Ermənistanda fəaliyyət göstərən "Metsamor" atom elektrik stansiyasının (AES) təkcə Qafqaz yox, Avropa üçün də böyük təhdid olduğu danılmaz həqiqətdir. Azərbaycan, Türkiyə bu təhlükə barədə dəfələrlə məsələ qaldırsa da, hələ istənilən nəticə yoxdur. Stansiyanın fəaliyyəti isə getdikcə onun daha böyük təhlükə mənbəyinə çevrilməsinə yol açır. Burada hər hansı fəlakət isə genişmiqyaslı problemlərə, faciəyə səbəb olmaq iqtidarındadır.
Elə bu günlərdə məsələyə toxunan nüfuzlu "The Korea Times" qəzeti bu xüsusda yazırdı ki, Azərbaycan ərazilərinin Ermənistan tərəfindən işğalı fonunda "Metsamor" AES bütünlükdə region üçün təhlükədir, eyni zamanda, Koreya Respublikasının regiondakı investisiya layihələri üçün də ciddi narahatlıq yaratdığı bildirilir.
Belə bir vaxtda Koreya mətbuatında "Metsamor" AES-in region üçün təhlükəsi barədə növbəti məqalə yayılıb. Bu dəfə mövzuya "The Asian" qəzetinin yaradıcı heyəti müraciət edərək, "Qafqazın qəlbində böyük təhlükə" başlıqlı məqalə hazırlayıb. Yazıda nüvə və radioaktiv, eyni zamanda, nüvə tullantıları materiallarının qaçaqmalçılığı sahəsində Ermənistanın xüsusi rol oynaması, bir qrup Ermənistan vətəndaşının radioaktiv nüvə materiallarının, yüksək zənginləşdirilmiş uranın və "Cesium 137" növlü nüvə materialını 2003-cü və 2010-cu illərdə ölkədən qaçırmağa çalışarkən tutulmaları, əvvəllər "Metsamor" AES-də çalışmış üç Ermənistan vətəndaşının nüvə materiallarını qanunsuz yolla Gürcüstana keçirmək və dəyəri 200 milyon ABŞ dolları olan silah uranı-238-i təqribən 200 milyon dollara qanunsuz satmaq istəyərkən həbs edilmələri barədə faktlar əksini tapıb.
"The Asian" Ermənistanın müdafiə naziri Seyran Ohanyan və sabiq baş nazir Qrant Baqratyanın Ermənistanda nüvə silahının olmasına dair bəyanatının ölkənin Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi ilə imzaladığı sazişlə və öhdəlik götürdüyü bir sıra müvafiq beynəlxalq sənədlərlə ziddiyyət təşkil etdiyini yazır. Məqalədə Azərbaycan hökumətinin Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyini Ermənistan tərəfindən radioaktiv maddələrin sistemli şəkildə qaçaqmalçılığına, eyni zamanda, Ermənistan rəsmiləri tərəfindən səsləndirilmiş bəyanatlara lazımi qiymət verməyə və ciddi şəkildə nəzarətə götürməyə çağırdığı qeyd olunur.
Ümumiyyətlə, beynəlxalq mediada "Metsamor" təhlükəsinə diqqət artır. Xatırladaq ki, ötən ay bu mövzu ilə bağlı geniş araşdırma yazısı dərc edən "Huffington Post" da diqqəti ona yönəldirdi ki, hazırda nüvə alverçiləri Ermənistan və Gürcüstandan nüvə materiallarını Qara dənizin o tayına, daha sonra Yaxın Şərqə çatdırmaq istəyir. Araşdırma müəllifləri İŞİD-in kütləvi qırğın silahlarından istifadə etməklə hücum həyata keçirmək niyyətini gizlətmədiyini, bu terror qruplaşmasının tərkibində fizika, kimya və kompyuter elmləri üzrə mütəxəssislərin olduğunu qeyd edirdi. Bildirilirdi ki, xüsusən Ukrayna, Moldova və Ermənistan ərazisindəki AES-lər potensial hədəfdir: "Metsamor" AES xüsusən narahatlıq doğurur, bu təkcə terror təhdidi deyil, eyni zamanda seysmik zonada yerləşir. Nüvə reaktorunun qızmasına qarşı soyutma sistemi yoxdur. Bundan əlavə, Dağlıq Qarabağda radioaktiv tullantılar saxlanır. Bu tullantıların zəif mühafizəsi onu terrorçular üçün asan hədəf halına gətirir. Azərbaycanla Ermənistan arasında mümkün müharibə və ya İŞİD-in hücumu zamanı həmin tullantılar hədəfə gəlsə, bütün regionun ətraf mühitinə fəlakətli zərbə dəyəcək". Məqalədə xatırladılırdı ki, Avropa İttifaqı dəfələrlə "Metsamor" AES-in bağlanmasına çağırıb, ancaq Ermənistan bundan imtina edir.
Bu arada ölkəmizin Ankaradakı səfiri Faiq Bağırov da Türkiyənin çoxtirajlı "Milliyet" qəzetində "Metsamor"-dan gözlənən təhlükə" sərlövhəli məqalə ilə çıxış edib. Məqalədə Ermənistan hökumətinin istismar müddəti başa çatmış bu AES-in fəaliyyətini dayandırmamasının region üçün yaratdığı təhlükədən bəhs olunur. Səfir əsaslandırır ki, işğalçı dövlətin rəhbərliyi bu AES-dən siyasi şantaj məqsədilə istifadə edir. "Metsamor"- un fəaliyyətindən istifadə edilərək müxtəlif növ nüvə məhsullarının qanunsuz yolla satılmasına cəhdlər barədə konkret faktlar mövcuddur. Ermənistan Azərbaycanı "çirkli bomba" ilə təhdid etməkdədir. Müəllif diqqətə çatdırır ki, "Metsamor" AES təkcə Azərbaycan üçün yox, Türkiyə və İranın şərq bölgələri də daxil olmaqla, böyük bir region üçün acınacaqlı fəsadlar yarada biləcək təhlükə mənbəyidir.
Tahir TAĞIYEV
