İranla müharibə yeni oyunçuları və yeni bölgələri əhatə edir. Əməliyyatın altıncı günündə İran dronları Cənubi Qafqazda neytral mövqedə olan Azərbaycandakı hədəflərə zərbələr endirib. İrana məxsus bir pilotsuz təyyarə Naxçıvan Muxtar Respublikasındakı aeroport binasına, digəri isə Şəkərabad kəndindəki məktəbin yaxınlığında partladı.
Bakı ümumilikdə dörd hücum cəhdini qeydə alıb. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi bildirib:, "İran İslam Respublikası ərazisindən həyata keçirilən bu pilotsuz təyyarə hücumlarını qətiyyətlə pisləyirik. Bu hücum beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərini pozur və regionda gərginliyin artmasına səbəb olur. Biz İrandan bu məsələ ilə bağlı dərhal aydın izahat verməsini, lazımi araşdırma aparmasını və oxşar hücumların qarşısını almaq üçün lazımi təcili tədbirlər görməsini tələb edirik". Tehran hadisəyə görə məsuliyyəti öz üzərinə götürməkdən imtina edərək onu İsrailin adına yazmağa can atıb. İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahı bildirib ki, "İran İslam Respublikası bütün ölkələrin, xüsusən də müsəlman və qonşu ölkələrin suverenliyinə hörmət edərək, silahlı qüvvələrinin Azərbaycan Respublikasına qarşı pilotsuz təyyarə buraxmasını inkar edir". Bunun əvəzinə Tehran hadisəyə görə İsraili günahlandırıb və baş nazir Benyamin Netanyahunun rəhbərlik etdiyi hökumətin "müsəlman ölkələri arasında münasibətləri hər cür pozmaqda" maraqlı olduğuna inandığını bildirib. İran hakimiyyəti isə buna cavab olaraq dronların Azərbaycana qarşı buraxılması yaxşı bir bəhanə olduğunu bildirib. Bakı bu izahatlardan qəti şəkildə narazı qalıb. Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev ölkə Təhlükəsizlik Şurasının iclasında çıxış edərkən bildirib: "Azərbaycan dövləti bu dəhşətli terror aktını qətiyyətlə pisləyir və məsul şəxslər dərhal məsuliyyətə cəlb olunmalıdır. İran rəsmiləri Azərbaycan tərəfinə izahat verməli, üzr istəməli və bu terror aktına görə məsul şəxslər cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmalıdır". O, mülki infrastruktura hücumu qorxaqlıq adlandırıb. İlham Əliyevin sözlərinə görə, Azərbaycanın təhlükəsizlik aparatı — Müdafiə Nazirliyi, Dövlət Sərhəd Xidməti və bütün digər xüsusi təyinatlı qüvvələr — hazırda yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirilib və istənilən əməliyyatı həyata keçirməyə hazır olmalıdırlar. Dövlət başçısı Tehranı bunu yadda saxlamağa çağırıb.
ABŞ və İsrail hakimiyyət orqanlarının məlumatına görə, 5 mart tarixinə qədər İran ballistik raketlər və dronlar atmaq qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmışdı. ABŞ prezidenti Donald Tramp bildirib: "Kimsə məndən döyüşlərin necə getdiyini 1-dən 10-a qədər şkala üzrə soruşdu və mən 15 olduğunu dedim. Dünyanın ən böyük ordusuna sahibik, istənilən düşmənlə müqayisədə, amma İran illərdir bizim üçün böyük bir təhlükə olaraq qalır". O əlavə edib ki, İranın ballistik raket arsenalları sürətlə məhv edilir və potensial ali liderlər dəqiq zərbələrlə sürətlə öldürülür: "Hazırda çox güclü mövqedəyik və onların rəhbərliyi sürətlə yox olur". İraq ərazisində yerləşən İran kürd qüvvələrinin yaxın gələcəkdə ABŞ və İsrailə qoşulacağı gözlənilir. İsrail televiziyasının 24-cü kanalına görə, onların bölmələri artıq İslam Respublikasına nüfuz etməyə başlayıb, lakin başqa bir versiyada onların hələ də hazırlıq mərhələsində olduqları iddia edilir. Vəziyyətlə tanış olan mənbələr "Al-Monitor"a bildiriblər ki, Tramp administrasiyasının razılığa gəldiyi qruplar "bir neçə gün ərzində" sərhədi keçə bilərlər. "Al-Monitor"un mənbələri iddia edir ki, əsas məqsəd ABŞ-İsrail bombardmanlarının dəf edilməsində iştirak edən İran hərbi və hüquq-mühafizə orqanlarının resurslarını tükətmək və İranda milli üsyan üçün yer yaratmaqdır. Son günlərdə İraq Kürdüstanı liderləri ilə bir sıra telefon danışıqları aparan Tramp administrasiyası onları münaqişəyə birbaşa cəlb etməyə sövq edir. Lakin Ərbil bu planları açıq şəkildə təsdiqləməyib. İraq Kürdüstanının lideri Neçirvan Bərzani bildirib: "Kürdüstan, həmişə olduğu kimi, sülh və sabitliyin əsas amili olaraq qalmalı və vətəndaşlarımızın həyatına və təhlükəsizliyinə zərər verən heç bir münaqişənin və ya hərbi eskalasiyanın bir hissəsinə çevrilməməlidir". Bu arada, Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının liderləri mümkün cavabları müzakirə edirlər və ABŞ və İsrailin gözləntilərinə görə, bu tədbirlərə ərəb dövlətlərinin İrana qarşı birbaşa hərbi əməliyyatları da daxil ola bilər. Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının xarici işlər nazirləri Aİ nümayəndələri ilə videokonfrans formatında danışıqlar aparıblar. Danışıqların əsas mövzusu İranın Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının üzv dövlətlərinə qarşı təcavüzünün nəticələri olub. İsrail hazırkı hadisələrin Körfəz dövlətlərinin yəhudi dövləti ilə əlaqələri gücləndirmək marağını artıracağını gözləyir. İsrailin Rusiyadakı səfiri Oded Yosef bildirir: "Biz regiondakı "mülayim" dövlətlərlə çox sıx münasibətlər saxlayırıq".
Tahir TAĞIYEV
