Son illər Azərbaycan generalları ilə bağlı ictimai mənbələrdə yer alan neqativ məlumatların sayı və miqyası diqqət çəkəcək dərəcədə artıb. “Voratnikində sünbül" gəzdirən rütbəlilərimiz haqqında məlumatlar əsasən rəsmi istintaq materialları, məhkəmə qərarları və dövlət qurumlarının açıqlamaları əsasında yayılıb və korrupsiya, vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə, maliyyə pozuntuları və idarəetmə nöqsanları ilə bağlıdır.
Müdafiə Nazirliyinin Maliyyə və Büdcə İdarəsinin sabiq rəisi, general-mayor Nizami Məmmədov barəsində külli miqdarda dövlət vəsaitinin mənimsənilməsi və vəzifə saxtakarlığı ittihamları ilə cinayət işi açılıb. İş Bakı Hərbi Məhkəməsində araşdırılıb və 2024-cü ilin sonunda hökm elan olunub. O, uzunmüddətli azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum edilib. Bu proses Müdafiə Nazirliyində maliyyə nəzarətinin zəifliyi və sistemli problemlər barədə ciddi ictimai müzakirələr yaradıb.
Dövlət Gömrük Komitəsində general-mayor rütbəsi daşımış Ehtiram Xəlilov Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin əməliyyatı nəticəsində rüşvət alma və vəzifə səlahiyyətlərini aşma ittihamları ilə saxlanılıb. Barəsində cinayət işi başlanıb və ilkin mərhələdə həbs qətimkan tədbiri seçilib. Sonradan ev dustaqlığı ilə bağlı məlumatlar yayılsa da, yekun məhkəmə hökmü barədə açıq və tam təsdiqlənmiş informasiya məhduddur.
Fövqəladə Hallar Nazirliyinin sabiq general-mayoru Raul Zeynalovla bağlı mediada “şabalıd generali” kimi təqdim edilən ifadələr rəsmi termin olmasa da, jurnalistlərin istintaq materiallarında yer alan epizodları qeyri-rəsmi şəkildə adlandırmasıdır. Məlumatlara görə, o, xidmət dövründə vəzifə səlahiyyətləri ilə əlaqəsi olmayan, kommersiya maraqları ilə bağlı təşəbbüslərdə ittiham olunur. Bu iş üzrə ictimaiyyətə açıqlanmış yekun məhkəmə qərarı yoxdur, prosesin istintaq və məhkəmə mərhələsində olduğu bildirilir.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisinin sabiq müavini, general-leytenant Ayaz Həsənovla bağlı isə cinayət deyil, mülki xarakterli məhkəmə çəkişməsi gündəmə gəlib. APA-nın məlumatına görə, Novxanıda yerləşən bağ evinin alqı-satqısı zamanı verilən vədin yerinə yetirilməməsi ilə bağlı ona qarşı mülki iddia qaldırılıb. İddia icraata götürülüb və əmlaka həbs qoyulması ilə bağlı vəsatətin verilməsi gözlənilir.
DSX Sahil Mühafizəsinin sabiq rəisi general-leytenant Əfqan Nağıyev və tabeliyində olan bir sıra vəzifəli şəxslər barəsində Xəzər dənizində balıq ovu ilə məşğul olan vətəndaşlardan sistemli şəkildə rüşvət alınması faktları üzrə istintaq aparılıb. Rəsmi açıqlamalara görə, toplanan vəsaitlərin bir hissəsi hər ay Əfqan Nağıyevə təqdim olunub və daha sonra qrup üzvləri arasında bölüşdürülüb. Bu iş sahə üzrə illərlə formalaşmış korrupsiya mexanizmlərini üzə çıxarıb.
Ləğv edilmiş Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi üzrə də sabiq idarə rəisləri və generallar Mövlan Şıxalıyev və Nizami Şirinov müxtəlif ağır cinayətlərdə ittiham olunaraq həbs ediliblər. Bu proseslər təhlükəsizlik strukturlarında da dərin institusional problemlərin mövcudluğunu göstərib.
Bundan əlavə, ehtiyatda olan general Nazim Əliyevin 67 yaşında toy etməsi kimi hallar hüquqi yox, daha çox sosial-ictimai maraq doğuran mövzular kimi gündəmə gəlib.
Bütün bu faktlar göstərir ki, son zamanlar Azərbaycan generalları ilə bağlı mənfi xəbərlər istisna deyil, ardıcıl tendensiya xarakteri alıb. Məlumatlar rəsmi istintaq və məhkəmə sənədlərinə əsaslansa da, cəmiyyət üçün əsas sual dəyişmir: yüksək rütbəli hərbi və təhlükəsizlik rəhbərləri arasında etibar və məsuliyyət mexanizmləri nə dərəcədə işləkdir? Mövcud mənzərə onu deməyə əsas verir ki, əgər bu proseslər davam edərsə, yaxın illərdə təmiz reputasiyalı generallar həqiqətən də barmaqla sayılacaq.
Akif NƏSİRLİ
