“Heç kəs bilmir ki, bir az sonra İraq və Suriya dövləti olacaqmı, yoxsa onlar başqa şeyə çevriləcək”
“Azərbaycana səfər Netanyahunun əsas prioritetləri sırasındadır”
“Mən inanıram ki, Türkiyə ilə İsrail arasında yaxşı münasibətlər bütün region üçün stabilliyə xidmət edə bilər”. APA-nın İsrailə ezam olunmuş müxbirinin xəbərinə görə, bu sözləri İsrail Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Emanuel Naxşon deyib.
O bildirib ki, hazırda İsraillə Türkiyə arasında barışıq prosesi gedir: “Bu, son dərəcə vacibdir. Mən Türkiyədə diplomat kimi fəaliyyət göstərmişəm. Ona görə də Türkiyənin bizim üçün və bütün bölgə üçün nə dərəcədə vacib olduğunu bilirəm. Türkiyə ilə həmişə yaxşı münasibətlərimiz olub, lakin ötən illərdə biz bir sıra çətinliklərlə qarşılaşmışıq. Əminəm ki, bütün bu çətinliklərin öhdəsindən gələcəyik. Türkiyə Yaxın Şərq və İsrail, hətta bir qədər uzaq olan Orta Asiya üçün aparıcı aktyordur. Türkiyə İraq və Suriyadan gələn qaçqınların məsələsinin həllində Avropa üçün çox mühüm ölkədir. Türkiyə gündən-günə iqtisadi cəhətdən inkişaf edən ölkəyə çevrilir. Türkiyə ilə yaxşı münasibətlərimizin olması çox vacibdir. Biz barışıq razılaşması imzalamışıq. Ümid edirik ki, tezliklə qarşılıqlı olaraq səfirləri təyin edəcəyik və əvvəllər olduğu kimi, yaxşı münasibətlərə qayıdacağıq. Biz hazırda Türkiyə tərəfindən idarə olunacaq fonda kompensasiya ödəməliyik. Səhv etmirəmsə, pul artıq Türkiyəyə göndərilib. Lakin bayram səbəbi ilə banklar bağlıdır. Düşünürəm ki, bu, yaxın günlərdə reallaşacaq”.
E. Naxşon ABŞ-da keçiriləcək prezident seçkilərinə də toxunub: “Hər kəs kimi, biz də ABŞ-dakı seçkiləri gözləyirik. Heç kəs bilmir ki, nə baş verəcək. Biz çox ehtiyatlı davranırıq, bu məsələ ilə bağlı fikir bildirmirik, namizədlərin hər hansı birinə dəstək ifadə etmirik. Düzdür, bu hadisə dünyanın digər tərəfində, başqa ölkədə baş verir. Amma bunun hamımıza təsiri var”.
Nazirlik sözçüsü İsrailin Rusiya ilə çox sıx və yaxşı münasibətlərinin olduğunu da deyib. Onun sözlərinə görə, Rusiya prezidenti Vladimir Putin və İsrail baş naziri Benyamin Netanyahu arasında çox sıx kontakt var və qarşılıqlı səfərlər gerçəkləşdirilir: “Biz həmişə Rusiyaya dərin dostluq münasibəti hiss etmişik. Həmişə SSRİ-yə nasist Almaniyasına qarşı mübarizə apardığı üçün minnətdarıq. Bu ölkə yəhudiləri konslagerlərdən xilas edib. Bütün bunlar münasibətlər üçün dərin emosional əsas təşkil edir”.
İsrail Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Fələstin məsələsinin həllinin onlar üçün çox vacib olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, baş nazir Benyamin Netanyahunun BMT Baş Assambleyasının iclasında iştirak etməsi üçün Nyu-Yorka səfərinə hazırlıq gedir: “Baş nazir orada çıxış edəcək. Həmçinin orada Fələstin lideri Mahmud Abbasın da çıxışı gözlənilir. Baş nazir Netanyahu ABŞ prezidenti Barak Obama ilə görüşəcək. Bu, yəqin onun Barak Obama ilə prezident kimi son görüşü olacaq. Biz Obama ilə Fələstin məsələsində irəliləyiş əldə etmək mövzusunu müzakirə etməyi düşünürük. Bu bizim üçün son dərəcə vacibdir. Bir tərəfdən terror və zorakılıqla mübarizə aparmaq istəyirik, digər tərəfdən fələstinlilərə sülh əlimiz uzadırıq. Biz danışıqların yenilənməsində çox maraqlıyıq. Fələstinlə İsrail arasında danışıqlar çox vacibdir, çünki bu, sülh yolu ilə həllə nail olmağın yeganə yoludur. Biz fələstinliləri danışıqlar masasına qayıtmağa çağırırıq. Bu, Benyamin Netanyahunun Baş Assambleyadakı çıxışının da vacib bir hissəsi olacaq”.
