Abutalıb Səmədov: "Rusiya istənilən yalanı həqiqət kimi qələmə verməkdə zəngin təcrübəyə malikdir"
Rusiya tərəfi Ukraynaya məxsus pilotsuz uçuş aparatının (PUA) Zaporojye Atom Elektrik Stansiyasına (AES) zərbə endirdiyini iddia edib. "Rosatom"un yaydığı məlumata görə, dron stansiyanın 6-cı enerji blokunun turbin zalına düşüb. Hadisə nəticəsində binanın bir hissəsinə ziyan dəysə də, əsas nüvə təhlükəsizliyi sistemlərinin zərər görmədiyi bildirilib. Ukrayna tərəfi isə ittihamları rədd edərək, AES-ə hücum etmədiyini açıqlayıb. Kiyev bu iddiaların həqiqəti əks etdirmədiyini bəyan edib. Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) hadisə ilə bağlı məlumat aldığını və vəziyyəti izlədiyini açıqlayıb. Agentlik nüvə obyektlərinin hərbi fəaliyyətlərdən uzaq saxlanılmasının vacibliyini bir daha vurğulayıb. Hazırda insidentin təfərrüatları və hücumun məsuliyyəti ilə bağlı müstəqil şəkildə təsdiqlənmiş məlumat yoxdur. Rusiya və Ukrayna hadisə ilə bağlı bir-birini günahlandırmağa davam edir. Əgər hücum faktı doğru deyilsə, belə dezinformasiya yaymaqda Rusiyanın məqsədi nə ola bilər? Ruslar özləri Zaporojye AES-lə bağlı hər hansı fövqəladə hadisə törədib onu Ukraynanın üzərinə atmaq kimi bir əməliyyata hazırlaşırlar, yoxsa dünyanın gözündə Ukraynanı təcavüzkar, bəşəriyyət üçün təhlükəli bir dövlət kimi təqdim etməyə çalışırlar? Eyni zamanda, bu hadisə belə bir rəy formalaşdırmırmı ki, Rusiya Zaporojye AES-in təhlükəsizliyini təmin edə bilmir? Bu, bütün dünya üçün strateji əhəmiyyət daşıyan bir obyektdir. Hansı ölkə ona nəzarət edirsə, onun təhlükəsizliyini də təmin etməlidir. Əgər bunu bacarmırsa, nəzarətdən imtina etməlidir. Bu baxımdan, dünyanın bu hadisəyə reaksiyası necə olacaq? Politoloq Abutalıb Səmədov "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirdi ki, Rusiya Ukraynanın Zaporojye AES-inə dron zərbəsi endirdiyini iddia edir, Ukrayna isə bunu təkzib etməklə yanaşı, BAEA-nə müraciət edərək məsələnin yoxlanılmasını tələb edir. "Bəyanatdan görünür ki, Ukrayna özünün haqlı olduğunun üzə çıxacağına əmindir. Rusiya dəfələrlə belə dezinformasiyalar yayıb, sonradan bəlli olub ki, bu məlumatların həqiqətlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Məsələn, Ukraynanın Putinin iqamətgahına dron hücumu etdiyi iddiasının yalan olduğunun təsdiqlənməsi son ayların belə hadisələrindən biridir. Bununla dünya gördü ki, Rusiya bəzən həqiqətlə əlaqəsi olmayan yalanlar uydurmağı və yaymağı bacarır. Əgər belədirsə, onda Rusiyanın məqsədi nədir, nə üçün bu cür yalan məlumatlar yayır? Üstəlik, Rusiya tərəfi bilir ki, bu məsələni yoxlamaq o qədər də çətin deyil. Çox güman ki, BAEA-nın monitorinq təşəbbüsü olsa belə, beynəlxalq mütəxəssisləri Zaporojye AES-ə buraxmayacaqlar. Son illərin təcrübəsi göstərir ki, Rusiya müəyyən təxribatlar hazırlayanda bunu Ukraynaya cavab kimi təqdim etməyə üstünlük verir. Yəni özü taktiki nüvə silahından istifadə etmək istəyir, amma