­mi hisslər əsas yer tut­ma­lı­dır. O cə­miy­yət­də ki həm döv­lət qu­rum­la­rı, həm və­tən­daş cə­miy­yə­ti məhz bu prin­sip­lər əsa­sın­da həm öz hə­ya­tı­nı, həm öz fə­a­liy­yə­ti­ni qu­rur, o cə­miy­yət in­ki­şaf et­miş, uğur­lu cə­miy­yət­dir. Mər­hə­mət tək­cə çə­tin­li­yə dü­şən in­san­la­ra yar­dım əli­ni uzat­maq de­yil. Mər­hə­mət bə­zən çə­tin və mə­su­liy­yət­li qə­rar qə­bul et­mə­yi tə­ləb edir". Meh­ri­ban  Əli­ye­va­nın si­ma­sın­da Azər­bay­can qa­dı­nı ilk də­fə ola­raq hu­ma­nist də­yər­lə­ri mə­nə­vi ka­mil­li­yin əsas me­ya­rı ki­mi önə çı­xa­rır, əda­lət­li cə­miy­yə­tin bər­qə­rar edil­mə­si­nin zə­ru­ri şərtlə­ri­ni mü­əy­yən edir. Be­lə­lik­lə, Azər­bay­ca­nın qa­dın hə­rə­ka­tın­da güc­lü döv­lət, əda­lət­li cə­miy­yət və azad qa­dın an­la­yı­şı bir-bi­ri­nə möh­kəm tel­lər­lə bağ­la­na­raq, so­si­al-mə­də­ni in­ki­şa­fı­mı­zın mü­tə­hər­rik qüv­və­si­nə çev­ri­lir.

2004-cü il­də Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın pre­zi­den­ti ol­du­ğu Hey­dər Əli­yev Fon­du­nun tə­sis edil­mə­si mü­a­sir Azər­bay­can ta­ri­xi­nin əla­mət­dar ha­di­sə­lə­rin­dən bi­ri­dir. Hey­dər Əli­yev Fon­du Azər­bay­ca­nın döv­lət­çi­lik ta­ri­xi­ni zən­gin­ləş­dir­miş ümum­mil­li li­de­ri­mi­zin xa­ti­rə­si­nə Azər­bay­can xal­qı­nın eh­ti­ra­mı­nı ifa­də et­mək mə­ra­mı ilə, ulu ön­də­rin zən­gin mə­nə­vi-si­ya­si ir­si­nin öy­rə­nil­mə­si, mil­li döv­lət­çi­lik ide­ya­la­rı­nın nə­sil­dən-nəs­lə ötü­rül­mə­si zə­ru­rə­tin­dən ya­ran­mış­dır.

