2014-cü ilədək Suriyadakı terror qruplarını maliyyələşdirməkdə təqsirli bilinən Fransanın sement şirkəti “Lafarge” və onun indiki sahibi İsveçrənin “Holcim” qrupu ətrafında qalmaqal səngimir. Qeyd edək ki, Fransanın sement istehsalçısı “Lafarge” vətəndaş müharibəsi zamanı Suriyadakı biznesini davam etdirmək üçün, İŞİD də daxil olmaqla, cihadçı qruplara milyonlarla dollarlıq müdafiə pulu ödəməkdə günahkar bilinib. Artıq keçmiş baş direktor Bruno Lafont da daxil olmaqla, səkkiz keçmiş “Lafarge” işçisi də terrorizmi maliyyələşdirməkdə günahkar bilinib.
Paris məhkəməsi müəyyən edib ki, “Lafarge” şirkəti Suriyanın şimalındakı zavodunun fəaliyyətini davam etdirmək üçün 2013-2014-cü illər arasında qruplara 6,5 milyon dollar ödəyib. Bu cür ödənişlər qadağan olunmuş təşkilatlara ölkənin təbii sərvətləri üzərində nəzarəti ələ keçirməyə imkan verib və bu da onlara Yaxın Şərq və Avropada hücumları maliyyələşdirməyə imkan verib. Bu ödənişlər İŞİD ilə əsl kommersiya tərəfdaşlığı şəklində həyata keçirilib. “Lafarge” hələ 2022-ci ildə eyni faktlara görə Amerika məhkəmələri qarşısında günahını etiraf edib və 778 milyon dollar cərimə olunub. Şirkət indi 2007-ci ildən 2015-ci ilə qədər baş direktor olmuş Brüno Lafonta, qrupun digər üç keçmiş məsul idarəçisinə, eləcə də suriyalı vasitəçiyə qarşı çıxır və onların ittiham olunan təcrübələrə görə məsuliyyət daşıdığını hesab edir. İndi bütün bu proseslər Azərbaycanda da xüsusi diqqətlə izlənir. Məsələ burasındadır ki, ölkəmizdə bir qrup QHT nümayəndəsi İsveçrənin “Holcim” qrupuna daxil olan “Lafarge” şirkətinin və onun törəmə müəssisəsi olan “Lafarge Cement Syria”nın fəaliyyəti ilə bağlı baş prokuror Kamran Əliyevə, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəisi Əli Nağıyevə, İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin rəisi Orxan Nəzərliyə və Maliyyə Monitorinqi Xidmətinin İdarə Heyətinin sədri Zaur Fətizadəyə məktubla müraciət edib. Məktubda bəzi vətəndaş cəmiyyəti və qeyri-hökumət təşkilatları adından sözügedən şirkət və törəmə müəssisənin silahlı münaqişə dövründəki fəaliyyəti ilə bağlı sənədləşdirilmiş ittihamlar və məhkəmə qərarları barədə ciddi narahatlıq ifadə edilib. Yuxarıda qeyd edilən faktlar sadalanaraq, aidiyyəti dövlət qurumlarına ünvanlanan müraciətdə vurğulanıb ki, beynəlxalq araşdırmalarda və məhkəmə proseslərində bildirildiyi kimi, bu hərəkətlər silahlı zorakılıqda, terrorizmin maliyyələşdirilməsində, mülki əhaliyə qarşı genişmiqyaslı pozuntular və insanlıq əleyhinə cinayətlərdə korporativ iştirakın qarşısını almağa yönəlmiş beynəlxalq normalara ziddir: "Holcim Azərbaycan" şirkətinin regionda əhəmiyyətli sənaye aktoru kimi rolunu nəzərə alaraq, hesab edirik ki, o, ən yüksək şəffaflıq, insan hüquqları üzrə lazımi araşdırma və etik biznes standartlarına riayət etmək məsuliyyəti daşıyır. Şirkət, beynəlxalq humanitar hüquqa, korrupsiyaya qarşı mübarizə standartlarına və silahlı və ya sanksiya altında olan qruplara birbaşa və ya dolayı yolla dəstəyin qarşısının alınmasına dair açıq və şəffaf öhdəlik nümayiş etdirməlidir. Qeyd edilənləri nəzərə alaraq, “Holcim” Qrupunun törəmə şirkəti olan "Holcim Azərbaycan" şirkətinin bütün fəaliyyətləri ilə bağlı şəffaf araşdırmalar aparılmasını xahiş edirik".
Qeyd edək ki, “Holcim” şirkəti 1913-cü ildə İsveçrədə yaranıb. Hazırda şirkət 70 ölkədə sement istehsalı ilə yanaşı, beton doldurucuları və aqreqat istehsalı ilə də məşğul olur. Şirkət Azərbaycanda 1999-cu ildən fəaliyyət göstərir. Şirkət müxtəlif fəaliyyət sahələrini idarə edir. Onlara 1949-cu ildən regionun aparıcı istehsalçılarından biri olan Qaradağ Sement Zavodu da daxildir. Qaradağ Sement re-brendinq olunaraq “Holcim “Azərbaycan” ASC olub. İndi də şirkətin istehsal etdiyi məhsullar Azərbaycan tikinti bazarına satılır. Bundan əvvəl isə “Holcim” iddia edirdi ki, fəaliyyət göstərdiyi bütün ölkələrdə dürüst hərəkət etmək, düzgün davranışlar nümayiş etdirmək, sağlam rəqabət aparmaq, öz vəzifələrini düzgün yerinə yetirmək və cəmiyyətin sağlam inkişafını dəstəkləmək “LafargeHolcim”in əsas prinsiplərindəndir. Lakin Suriyada baş verənlər, “Lafarge”nin buradakı fəaəliyyəti tamam əks mənzərə yaradır. Bu mənada ölkəmizdə bir qrup QHT nümayəndəsinin müraciəti və onların araşdırması daha maraqlı mənzərənin üzə çıxmasına səbəb ola bilər.
Samirə SƏFƏROVA
