Dünyanın bir sıra ölkələrində olduğu kimi, Azərbaycanda da koronavirus infeksiyasına yoluxanların sayında yenidən artım müşahidə edilməkdədir. Təəssüf ki, virus səbəbindən ölüm hallarında da artım qeydə alınır. Bu, dünya boyu da müşahidə edilir. Nəticədə bəzi ölkələr yenidən sərt karantin rejimi və qapanmalara getməyə məcbur olur. Ölkəmizdə də koronavirusla əlaqədar müşahidə olunan mənfi tendensiya sərt karantin rejiminin tətbiqi məsələsini gündəmə gətirə bilər. Artıq qonşu ölkələr buna gedir. Məsələn, Gürcüstanda epidemioloji vəziyyətin pisləşməsi ilə əlaqədar karantin qaydaları sərtləşdirilib. Gürcüstan baş nazirinin rəhbərliyi ilə fəaliyyət göstərən Qurumlararası Koordinasiya Şurasının qərarına əsasən, ölkə ərazisində avqustun 14-dən sentyabrın 4-dək bir sıra məhdudiyyətlər tətbiq ediləcək.
Qərara əsasən, qeyd olunan müddətdə ölkə ərazisində, şəhərlərarası nəqliyyat istisna olmaqla, bələdiyyəyə məxsus ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırılacaq, uşaq əyləncə mərkəzləri bağlanacaq, idman yarışları, festivallar, konsertlər və digər kütləvi əyləncə proqramları keçirilməyəcək. İaşə obyekltlərinin fəaliyyətinə isə saat 23:00-dan 05:00-dək icazə verilməyəcək. Şura dövlət orqanlarının, eləcə də özəl sektorun mümkün olduğu qədər distant iş rejiminə keçməsini tövsiyə edib. Əhalinin kütləvi vaksinasiyanın sürətləndirilməsi məqsədilə hərbi həkimlərin də prosesə cəlb edilməsinə qərar verilib.
Ölkənin Səhiyyə Nazirliyindən xəstəxanalarda çarpayı sayının artırılması istiqamətində intensiv fəaliyyətin davam etdiriləcəyi bildirilib. Rusiya və Türkiyədə də eyni addımlar atılması, məhdudiyyətlərin tətbiqi gözlənilir. Azərbaycan üçün də məsələ, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, aktuallaşır. Bunun qarşısını almaq üçün Səhiyyə Nazirliyinin mütəxəssisi, Azərbaycan Tibb Universitetinin Urologiya kafedrasının doktorantı Araz İbrahimov vətəndaşların vaksin olunması üçün çağırış edib. O bildirib ki, vaksin vurduran şəxs koronavirusa yoluxsa belə, onun insan orqanizmində xəstəliyə qarşı anticisim yaradır: “Nəticədə xəstəliyin yüngül keçirməsinə şərait yaranır. Peyvənd vurduranda qolda ağrılar, müəyyən allergik reaksiyalar baş verir ki, bu da normal haldır. Vaksin bizi qorumaq üçündür”. A.İbrahimov qeyd edib ki, heç kim ölkədə yenidən sərt qapanmaların təkrar olmasını istəməz: “Xəstəliyin bitməsini arzulayırıqsa, qaydalara ciddi riayət etməli, vaksin vurdurmalıyıq. Qapalı məkanlarda maskalardan istifadə etməli, sosial məsafəni saxlamalıyıq. Düşünməliyik ki, ətrafımızda olan hər üç şəxsdən biri koronavirus daşıyıcısı ola bilər”.
