Rusiyadan Ermənistana Gürcüstan ərazisindən tranzit yolu ilə nəql olunan magistral qaz kəmərinin özəlləşdirilməsi dəfələrlə gündəmə gəlsə də, bu, müxtəlif səbəblər üzündən reallaşmayıb. Amma qonşu ölkədə son iqtisadi durum fonunda bu məsələ yenidən aktuallaşıb.
Sözügedən kəmərə maraq göstərən əsas tərəflər isə Rusiya, Azərbaycan və Ermənistandır. Amma kəmərin alınması üçün Ermənistanın pulu yoxdur. Rusiyaya gəlincə, bu ölkə ilə Tiflisin münasibətləri hələ də ziddiyyətlər üzərində qurulub. Moskvanın Abxaziya və Cənubi Osetiya ilə bağlı siyasəti indinin özündə də Tiflisdə böyük narazılıq yaradır. Bunu Gürcüstan baş naziri Georgi Kvirikaşvili də təsdiq edir. "Politiko" qəzetinə müsahibəsində Gürcüstanın qərbyönlü siyasətini davam etdirdiyini deyən baş nazir Moskvanı tənqid də edib: "Biz Rusiya ilə mehriban qonşuluq münasibətlərini istəyirik. Lakin Moskvanın Abxaziya və Cənubi Osetiya ilə müqavilələr imzalaması Rusiyanın bu bölgələri özünün hərbi, siyasi və bürokratik məkanına çevirməsi deməkdir. Rusiya Cənubi Qafqazdakı stabilliyə təhdid yaradır. Bütün bunlara rəğmən, biz münasibətlərdə deeskalasiyaya çalışırıq. Tiflis bilir ki, Gürcüstanda olan konfliktlərin sülh yolu ilə həlli yoxdur". Məhz bu vəziyyətdə gürcü tərəfinin sözügedən kəməri ruslara sata biləcəyi inandırıcı görünmür. Beləliklə, potensial alıcı qismində Azərbaycan çıxış edir.
Məhz belə bitr vaxtda Georgi Kvirikaşvili yenidən bildirib ki, ölkənin Neft-Qaz Korporasiyasının səhmlərinin 25%-i satışa çıxarıla bilər. "SOCAR-Georgia" MMC-nin baş direktoru Mahir Məmmədov da qeyd edib ki, Gürcüstanın Neft-Qaz Korporasiyasının səhmlərinin 25%-i rəsmi qaydada satışa çıxarılarsa, onlar bu məsələyə baxa bilər: "Bizdə olan ilkin məlumata görə, Gürcüstanın Neft-Qaz Korporasiyasının səhmlərinin 25%-i satışa çıxarılır. Korporasiyanın fəaliyyət dairəsinə həm Gürcüstanın bütün resursları, həm də qaz kəmərləri daxildir. Bu barədə hələlik şifahi söhbətlər var. Heç bir rəsmi addım atılmayıb. Rəsmi şəkildə addım atılarsa, biz bu məsələyə baxmağa hazırıq". Hadisələrin bu səpkidə inkişaf etməsi isə Ermənistanda böyük narahatlıq yaradıb. Hətta Ermənistanın "Joxovurd" qəzeti yazıb ki, korporasiyanın səhmlərinin satışa çıxarılması bu ölkə üçün olduqca neqativ hadisə olacaq: "Gürcüstanın ən iri investoru olan SOCAR-ın korporasiyanın səhmlərinə sahib çıxması Ermənistan üçün təhlükəlidir. Azərbaycan tərəfi Gürcüstandan Ermənistana qaz nəql edən kəmərin fəaliyyətinə maneələr törədə bilər".
Bunun ardınca qəzet oxucularına ritorik sual ünvanlayır: "Görəsən, Ermənistanın Gürcüstandakı səfirliyi nə işlə məşğuldur?" Sualı müəllif özü cavablandırmaq məcburiyyətində qalır: "Orada tam biganəlik hökm sürür. Aldığımız məlumata görə, son zamanlar səfir Yuri Vardanyan səhhəti ilə əlaqədar başqa ölkələrdə olur. Buna görə Ermənistan və Gürcüstanın baş nazirlərindən şərh almağa çalışdıq, lakin cəhdlərimiz uğursuz oldu". Baş verənlər erməni deputatlarını təşvişə salıb, onlar "hökumətə sual-cavab" saatında baş nazir Karen Karapetyanı, belə demək olarsa, sual atəşinə tutub. Deputat Şirak Torosyan bildirib ki, qaz kəmərinin səhmlərini almaqla Azərbaycan Ermənistana nəql edilən qaza nəzarət edə bilər. Baş nazir Karen Karapetyan ilk olaraq Azərbaycan və Gürcüstan arasında bu sazişin tez bir zamanda realizəsinə, daha sonra isə bu qaz kəmərinin 25% səhminə sahib olduqdan sonra Azərbaycanın Ermənistan üçün maneə törədə biləcəyinə əmin olmadığını bildirib: "Gürcüstanın əmlakının 25%-ni satmasına dair qayğılandığımızı göstərsək, ən azı qeyri-korrekt davranmış olarıq". Eyni zamanda Karen Karapetyan bildirib ki, Gürcüstan Azərbaycana qaz kəmərinin səhmlərinin əsas hissəsini satarsa, o zaman Ermənistan gürcü tərəfinə öz arqumentlərini təqdim edəcək və Gürcüstanı bu sazişə dair fikrindən döndərməyə çalışacaq. Lakin Ermənistanın hansısa ciddi resursa malik olmadığını və Azərbaycanla Gürcüstan arasında sövdələşmə baş tutarsa, buna mane olmaq güclərinin yoxluğunu İrəvanda da yaxşı bilirlər. Bu vəziyyət isə Azərbaycan tərəfinin Gürcüstandan Ermənistana qaz nəql edən kəmərin fəaliyyətinə nəzarəti ələ keçirmək ehtimalını daha da artırır.
Tahir TAĞIYEV
