Cari il Ermənistanda kilsə böhranının pisləşməsi ilə başladı. Baş nazir Nikol Paşinyan Erməni Apostol Kilsəsində islahat aparmaq üçün şura yaratdı və katolikos II Qaregin ən yüksək vəzifəli opponentlərini kilsədən qovmağın vaxtı çatdığına qərar verdi.
11 yanvar səhəri Paşinyan alqışlar altında Masisdəki Müqəddəs Taddeus Kilsəsinə daxil oldu. Orada, qəbul edilmiş ənənəyə uyğun olaraq, o, Ermənistan Apostol Kilsəsinin rəhbəri II Qareginin əleyhdarları üçün bazar günü keçirilən liturgiyada iştirak etdi. İqtisadiyyat naziri Gevorq Papoyanın jurnalistlərə izah etdiyi kimi, Ermənistan hökuməti katolikosun dəyişdirilməsinə "milli təhlükəsizlik məsələsi" kimi baxır, çünki hazırkı patriarx respublikanın maraqlarına xidmət etmir. Paşinyanın həyat yoldaşı Anna Akobyan katolikosu Ermənistana qarşı müharibə aparmaqda günahlandırdı. O, həmçinin iddia etdi ki, II Qaregin hakimiyyəti dövründə mənəvi gücü və imanı zədələyib. Akopyan bildirib: “Bu gün dövlət səviyyəsində xristianlığı qəbul edən ilk millət olaraq, biz eyni qətiyyətlə mənəvi mənliyimizi və Erməni Apostol Kilsəsini müdafiə edirik, layiq olmayan insanların mənəvi hakimiyyətimizi alçaltmasına, imanımızı və ruhumuzu əcnəbilərin ayağına atmasına, bununla da kimliyimizi və dövlətimizi zəiflətməsinə imkan vermirik”. Masisdəki mərasimi Gevorq Saroyan idarə edib. Bir gün əvvəl II Qaregin onu vəzifəsindən sui-istifadə, vəzifələrini yerinə yetirməmək və yeparxiya ruhanilərinə təzyiq göstərməkdə günahlandıraraq arxiyepiskop vəzifəsindən azad etmişdi. Lakin katolikosun sadəcə olaraq yeni lider təyin etmək üçün islahat tələb edənləri kilsə rəhbərliyindən qovmağa çalışdığı sirr deyil.
Bu arada, yanvarın əvvəlində 10 yepiskop və arxiyepiskop Paşinyanın Ermənistan Apostol Kilsəsində islahatların zəruriliyi barədə bəyanatını imzaladı və Ermənistan Apostol Kilsəsinin Bərpası üzrə Koordinasiya Şurası yaratdı. Kilsədə dəqiq nəyin dəyişdiriləcəyi hələlik məlum deyil. Keşişlər yalnız zəruri hesab etdikləri islahatların layihəsini dərc etməyi planlaşdırırlar. Lakin onlar şübhə etmirlər ki, de-fakto katolikos vəzifəsindən kənarlaşdırılmalı, fəaliyyətdə olan katolikos təyin edilməli, kilsə nizamnaməsi qəbul edilməli və daha sonra dini təşkilatın yeni rəhbəri seçilməlidir. O vaxtdan bəri, yeni keşişlər hər gün bəyanata qoşulurlar. Onların əksəriyyəti ilkin 10 imza atanın tabeliyində olsalar da, koordinasiyalı şəkildə hərəkət edir və dünyəvi hakimiyyət orqanlarının dəstəyinə güvənirlər. Xüsusilə, II Qaregin Saroyanı vəzifəsindən azad etmək qərarına gəldikdə, Koordinasiya Şurası onun hərəkətlərini qətiyyətlə pisləyərək təkcə Ermənistan Apostol Kilsəsinin heyətinə deyil, həm də dünyadakı dindarlara müraciət etdi. Koordinasiya Şurasının bəyanatında deyilir: "Müqəddəs Taxt-tacı tutan şəxs illərdir ona qarşı irəli sürülən ciddi ittihamlara açıq şəkildə, aydın və ətraflı cavab verənə qədər, biz hər hansı bir qərarı, fərmanı, imzalanmış əmri, kontakionu, nəsihəti, təlimatı və ya əmri, eləcə də onun sədrliyi ilə təşkil edilən hər hansı bir şuranı, komissiyanı və ya iclası Ermənistan Apostol Kilsəsinin davamçıları üçün qanunsuz hesab edirik". Eyni zamanda, onlar II Qaregini Paşinyan kimi əxlaqsızlıqda və KQB ilə əlaqələrdə deyil, milli və panxristian ziyarətgahlarına müdaxilə etməkdə, müqəddəs ənənələri təhrif etməkdə və tarixə hörmətsizlik etməkdə, kilsə kanonlarını pozmaqda və bu kimi şeylərdə ittiham edirlər.
Tahir TAĞIYEV
