Avqust ayının 10-da Məhərrəm ayı başladı. Artıq bəzi kəsimlər kütləvi mərasimlərin, təziyə məclislərinin, mərsiyə gecələrinin keçirilməsindən danışır, hesab edirlər ki, toyların keçirilməsinə icazə verildiyi, eyni zamanda məscidlər, dini ibadət yerləri açıldığı üçün kütləvi təziyə mərasimlərinin də keçirilməsinə icazə veriləcək.
Əslində isə belə deyil, məhərrəmlik məclislərinin keçirilməsinə heç bir rəsmi icazə yoxdur.
Ekspertlər deyir ki, Məhərrəm ayında kütləvi mərasimlərə icazə verilməsi yolverilməzdir və bu, yoluxmanın daha ciddi şəkildə artımına səbəb ola bilər. İlahiyyatçılar deyir ki, toyların keçirilməsinə icazə verildi və bu yoluxma dinamikasının artmasına səbəb oldu, ortaya daha böyük yoluxma rəqəmi çıxardı.
İlahiyyatçıların fikrincə, Məhərrəm ayında kütləvi ehsan süfrələrinin açılması, əzadarlıq məclislərinin təşkili, xüsusən də Aşura mərasiminin çoxlu sayda insanın iştirakı ilə keçirilməsi yaxşı nəticələrə səbəb olmaz. Artıq iki ildir ki, pandemiya səbəbindən ölkəmizdə Məhərrəm ayında kütləvi mərasimlərin keçirilməsi məqsədəuyğun sayılmır. Bizimlə yanaşı digər müsəlman ölkələrində də buna yol verilmir.
“Təziyə yığıncaqlarının, mərasimlərinin keçirilməsi tövsiyə olunmur”
İlahiyyatçı Hacı Təyyar Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Məhərrəm ayı təkcə bir yüz il deyil, neçə yüzillərdir qeyd edilir. H.T.Hüseynlinin sözlərinə görə, bizim xalqımız da əsrlərdir ki, dini müqəddəslərin istər şəhadət, vəfat günlərini, istərsə də mövludlarını keçirir. Azərbaycanda dini bayram və mərasimlər, eləcə də Məhərrəmlik kimi hüzn ayı ənənəvi olaraq keçirilir. İldə bir dəfə möminlərin Həcc ziyarətinə getməsi, cümə günləri məscidlərə toplaşması kimi rituallar müsəlman, türk dünyasında həmrəyliyin, birliyin, vəhdətin bir nişanəsi olmalı olduğunu deyən ekspert dedi ki, Azərbaycanda hər zaman əza məclisləri, təziyə mərasimləri, Aşura kütləvi olaraq qeyd edilib, insanlar İmam Hüseyn sevdasını bu mərasimlərdə ifadə ediblər. H.T.Hüseynli hesab edir ki, pandemiya bizdən insanlarımızın sağlamlığı, yoluxmanın artmaması üçün bir çox ənənəvi mərasimlərin kütləvi icrasını müvəqqəti olaraq dayandırmağı tələb edir. “İki ildir ki, Məhərrəm ayı, Aşura pandemiya dövrünə düşür və pandemiya ilə mübarizə qaydalarına uyğun olaraq kütləvi təziyə yığıncaqlarının, mərasimlərinin keçirilməsi tövsiyə olunmur. Məhərrəmlikdə kütləvi məraimlərin keçirilməsi yoluxma sayının artmasına səbəb olacaqsa, bu mərasimlərin təşkil edilməsi düzgün deyil. İnsan həyatını təhlükəyə atan hər hansı bir məsələyə yol verilməsi islama görə qətiyyən yol verilməzdir”.
Ekspertin sözlərinə görə, əslində ideoloji təməl prinsiplərinə, köklü ədəbiyyata baxsaq görərik ki, hüzn məclislərinin təşkili islam dinində bəyənilən bir əməldir, vacib göstəriş olmasa da, bəyəniləndir. “Hətta icrası təxirə salmayan vacib göstərişlər olsa belə, insan üçün təhlükəli şərait varsa o təxirə salına bilər. Ən vacib ibadət namazdır, Yaradanla danışma ən ümdə, ən vacib ibadətdir. Orada da Yaradan deyir ki, sizin canınıza, malınıza təhlükə olıacaqsa ibadəti dayandırın. Aşura məclislərinə gəldikdə isə, bilirsiz ki, Azərbaycanın da öz şəhidləri var. Şəhidlik mənəviyyat məktəbidir, fədakarlıq məktəbidir. Həqiqətin, ədalətin, doğrunun tərəfində prinsiplial olaraq dayanmaq, mübarizlərin cərgəsində olmaq özü də bəyəniləndir. Ümiummilli liderimiz Bibiheybət məscidinin açılışındakı nitqində Məhəmməd Peyğəmbərin nəvəsinin haqsızlığa qarşı mübarizəsinə, Kərbəla hadisəsinə çox böyük dəyər verdiyini açıqlamışdı”.
Mənəvi, dini dəyərlərimizə dövlətimiz və xalqımız tərəfindən hər zaman böyük dəyər verildiyini və veriləcəyini də deyən H.T.Hüseynlinin sözlərinə görə, amma pandemiya dövründə kütləvi tədbirlərin keçirilməsi insan sağlamlığını təhdid altına alırsa onlar təxirə salınmalıdır: “Kütləvi məraimlərin keçirilməsi insan sağlamlığını təhdid edirsə, insanlara ziyan verəcəksə, ölüm sayını artıracaqsa onlar təxirə salınmalıdır, yaxud da müəyyən məhdudiyyətlərlə olmalıdır. Bu gün məscidlərdə 50 nəfər insanın ibadətinə icazə verilir, bəlli ölçüdə məsafələr saxlanılır. Harada olursa olsun, keçirilən istənilən kütləvi tədbir insan taleyinə zərbə vuracaqsa, yoluxmaya, xəstəliyin artmasına, ölümə səbəb olacaqsa islam dini o mərasimin keçirilməsini qadağan edir. Biz öz mənəvi dəyərlərimizə, böyük şəxsiyyətlərimizə, dini müqəddəslərimizə, Əhli-Beytə hər zaman böyük sevgi, sayğı bəsləyirik, bəsləyəcəyik də. Biz bütün dəyərlərimizə qiymət verməyi bacarırıq. Amma dediyim kimi indiki şəraitdə hər kəs çalışmalıdır ki, yoluxmaya səbəb olan heç bir addım atmasın. Pandemiya bitdikdən sonra bütün mərasimlərimiz ənənəvi qaydada böyük coşğu ilə qeyd ediləcək”-deyə H.T.Hüseynli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