bəyan edir ki, Ukrayna çirkli bomba hazırlayır. Yaxud da bəzi mülki obyektləri vurmaq üçün əvvəlcədən Ukraynanı Rusiyanın dərinliklərindəki mülki hədəfləri vurub dinc əhalini öldürməkdə ittiham edir. Bu, Rusiyanın təcrübəsində yeni hadisə deyil. Xatırladaq ki, ikinci Çeçen müharibəsi ərəfəsində çeçenləri terrorçu elan etmək üçün Rusiyanın müxtəlif şəhərlərindəki yaşayış binaları özləri tərəfindən partladılmışdı. Bir müddət sonra bütün bu həqiqətlər üzə çıxdı. Təsadüfi deyil ki, Dmitri Medvedev Ukraynanın Zaporojye AES-inə zərbə endirdiyi iddiasına cavab olaraq Rusiyanın Ukraynadakı AES-lərə zərbə endirmək hüququnun olduğunu bəyan etdi. Hətta onun bəyanatından belə çıxdı ki, bu addıma görə taktiki nüvə silahından istifadə hüququ da yaranır. Nə üçün Rusiya Dövlət Təhlükəsizlik Şurasının sədri müavini bu cür bəyanat verir? Məlumdur ki, son dövrdə Rusiya cəbhədə arzuladığı sürətlə irəliləyə bilmir. Hətta bəzi istiqamətlərdə Ukrayna uğurlu əks-hücum əməliyyatları da həyata keçirə bilib. Cəbhədə vəziyyət Rusiya üçün kifayət qədər gərgindir. Rusiya qısa müddətdə öz məqsədlərinə çatmaq istəyir. Çünki Rusiya büdcəsi artıq müharibə yükünü daşıya bilmir və büdcə kəsiri çox təhlükəli həddə çatıb. Kreml yaxşı başa düşür ki, bu cür davam etsə ilin axırına, uzağı gələn ilin ortalarına qədər müqavimət göstərə bilər, daha sonra vəziyyət həddən ziyadə ağırlaşacaq. Bu səbəbdən dünyanı qorxutmaq, Ukraynaya verilən yardımları azaltmaq və onu dəstəkləyən dövlətləri geri çəkindirmək məqsədi güdüldüyü tamamilə mümkündür. Müharibəni bitirmək üçün taktiki nüvə silahı məsələsini gündəmə gətirmək istədikləri də istisna deyil. Mən Rusiyanın Zaporojye AES-ə zərbə endirildiyinə dair bəyanatını məhz bununla əlaqələndirirəm. Təhlükəsizlik məsələlərinə gəldikdə isə, əgər bir dövlət nəzarətindəki AES-in təhlükəsizliyini təmin edə bilmirsə, digər dövlətlərin bu məsələyə müdaxilə hüququ yaranır. Çünki AES yalnız bir dövlətin deyil, qonşu ölkələrin də təhlükəsizliyinə ciddi təhdid yarada bilər. Zaporojye isə Avropanın ən böyük AES-lərindən biridir - orada baş verəcək qəza Avropanın böyük bir hissəsini əhatə edən fəlakətə çevrilə bilər. Bu isə artıq yalnız Rusiya ilə Ukraynanın deyil, bütün dünyanın probleminə çevrilər.
Lakin eyni addımı Rusiyaya qarşı atmağa kimsə cəsarət edərmi? Son illərin təcrübəsi göstərir ki, hətta ABŞ belə Rusiya ilə son dərəcə ehtiyatla davranır. Bu səbəbdən AES-in beynəlxalq nəzarətə alınacağına inanmıram. Çünki reallığı anlayırlar: indiki şəraitdə Rusiya ilə kəskin danışmaq heç bir müsbət nəticə verməyəcək. Mümkündür ki, Rusiya bu dezinformasiya ilə eyni zamanda Ukraynanın AES-lərinə zərbə endirmək üçün ictimai rəy yaratmağa çalışır. Bir şey aydındır: Rusiya istənilən yalanı həqiqət kimi qələmə verməkdə zəngin təcrübəyə malik olan bir dövlətdir. Ümid edək ki, bu dəfə dünya bu təxribatlara göz yummayacaq və onların qarşısını almaq üçün əlindən gələni edəcək”.
Akif NƏSİRLİ
