Yeganə Hacıyeva: “Gərək ki, Aİ-nin fəal olması istəyi yalnız bəyanatla yekunlaşmasın, əməli fəaliyyətlə də nəzərə çarpsın”
Avropa Parlamenti Azərbaycanla əməkdaşlığa dair qətnamə qəbul edib. Sənəddə qeyd edilir ki, Aİ və Azərbaycan arasında imzalanacaq yeni tərəfdaşlıq haqqında saziş hər iki tərəf üçün konkret faydalar vəd edir.
Bildirilir ki, 2019-cu ildə keçiriləcək növbəti "Şərq Tərəfdaşlığı" sammitinə qədər yeni sazişin imzalanması üçün danışıqlarda sürətli və davamlı irəliləyiş müşahidə olunur. Qətnamədə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə də toxunulub. Qeyd olunub ki, Aİ ilə Dağlıq Qarabağ münaqişəsi tərəfləri arasında sazişlər münaqişənin sülh yolu ilə həlli istiqamətində öhdəliklərə və əhəmiyyətli irəliləyişlərə, həmçinin, atəşkəs rejiminin qorunub saxlanmasına, ATƏT-in baza prinsiplərinin (2009) həyata keçirilməsinə və həmsədrlərin səylərinin dəstəklənməsinə şərait yaratmalıdır. Danışıqlar prosesinə Dağlıq Qarabağın erməni və azərbaycanlı icmalarının cəlb edilməsinin vacibliyinə diqqət çəkilir. Aİ-nin Azərbaycan və Ermənistan arasında dialoqa üstünlük verdiyi və Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həlli üçün Aİ-nin iştirakının artırılmasının vacibliyi bildirilir.
Göründüyü kimi, qəbul edilən qətnamədə Dağlıq Qarabağla bağlı danışıqlar prosesinə Qarabağın erməni və azərbaycanlı icmalarının cəlb edilməsinin vacibliyinə və eləcə də, prosesdə Aİ-nin rolunun artırılmasına dair müddəa öz əksini tapıb. Bu iki amilə xüsusi vurğunun edilməsindən hansı nəticəni gözləmək olar?
Politoloq Yeganə Hacıyeva qəzetimizə bildirdi ki, Avropa Birliyinin qəbul etdiyi qətnamə ümumi anlamda Azərbaycanla gözlənilən sazişin imzalanmasına bir hazırlıq kimi dəyərləndirilə bilər: “Ancaq fikir verirsinizsə, bu sənəddə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli perspektivlərinə xüsusilə toxunulur. Biz sizinlə söhbətlərimizdə bundan əvvəl də qeyd etmişdik ki, Avropa Birliyi strateji tərəfdaş kimi görmək istədiyi ölkələrlə bağlı olan konfliktlərin həllində xüsusilə maraqlıdır. Əslində, Avropa İttifaqı belə tövsiyələri Ermənistanla da bağlı dilə gətirib. Aİ hesab edir ki, bu konflikt, eyni zamanda, Avropanın enerji təhlükəsizliyi üçün maneə yaradır. Buna görə də Ermənistan qarşısında da nəticənin əldə olunması üçün konkret addımların atılmasını tələb edir. Belə olmayacağı təqdirdə hətta Aİ Ermənistana edə biləcəyi təzyiq rıçaqlarını da düşünüb. Təbii ki, Aİ Azərbaycanla birlikdə əvvəl siyasi maraqların təmin olunmasını, sonra isə iqtisadi və təhlükəsizliyi önə çəkməyi düşünür. Təhlükəsizlik maraqları hər iki tərəf üçün önəmlidir. Bu da Cənubi Qafqazda əsas konflikt olan Dağlıq Qarabağ konfliktinin həllini labüd edir . Konfliktin həlli Azərbaycan üçün Konstitusiyanın tələbi kimi ərazi bütovlüyünü bərpa etmək və ölkə ərazisinin hər bir hissəsinə nəzarəti bərpa etməyə görə vacibdir. Aİ üçün isə enerji təhlükəsizliyinin dayanıqlı olması üçün vacibdir. Avropa İttifaqı hər iki ölkə ilə əməkdaşlığı bütöv şəkildə etməkdə maraqlıdır. Bilir ki, konflikt həll olunmayana qədər Azərbaycan heç vaxt Ermənistanı icra etdiyi layihələrə buraxmayacaq. Avropa İttifaqı öz fəallığını məhz bu amillərə görə artırmaq istəyir. Problemin həlli ilə bağlı danışıqlarda icmaların da iştirakı isə Paşinyana verilən tutarlı cavabdır. Yəni bu o anlama gəlir ki, danışıqlar başqa formata keçməyəcək. Çünki Paşinyan qondarma qurumu müstəqil tərəf kimi prosesə cəlb etmək istəyirdi. Danışıqlar formatında isə əsas münaqişə tərəfi kimi Ermənistan və Azərbaycan, maraqlı tərəf kimi isə hər iki icma göstərilir. Bu təsnifatla bağlı bizim heç bir etirazımız olmamalıdır. Gərək ki, Aİ-nin fəal olması istəyi yalnız bəyanatla yekunlaşmasın, əməli fəaliyyətlə də nəzərə çarpsın. Bu da Ermənistana ediləcək təzyiqlərdən keçir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