Nazirlik sözçüsü Yaxın Şərqdə baş verən hadisələrə də toxunaraq regionda çox çətin və neqativ proseslərin baş verdiyini deyib: “Regionda, o cümlədən İraq və Suriyada baş verənlər bizim üçün çox vacibdir. Baxmayaraq ki, heç nə edə bilmərik, Suriya münaqişəsində tərəf deyilik, bu münaqişədən çox ehtiyatla kənarda dayanırıq, lakin baş verənlər bizim üçün çox vacibdir, çünki proseslər çox yaxın qonşuluğumuzda gedir. Bunun İsrailə də təsiri ola bilər. Hazırda bu ölkələr parçalanır. Heç kəs bilmir ki, bir az sonra nə olacaq. Biz yenə İraq və Suriya dövlətini görəcəyikmi, yoxsa onlar başqa şeyə çevriləcək, bunu heç kəs bilmir. Biz Suriyada yaralanmış insanlara humanitar yardım edirik, xəstəxanalarımızı onların üzünə açmışıq. Bizim üçün fərqi yoxdur, sünnidir, yoxsa şiə, Bəşər Əsədin tərəfdarıdır, yoxsa ona qarşı döyüşür, insan yaralanıbsa, onu müalicə edirik”.
Emanuel Naxşon İranla da münasibətlərə toxunaraq, İranın nüvə proqramını hələ də davam etdirməsinin tək İsrail deyil, bütün region üçün təhlükə olduğunu bildirib. O, hazırda radikal islamizmin və İranın region üçün böyük təhdid olduğunu qeyd edib.
"Azərbaycanla İsrail arasında münasibətlər diplomatik və ya siyasidən daha çox dostluq münasibətləridir”. Bu sözləri də Emanuel Naxşon deyib.
O bildirib ki, iki ölkə arasında çox sıx dialoq mövcuddur: “Burada əslən Azərbaycandan olan çoxlu yəhudi yaşayır. Onlar iki xalq arasında körpü rolunu oynayırlar. Siyasi münasibətlərimiz çox yaxşıdır. Sıx dialoq apardığımız enerji məsələləri hər iki ölkə üçün çox vacibdir. Digər vacib məsələ regional təhlükəsizliklə bağlıdır. Hər iki ölkə potensial təhlükəli və qeyri-stabil regionda yaşayır”.
E. Naxşon vurğulaylb ki, Azərbaycandakı yəhudi icması özünü həmişə evində hiss edib: “Hətta Azərbaycandan İsrailə köçən yəhudilər də hər zaman Azərbaycan haqqında xoş sözlər danışıb, mütəmadi əlaqə saxlayıblar. Azərbaycandakı yəhudi icmasının vəziyyəti sizin nə dərəcədə tolerant ölkə olduğunuzu göstərir. Bu bizim münasibətləri daha da gücləndirir”.
Nazirlik sözçüsü iki ölkə arasında münasibətləri iqtisadiyyat, turizm və digər sahələrdə inkişaf etdirmək üçün çox yaxşı iradənin olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, ölkəsi Azərbaycanın İsraildə səfirliyinin açılmasını çox istəyir: “Bu bizim yaxşı və güclü münasibətlərimizə daha da müsbət təsir edə bilər”.
E. Naxşon Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə toxunaraq İsrailin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tez bir zamanda sülh yolu ilə həllinə ümid etdiyini bildirib.
XİN rəsmisi İsrail baş naziri Benyamin Netanyahunun Azərbaycana səfəri ilə bağlı dəqiq tarixin olmadığını deyib, lakin qeyd edib ki Azərbaycana səfər baş nazirin əsas prioritetləri sırasındadır.
