Məhərrəm Zülfüqarlı: “Dövlətin bu sahədə həyata keçirdiyi siyasət müsbət nəticələr verir və bu da beynəlxalq qurumların hesabatlarında obyektiv şəkildə özünü göstərir” Kamran Əsədov: “Bu kimi müsbət göstəricilər təhsilin əlçatanlığını, əhatə dairəsinin genişlənməsini təmin edir və bu da beynəlxalq qurumların diqqətindən yayınmır”
Ölkəmizdə bütün sahələrdə baş verən inkişaf artıq beynəlxalq qurumların da diqqətindən yayınmır. Bu gün həm siyasi, həm iqtisadi, həm sosial, həm ətraf mühitin mühafizəsi istiqamətində əldə etdiyimiz uğurlar Dünya İqtisadi Forumunun Qlobal Rəqabətlilik Hesabatında da əksini tapıb. Hesabatda Azərbaycanın bir sıra sahələrdə əhəmiyyətli dərəcədə irəlidə olduğu vurğulanır.
Məlum olduğu kimi, ölkəmiz ilk hesabatda Türkiyə, Serbiya, Gürcüstan, Cənubi Afrika Respublikası və Xorvatiya ilə birlikdə 7-ci onluğa daxil olmaqla 69-cu yerdə qərarlaşıb. Qeyd edilir ki, infrastruktur, təhsil və bacarıqlar və biznesin dinamikliyi kimi üç indikator üzrə Azərbaycan yeni hesabatda mövqelərini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırıb.
Azərbaycanda təhsilin inkişafı ilə bağlı qeyd edilən fikirlər sözsüz ki, konkret görülən işlərə, həyata keçirilən uğurlu layihələrə istinadən irəli sürülür.
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, təhsil mütəxəssisi Məhərrəm Zülfüqarlı bizimlə söhbətində bildirdi ki, Azərbaycan təhsilinin mövcud inkişafı ölkəmizdəki stabilliklə, bu stabilliyin daim qorunmasına töhfələr verən dövlət siyasəti ilə bağlıdır: “Azərbaycan nəinki Cənibi Qafqazda, hətta bütün dünyada ən stabil ölkədir. Təhsilin dinamik inkişafında isə əsas rollardan birini stabillik oynayır. Bəzi ölkələrdə ki, küçə yürüşləri, mitinqlər keçirirlər, bu, həmin ölkələrin stabilliyinə mənfi təsir göstərir. Stabillik olmayan yerdə isə nə demokratiya olar, nə də yüksək təhsil. Azərbaycanda keçən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində yaşanan təlatümlərdən sonrakı stabillik təhsilin də inkişafına müsbət təsir göstərib. Bu amil gənc nəslin təhsilə maraq göstərməsinə, onların Qərb standartlarına uyğun təhsil almasına təkan verir. Dövlətin də bu sahədə həyata keçirdiyi siyasət müsbət nəticələr verir və bu da beynəlxalq qurumların hesabatlarında obyektiv şəkildə özünü göstərir”.
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, tanınmış təhsil eksperti Kamran Əsədovun fikrincə isə son illər Azərbaycanda təhsil sahəsində aparılan köklü islahatlar, eləcə də bu sahədə qəbul edilən dövlət proqramları, sənədlər beynəlxalq qurumların hesabatlarında təhsilimizlə bağlı müsbət fikirlər formalaşdırıb: “Əslində, burada söhbət təhsilin əlçatan olmasından və onun əhatə dairəsinin genişləndirilməsindən gedir. Biz təhsil deyəndə ancaq Azərbaycan daxilində orta təhsili nəzərdə tuturuq. Ancaq orada ümumi say götürülür. Burada Azərbaycanda ali məktəblərə qəbulla bağlı plan yerinin artırılmasından söhbət gedir və bu çox müsbət tendensiyadır. Təsəvvür edin, 2010-cu ildə 29 min nəfər ali məktəbin bakalavr pilləsinə qəbul olunurdusa, 2013-cü ildə bu rəqəm 45 min nəfərə qədər yüksəlib. Bu müsbət tendensiyadır. Digər ölkələrdə isə bu rəqəm aşağı düşüb. 2013-cü ildə qəbul olunan Təhsilin İnkişafı üzrə Dövlət Strategiyası var. 5 il bundan əvvəl Prezidentin imzaladığı Dövlət Strategiyasının əsas istiqamətlərindən biri odur ki, təhsilin əhatə dairəsi genişlənsin və əlçatanlıq təmin olunsun. Yəni bu gün Azərbaycanda ölkə vətəndaşlarının 17 faizi ali təhsillidir və ali təhsillilərin sayının artması hədəf kimi qarşıya qoyulub. Düzdür, bu da keyfiyyət artımı yox, kəmiyyət artımıdır, ancaq sonra keyfiyyətə təsir göstərəcək. Digər tərəfdən, 2003-cü ilə qədər hər kəs məktəbə getsə də, dərslik təminatı aşağı idi və valideynlərin heç də hamısı uşaqlarına dərslik ala bilmirdi. Yəni müəyyən ailələr maddi imkansızlıq ucbatından dərslik almaqda çətinlik çəkidilər. Ölkə başçısı 2004-cü ildə sərəncam imzaladı və 4500 orta məktəbdə təhsil alan 1,6 milyon şagirdin hamısına bütün dərsliklər pulsuz verildi. Buna görə də insanlar övladlarının təhsilə cəlb edilməsinə çalışırdılar. Bundan başqa, Azərbaycanda təhsil icbaridir, yəni məcburidir. Yəni məktəb yaşına çatmış hər bir şəxs məcburi qaydada dövlət büdcəsi hesabına təhsil almalıdır. Azərbaycan dünyada azsaylı ölkələrdəndir ki, əhali təhsilə məcburi cəlb edildiyi üçün bizdə insanlarda oxuyub-yazma bacarığı var. Bizdə savadlılıq 100 faizdir. Söhbət təhsildən yox, oxuyub-yazma bacarığından gedir. Məsələn, elə ölkələr var ki, onun əhalisinin müəyyən bir hissəsi oxuyub-yazma bacarığından məhrumdur, hətta iri şəhərlərdə məktəblər yoxdur. Ancaq bizdə hər bir kənddə məktəb var. Bu kimi müsbət göstəricilər təhsilin əlçatanlığını, əhatə dairəsinin genişlənməsini təmin edir və bu da beynəlxalq qurumların diqqətindən yayınmır”.
K.Əsədov vurğuladı ki, ötən çağlara qədər Azərbaycanda məktəbəqədər təhsillə bağlı problem vardı və bu da artıq öz həllini tapıb. O qeyd etdi ki, 5 il bundan əvvəl məktəbəqədər təhsilə 25 faiz uşaq cəlb edilirdisə, bu gün bu rəqəm 75 faiz təşkil edir. “Bu, yalançı statistika deyil, rəsmi rəqəmlərdir. Bizdə təhsil kəmiyyət baxımından inkişafa doğru gedir. Biz bundan sonra çalışmalıyıq ki, təhsilin keyfiyyətini qaldıraq, Azərbaycan universitetləri dünya reytinqində yer tutsunlar, elmi dərəcələrin verilməsi beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılsın və s.” - deyə K.Əsədov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