Hey­dər Əli­yev Fon­du öl­kə­mi­zin və mü­a­sir dün­ya­nın ye­ni və qa­baq­cıl ide­ya­lar­la hə­rə­kət edən ən in­no­va­tiv tə­si­sat­la­rın­dan bi­ri ola­raq təh­sil, mə­də­niy­yət, sə­hiy­yə, id­man, elm və tex­no­lo­gi­ya, eko­lo­gi­ya və so­si­al sa­hə­lər­də cə­miy­yət və döv­lə­ti­miz üçün ak­tu­al olan la­yi­hə­lə­rin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­sin­də tə­şəb­büs­kar və təş­ki­lat­çı qu­rum ki­mi çı­xış edir. Xü­su­si qay­ğı­ya eh­ti­ya­cı olan in­san­la­ra yar­dım gös­tə­ril­mə­si, Azər­bay­can və­tən­daş­la­rı­nın ya­ra­dı­cı po­ten­si­a­lı­nın üzə çı­xa­rıl­ma­sı və in­ki­şaf et­di­ril­mə­si­nə, mə­nə­vi də­yər­lə­ri­mi­zin qo­run­ma­sı­na dəs­tək ve­ril­mə­si, azər­bay­can­çı­lıq ide­o­lo­gi­ya­sı­nın təb­li­ği Hey­dər Əli­yev Fon­du­nun əsas fə­a­liy­yət is­ti­qa­mət­lə­ri­dir. Azər­bay­can hə­qi­qət­lə­ri­nin dün­ya­ya çat­dı­rıl­ma­sı, Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın bey­nəl­xalq nü­fu­zun ar­tı­rıl­ma­sı­na yö­nəl­miş təd­bir­lə­rin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si Fon­dun fə­a­liy­yət da­i­rə­si­nə da­xil olan pri­o­ri­tet sa­hə­lər­dir. Hey­dər Əli­yev Fon­du­nun dəs­tə­yi ilə Mü­qəd­dəs Mar­çel­li­nio və Pi­et­ro ka­ta­kom­ba­la­rı­nın, Luvr mu­ze­yi­nin bir his­sə­si­nin bər­pa­sı Azər­bay­ca­nın na­dir bir to­le­rantlıq mə­ka­nı ki­mi dün­ya miq­ya­sın­da mə­də­niy­yət­lər və din­lər ara­sı di­a­loq­da oy­na­dı­ğı ta­ri­xi ro­lun tə­za­hü­rü­dür. 

Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın çox­şa­xə­li fə­a­liy­yə­tin­də öl­kə sə­hiy­yə­si­nin in­ki­şa­fı və təh­sil sis­te­mi­nin qa­baq­cıl dün­ya stan­dartla­rı əsa­sın­da tək­mil­ləş­di­ril­mə­si də xü­su­si yer tu­tur. 2005-ci il­dən eti­ba­rən Hey­dər Əli­yev Fon­du­nun dəs­tə­yi ilə öl­kə­mi­zin müx­tə­lif böl­gə­lə­rin­də təh­sil və sə­hiy­yə ocaq­la­rı­nın bər­pa­sı və ye­ni­lə­ri ilə əvəz­lən­mə­si mü­a­sir Azər­bay­ca­nın in­ki­şaf ta­ri­xin­də par­laq bir sə­hi­fə­dir. "Ye­ni­lə­şən Azər­bay­ca­na ye­ni mək­təb­lər", Uşaq ev­lə­ri və in­ter­nat mək­təb­lə­ri­nin in­ki­şa­fı­na dəs­tək la­yi­hə­lə­ri­nin ger­çək­ləş­mə­si, Da­un Sindrom­lu Şəxslə­rin Re­a­bi­li­ta­si­ya­sı Mər­kə­zi­nin, Ta­las­se­mi­ya Mər­kə­zi­nin ti­kil­mə­si, 50 min­dən çox in­sa­na sağ­lam­lı­ğı­na qo­vuş­ma­sı üçün zə­ru­ri dəs­tə­yin gös­tə­ril­mə­si ki­mi va­cib təd­bir­lər Meh­ri­ban Əli­ye­va­nın öl­kə­miz­də fi­zi­ki və əq­li cə­hət­dən sağ­lam nəs­lin ye­tiş­mə­si­nə ver­di­yi əhə­miy­yə­tin par­laq tə­za­hü­rü­dür.

