Bu il 10 min 337 nəfər Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinin və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistraturalarına qəbul olub. Dövlət İmtahan Mərkəzindən bildirilib ki, qəbul olanlardan 3 min 770-i dövlət sifarişi, 6 min 567 nəfəri isə ödənişli əsaslarla təhsil almaq hüququ əldə edib.
Ödənişli təhsil alan az qala ödənişsiz təhsil almaq hüququ qazananlardan iki dəfə çoxdur. Bu görə niyə bu qədər çoxdur, pulsuz təhsil alanların sayı niyə belə azdır?
“Bəzən ödənişsiz plan yerləri artırılanda...”
Tanınmış təhsil eksperti Kamran Əsədov bizimlə söhbətində bildirdi ki, ali təhsil müəssisələrinin magistratura pilləsində təhsil könüllük əsasında həyata keçirilir və dövlətin dövlətin özünə lazım olan kadr ehtiyatını hazırlamaq üçün pulsuz plan yeri ayırılır: “Nəzərə alsaq ki, 10 min 337 plan yeri var, onun 6 min 567-i pulludur, gerdə qalan 3 min 770-i isə pulsuzdur. Bu kifayət qədər ciddi bir rəqəmdir. 3 mindən çox magistrin təhsil olması üçün kifay qədər vəsait ayrırır. Azərbaycan özünün elmə olan kadr potensiyalını təmin etməkdən ötrü 3 min 770-dən çox şəxsin pulsuz oxumasına şərait yaradır. Digər tərəfdən, ödəniş plan yerləri daha çox
56-cı proqramdadır. Bu da qəbul yerinin bəzən 30-40 faizini təşkil edir. Ona görə də, ödənişsiz plan yeri çox görünür”.
K.Əsədovun fikrincə, əvvəlki illərlə müqayisədə indi ödənişsiz magistr təhsili alanların sayı daha çoxdur: “Əvvəllər biz görürdük ki, ali təhsil müəssisələrinin magistratuirasında 30 faiz və daha az plan yerləri pulsuz olurdu. Amma indi isə elə proqramlar ki, orada kifayət qəədr pulsuz təhsil alanlar var. Ödənişli plan yerlərinin çoxluğu 56 – cı proqram üzrə plan yerlərinin çoxluğundan asdılıdır. Digər ixtisaslar üzrə kifayət qədər pulsuz yerlər var. Dünya ölkələri ilə müqayisədə Azərbaycanın ali təhsilinin 50 faiz ödənişsiz olması ali təhsilin bakalavrdan sonrakı pilləsinin əlçatanlığıa ciddi şəkildə müsbət təsir göstərir. Ödənişsiz plan yerlərinin bu qədər olması həm də rəqabət mühiti yaradır. Bəzən ödənişsiz plan yerləri artırılanda keyfiyyət aşağı düşür, rəqabət olmur. Hesab edirəm ki, indiki plan yerləri kifayət qədər ədalətlidir”.
Bəzi ekspertlər isə hesab edir ki, ödənişsiz plan yerlərinin az olması magistratuira təhsilini sosial cəhətdən zəif olan təbəqə üçün əlçatmaz edir. Onların fikrincə, magistraturada ödənişsiz təhsilin aşağı rəqəmdə olması mənfi haldır.
İradə SARIYEVA
