Rusiya və ABŞ Yaxın Şərqdə kimin hegemon qüvvə olduğuna dair mübahisələri genişləndirdiyi bir vaxtda qardaş Türkiyə bu istiqamətdə konkret hərəkətə keçib. Belə ki, Suriya ərazisinə ordu yeridən Türkiyə faktiki olaraq burada təsir dairəsini genişləndirir. Hesab edilir ki, İŞİD və kürd yaraqlılarını bölgədən təmizlədikdən sonra Türkiyə burada əsas söz sahibi kimi çıxış edəcək.
Çünki bölgədə yerli əhali də Türkiyə tərəfinə böyük rəğbət bəsləyir. Bu arada Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan "Fərat qalxanı" missiyasının yerinə yetirildiyi ərazinin genişləndirildiyini bəyan edib: "Hazırda "Fərat qalxanı" əməliyyatı çərçivəsində 900 kvadrat kilometr ərazi terrorçulardan azad edilib. Bu ərazi cənuba doğru genişlənir. Biz bu ərazini təhlükəsiz zonanın yaradılması çərçivəsində beş min kvadrat kilometrə qədər genişləndirə bilərik".
Xatırladaq ki, "Fərat qalxanı" əməliyyatı avqustun 24-də başlanıb. Suriya ərazisinə Türkiyənin nizamlı ordusunun hissələri yeridilib. Əsas məqsəd sərhədyanı ərazilərin İŞİD terror qruplaşmasının, eləcə də kürd silahlı qruplarının yaraqlılarından təmizlənməsidir. Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu isə bildirir ki, quru hərbi əməliyyatları keçirmədən İŞİD terror qruplaşmasının öhdəsindən gəlmək mümkün olmayacaq: "Biz terrorçularla mübarizədə Azad Suriya Ordusuna dəstək göstəririk. Biz hər beynəlxalq görüşdə vurğulayırıq ki, quru əməliyyatları olmadan bu qanlı terror qruplaşmasına qalib gəlmək mümkün olmayacaq. Bizdə bir düşmən var və ona qarşı birlikdə hərəkət etməliyik. Cerablus əməliyyatından sonra hamıda əminlik yarandı ki, İŞİD-ə asanlıqla qalib gəlmək olar. Mən xatırladım ki, İŞİD-in 30 min döyüşçüsünə qarşı koalisiyanın 65 ölkəsi hərəkət edir". Çavuşoğlu bildirib ki, Türkiyə "Fərat qalxanı" əməliyyatı çərçivəsində Suriyanın şimalında təhlükəsizlik zonasının yaradılmasına nail olmaq istəyir.
Onu da bildirək ki, hazırda Suriya ərazisinə Türkiyədən başqa heç bir dövlət quru qoşunları göndərmək niyyətində deyil. Hətta Rusiya da ancaq aviazərbələrlə kifayətlənir. Bu şəraitdə Türkiyənin quru qoşunlarının Suriyaya yeridilməsi Ankaranın bölgədə təsir qüvvəsini daha da artırır. Belə bir vaxtda o da bəlli olub ki, İŞİD-in əlində olan Əl-Bab şəhərinin təmizlənməsi üçün Türkiyə tərəfindən həyata keçiriləcək əməliyyat 3 mərhələdə reallaşacaq. Əməliyyatda əsas yeri türkmənlərdən təşkil olunan "Sultan Murad", "Fateh Sultan Mehmet" və "Hələb 1" briqadaları ilə ərəblərdən ibarət olan 3 min nəfərlik Azad Suriya Ordusu tutacaq. Əməliyyatın ilk mərhələsində Çobanbəy ilə Əl-Bab arasındakı ərazi terrorçulardan təmizlənəcək. Daha sonra Əl-Babın ətrafına döşənən minalar məhv ediləcək. Bu işi xüsusi təlim alan "Hələb 1" briqadası görəcək. Minaların təmizlənməsindən sonra "Sultan Murad", "Fateh Sultan Mehmet" və "Ahrar uş-Şam"dan ibarət olan üç qrup Əl-Baba doğru irəliləyəcək. Türkiyə Silahlı Qüvvələri birbaşa qarşıdurmada iştirak etməyəcək. Tanklar və zirehli birliklər İŞİD-in hədəflərinə arxa xətdən zərbələr endirəcək. Azad Suriya Ordusu İŞİD-in hədəflərinin məhvindən sonra Əl-Baba doğru irəliləyəcək. İŞİD döyüşçülərinin sıx mövqe tutduğu ərazilər hərbi təyyarələr tərəfindən güclü bombardman ediləcək.
İŞİD-dən təmizlənəcək ərazidə uçuşa qadağan təhlükəsiz bölgənin yaradılması nəzərdə tutulur. 48 kilometr enində və 98 kilometr uzunluğundakı ərazinin ölçüsü təxminən 5 min kvadrat kilometrdir. Təhlükəsiz bölgənin tamamlanması üçün Əl-Babın şərq və qərbindəki çöl ərazilərin İŞİD-dən təmizlənməsi nəzərdə tutulur. Əməliyyatın isə qısa müddətə başa çatdırılması planlaşdırılır. Proseslər nəzərdə tutulduğu kimi getsə, Türkiyə bölgədə nüfuz dairəsinə görə ABŞ və Rusiyanı sıxışdıra biləcək. Ankara eyni zamanda İraq istiqamətində də fəaliyyətini genişləndirir. Türkiyə Silahlı Qüvvələri Şimali İraqda PKK terror təşkilatının mövqelərini vurub. Terror təşkilatının bir silah-sursat anbarı məhv edilib. Bundan başqa, İraq ərazisində türk əsgərlərinin İŞİD-ə qarşı fəaliyyəti genişlənib. Hətta iş o yerə çatıb ki, İraqın baş naziri Heydər İbadi Türkiyədən ölkəsindəki əsgərlərini geri çəkməsini istəyib. Amma Ankara İŞİD-ə qarşı mübarizədə israrlı olduğunu bildirir.
Nahid SALAYEV