Öl­kə­mi­zin bi­rin­ci xa­nı­mı Meh­ri­ban Əli­ye­va­nın ic­ti­mai-si­ya­si-mə­də­ni sa­hə­lər­də çox­say­lı tə­şəb­büs­lə­rin mü­əl­li­fi ki­mi önə çıx­ma­sı Azər­bay­can qa­dı­nı­nın in­ki­şa­fı üçün ye­ni üfüq­lər aç­mış­dır. Bu ənə­nə­nin da­va­mı ola­raq, Hey­dər Əli­yev Fon­du­nun vit­se-pre­zi­den­ti və Ru­si­ya Nü­ma­yən­də­li­yi­nin rəh­bə­ri, İs­lam Əmək­daş­lıq Təş­ki­la­tı Gənclər Fo­ru­mu­nun Mə­də­niy­yət­lə­ra­ra­sı Di­a­loq üz­rə baş əla­qə­lən­di­ri­ci­si, Ru­si­ya Azər­bay­can­lı Gənclər Təş­ki­la­tı­nın səd­ri, Ət­raf Mü­hi­tin Mü­ha­fi­zə­si üz­rə Bey­nəl­xalq Di­a­loq tə­şəb­bü­sü­nün (İDEA) tə­sis­çi­si Ley­la Əli­ye­va­nın tə­şəb­bü­sü ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lən təd­bir­lər ar­tıq gənc Azər­bay­can xa­nı­mı­nın cə­miy­yət üçün ak­tu­al olan mə­sə­lə­lə­rin həl­lin­də söz sa­hi­bi­nə çev­ril­di­yi­ni gös­tə­rir.

İd­ma­na qay­ğı, öl­kə­miz­də sağ­lam nəs­lin ye­tiş­mə­si­nə dəs­tək də Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın fə­a­liy­yə­tin­də pri­o­ri­tet sa­hə­lər­dən­dir. O, 2002-ci il­də Azər­bay­can Gim­nas­ti­ka Fe­de­ra­si­ya­sı­nın pre­zi­den­ti, 2004-cü il­də Mil­li Olim­pi­ya Ko­mi­tə­si­nin İc­ra­iy­yə Ko­mi­tə­si­nin üz­vü se­çil­miş­dir. Mü­va­fiq ola­raq, 2005, 2007, 2009 və 2014-cü il­lər­də gim­nas­ti­ka üz­rə dün­ya və Av­ro­pa çem­pi­o­nat­la­rı­nın Azər­bay­can­da ke­çi­ril­mə­si öl­kə­miz­də bu id­man nö­vü­nə ma­ra­ğın artma­sın­da və Azər­bay­ca­nın id­man öl­kə­si ki­mi dün­ya­da ta­nı­dıl­ma­sın­da mü­hüm rol oy­na­mış­dır.

2013-cü ilin yan­va­rın­da döv­lət baş­çı­sı cə­nab İl­ham Əli­ye­vin Bi­rin­ci Av­ro­pa Oyun­la­rı­nın yük­sək sə­viy­yə­də hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si­ni tə­min et­mək məq­sə­di­lə im­za­la­dı­ğı Sə­rən­ca­ma mü­va­fiq ola­raq Təş­ki­lat Ko­mi­tə­si ya­ra­dıl­mış və Meh­ri­ban Əli­ye­va hə­min Ko­mi­tə­nin səd­ri tə­yin edil­miş­dir. Dün­ya­nın apa­rı­cı şə­hər­lə­rin­də I Av­ro­pa Oyun­la­rı­na da­ir təq­di­mat­la­rın ke­çi­ril­mə­si Azər­bay­ca­nın dün­ya­da ta­nı­dıl­ma­sı üçün ta­ri­xi für­sət ol­muş­dur. Bi­rin­ci Av­ro­pa Oyun­la­rı­na ha­zır­lıq iş­lə­ri­nin mü­kəm­məl şə­kil­də ta­mam­lan­ma­sı və bu mö­tə­bər ya­rı­şın Olim­pi­ya oyun­la­rı sə­viy­yə­sin­də təş­ki­li Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın rəh­bər­lik et­di­yi Təş­ki­lat Ko­mi­tə­si­nin gər­gin əmə­yi sa­yə­sin­də müm­kün ol­muş­dur.

Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Pre­zi­den­ti İl­ham Əli­ye­vin 2015-ci il 29 iyun ta­rix­li Sə­rən­ca­mı ilə öl­kə­mi­zin bi­rin­ci xa­nı­mı Meh­ri­ban Əli­ye­va Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sın­da mə­də­niy­yə­tin, təh­si­lin, sə­hiy­yə­nin və id­ma­nın in­ki­şa­fın­da sə­mə­rə­li fə­a­liy­yə­ti­nə, Azər­bay­can xal­qı­nın mə­də­ni ir­si­nin bey­nəl­xalq miq­yas­da ge­niş təb­li­ği­nə və Bi­rin­ci Av­ro­pa Oyun­la­rı­nın təş­ki­lin­də bö­yük xid­mət­lə­ri­nə gö­rə "Hey­dər Əli­yev" or­de­ni ilə təl­tif edil­miş­dir. Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın öl­kə­mi­zin ali mü­ka­fa­tı olan "Hey­dər Əli­yev" or­de­ni ilə təl­tif olun­ma­sı Azər­bay­ca­nın bi­rin­ci xa­nı­mı­nın fə­a­liy­yə­ti­nə ve­ril­miş ən yük­sək də­yər­dir. Bu mü­ka­fat­la öl­kə baş­çı­sı Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın tə­şəb­bü­sü ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lən təd­bir­lə­rin Azər­bay­can xal­qı və döv­lə­ti üçün nə qə­dər əhə­miy­yət­li ol­du­ğu­nu  gös­tər­miş­dir.

Pre­zi­dent İl­ham Əli­yev Bi­rin­ci Av­ro­pa Oyun­la­rı ilə əla­qə­dar ke­çi­ri­lən mü­ka­fat­lan­dır­ma mə­ra­si­min­də­ki çı­xı­şın­da Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın fə­a­liy­yə­ti­nə sə­mi­miy­yət­lə də­yər ve­rir: "Təş­ki­lat Ko­mi­tə­si­nə rəh­bər­lik et­miş Meh­ri­ban Əli­ye­va­nın bö­yük fə­a­liy­yə­ti­ni xü­su­si­lə yük­sək qiy­mət­lən­di­ri­rəm. O bu Oyun­la­rın ke­çi­ril­mə­si­nə çox bö­yük töh­fə ver­miş­dir. De­yə bi­lə­rəm ki, bu Oyun­la­rın bu sə­viy­yə­də ke­çi­ril­mə­si­nə öz ca­nı­nı qoy­muş­dur". 

Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın tə­şəb­bü­sü ilə id­man, mə­də­niy­yət, təh­sil sa­hə­sin­də və ümu­miy­yət­lə, dün­ya­da Azər­bay­ca­nın müs­bət imi­ci­nin for­ma­laş­dı­rıl­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də hə­ya­ta ke­çi­ri­lən təd­bir­lər öl­kə ic­ti­ma­iy­yə­ti tə­rə­fin­dən də yük­sək qiy­mət­lən­di­ri­lir. İd­man­dan təh­si­lə qə­dər, mə­də­niy­yət­dən sə­hiy­yə­yə qə­dər, xey­riy­yə?ilik­dən mul­ti­kul­tu­ra­lizm tə­şəb­büs­kar­lı­ğı­na qə­dər əha­tə­li fə­a­liy­yət po­ten­si­a­lı­na ma­lik olan Meh­ri­ban Əli­ye­va­nın öl­kə­mi­zin bü­tün ic­ti­mai, si­ya­si, mə­də­ni da­i­rə­lə­ri tə­rə­fin­dən güc­lü Azər­bay­can qa­dı­nı ki­mi ta­nın­ma­sı və se­vil­mə­si cə­miy­yə­ti­miz­də  Azər­bay­can qa­dı­nı­na­ve­ri­lən yük­sək də­yə­rin ifa­də­si­dir.