Qeyd edək ki, bir neçə ay əvvəl yoluxma sayı xeyli azalsa da, iyunun sonlarından etibarən günbəgün artan rəqəmlər artıq 2 mini ötüb. Hazırkı şərait onu deməyə əsas verir ki, yoluxma sayı kəskin şəkildə artarsa, xəstəxanalar dolarsa, yenidən qapanmaların olması qaçılmazdır. Əlbəttə, bunu heç kim istəməz. Bütün bunlar, hər zaman olduğu kimi, yenə də vətəndaşların məsuliyyətindən və qaydalara necə yanaşmasından asılıdır. Yoluxma hallarının kəskin artımının qarşısını almaq, sərt karantin rejiminin tətbiq edilməməsi üçün profilaktik qaydalara əməl edilməsi ilə yanaşı, vaksinasiyada fəal iştirak da önəmlidir. Milli Məclisin deputatı Musa Quliyev də bu mövqedədir: “Azərbaycan dünyada vaksindən istifadə edən ilk ölkələrdən biridir. Yəni bu ilin əvvəllərindən - yanvar ayından dünyada pandemiya ilə mübarizə üçün vaksinasiya prosesi başlayıb. Yanvarın 19-dan etibarən Azərbaycanda vaksinasiya prosesi həyata keçirilir. Azərbaycanda müxtəlif vaksinlərdən geniş istifadə olunur. Görülən tədbirlər, aparılan əks-epidemik addımlar, o cümlədən karantin tədbirləri zaman-zaman öz müsbət nəticəsini versə də, son zamanlar yenə də koronavirusun yeni dalğasının, xüsusilə “Delta” ştammının qonşu ölkələrdə yayılmasından sonra Azərbaycanda da son vaxtlar müşahidə edilməsi daha ciddi tədbirlərin görülməsini tələb edir”.
Deputat qeyd edib ki, ölkədə vaksinasiyanın genişləndirilməsi lazımdır: “Hazırda 4 milyondan çox insana iki doza vaksin vurulmasına baxmayaraq, hələ də peyvənd olunmayan vətəndaşlarımız var. Bu da xəstəliyin, ümumiyyətlə, “Delta” ştammının sürətlə yayılmasına təhlükə yaradır. Yay aylarında karantin rejiminin yumşaldılması, o cümlədən rayonlararası gediş-gəlişin, toy mərasimlərinin bərpa olunması, həmçinin restoranların, kafelərin, ictimai iaşə obyektlərinin, idman zallarının açılması bir tərəfdən əhalinin üzləşdiyi sosial və psixoloji gərginliyi aradan qaldırsa da, digər tərəfdən yeni yoluxma hallarının sürətlənməsinə gətirib çıxardı. Son günlərin statistikası bizi xüsusilə narahat etməkdədir. Çünki həm yoluxanların sayı kəskin artır, həm də ölüm halları çoxluq təşkil edir. Buna görə də reanimasiyalar ağır xəstələrlə dolur, bu da perspektivdə ölüm hallarının daha da artacağı təhlükəsi yaradır. Bunların qarşısını almaq üçün nə etmək lazımdır? Şübhəsiz ki, birinci növbədə vaksinasiyada stimullaşdırıcı addımlara getməliyik. Gündəlik yoluxanların sayının 1000 nəfəri keçməsi bizə, qismən də olsa, karantin rejiminin sərtləşdirilməsi zərurətinin yarandığını göstərir. Yəqin ki, operativ qərargah bu barədə də öz tövsiyələrini bildirəcək. İstənilən halda, özünüqoruma tədbirlərini heç vaxt yaddan çıxarmamalıyıq. Düzdür, açıq havada maskanın istifadəsi yalnız tövsiyə olunur. Amma sosial məsafəni gözləmək şərti ilə açıq havada da imkan daxilində maskaya keçilməsi, xüsusən payızın ilk aylarından başlayaraq məcburi xarakter ala bilər.
İnsanlar, eyni zamanda, xəstəliyə yoluxmamaq və ya onu yüngül keçirmək üçün peyvənd olunaraq immunitetin gücləndirilməsinə üstünlük verməlidirlər”. Deputat qeyd edib ki, bu sahədə vətəndaşların maarifləndirilməsi istiqamətində davamlı işlər həyata keçirilməlidir. Vaksinasiya barədə tədbirlər geniş xarakter almalıdır. Həmçinin peyvənd olunan şəxslərə stimullaşdırıcı üstünlüklər verilə bilər. Bu barədə Avropanın yetərincə təcrübəsi var. ABŞ-da, Avropada vaksin vurduranlara stimullaşdırıcı hal kimi müəyyən vəsait ödənilir. Azərbaycan da bu təcrübədən istifadə edə bilər.
Tahir TAĞIYEV