Meh­ri­ban xa­nı­mın öl­kə və qlo­bal sə­viy­yə­də gör­dü­yü iş­lər bey­nəl­xalq aləm­də də yük­sək qiy­mət­lən­di­ril­mək­də­dir. 2016-cı il­də Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va Av­ro­pa­da id­ma­nın in­ki­şa­fı­na gös­tər­di­yi xü­su­si xid­mət­lə­rə gö­rə Av­ro­pa Olim­pi­ya Ko­mi­tə­si­nin ən yük­sək mü­ka­fa­tı olan Ali Or­den­lə təl­tif edil­miş­dir. Azər­bay­ca­nın bi­rin­ci xa­nı­mı Meh­ri­ban Əli­ye­va Fran­sa­nın "Şə­rəf Le­gi­o­nu" or­de­ni­nə və bir çox döv­lət­lə­rin or­den və me­dal­la­rı­na, çox­say­lı mü­ka­fat­la­rı­na la­yiq gö­rül­müş­dür.

Azər­bay­can xa­nı­mı­na xas olan bü­tün nə­cib xü­su­siy­yət­lə­ri özün­də əks et­di­rən Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın səy­lə­ri nə­ti­cə­sin­də bu gün Azər­bay­can­da qa­dın hə­rə­ka­tı key­fiy­yət­cə ye­ni sə­viy­yə­yə yük­səl­miş, öl­kə­mi­zin si­ya­si sis­te­min­də güc­lü "Bi­rin­ci Xa­nım" insti­tu­tu for­ma­laş­mış­dır. Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın mad­di və qey­ri-mad­di ir­si­mi­zin qo­run­ma­sı, Azər­bay­can ger­çək­lik­lə­ri­nin, Dağ­lıq Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si haq­qın­da hə­qi­qət­lə­rin dün­ya ic­ti­ma­iy­yə­ti­nə çat­dı­rıl­ma­sı, xey­riy­yə­çi­lik və hu­ma­ni­tar tə­şəb­büs­lə­rin irə­li sü­rül­mə­si ki­mi çox­şa­xə­li fə­a­liy­yət da­i­rə­si Azər­bay­can xa­nı­mı­nın tü­kən­məz gü­cü­nü nü­ma­yiş et­di­rir. Bü­tün bun­lar mü­a­sir Azər­bay­can xa­nı­mı­nın öz ta­ri­xi mis­si­ya­sı­nı lə­ya­qət­lə da­vam et­dir­di­yi­ni, mil­li-mə­nə­vi də­yər­lə­ri­mi­zin ke­şi­yin­də cə­sa­rət­lə dur­du­ğu­nu gös­tə­rir. 

Xal­qı­mız  Meh­ri­ban Əli­ye­va­nın fə­a­liy­yə­ti­nə la­yiq­li qiy­mət ve­rə­rək onun bü­tün tə­şəb­büs­lə­ri­ni dəs­tək­lə­yir və onun şəx­sin­də Azər­bay­can xa­nı­mı­na ən yük­sək hör­mət və eh­ti­ra­mı­nı ifa­də edir. Xü­su­si­lə bu gün, Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın do­ğum gü­nün­də mil­yon­lar­la in­sa­nın ürə­yin­də se­vinc və min­nət­dar­lıq his­si ya­şa­nır. Bu ürək­lər­də səs­lə­nən ən xoş ar­zu­lar xalq üçün, Və­tə­ni­miz üçün yo­rul­ma­dan, usan­ma­dan ça­lı­şan fə­da­kar in­sa­na - Meh­ri­ban Əli­ye­va­ya ün­van­la­nır. Son­suz xalq sev­gi­si­nə sa­hib olan Meh­ri­ban Əli­ye­va­ya mil­li ma­raq­la­rı­mı­zın mü­da­fi­ə­si­nə, döv­lət­çi­li­yi­mi­zin möh­kəm­lən­di­ril­mə­si­nə və xü­su­sən Azər­bay­can qa­dı­nı­nın mə­nə­vi yük­sə­li­şi­nə xid­mət edən yo­rul­maz fə­a­liy­yə­tin­də da­vam­lı uğur­lar ar­zu­su ilə,

Ca­van­şir Fey­zi­yev,
Mil­lət və­ki­li, fəl­sə­fə dok­to­ru