Züriyə Ruslanqızı: “Ərdoğanın Qətər rəhbərliyi ilə yaxınlığı Ankaraya müəyyən təsir imkanı verir, lakin bu təsir...”
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqer Qalibafın rəhbərlik etdiyi yüksək səviyyəli İran nümayəndə heyətinin Dohaya son səfəri Tehran üçün diplomatik nəticə verməyib. Məlumata əsasən, İran ABŞ ilə mümkün anlaşma çərçivəsində 12 milyard dollarlıq dondurulmuş aktivlərin dərhal azad edilməsini tələb edib. Lakin Qətər tərəfi bu tələbi qəbul etməyib. Bildirilir ki, Doha yalnız vəsaitlərin məhdud şəkildə və sərt şərtlərlə istifadəsinə razılıq verə biləcəyini bildirib. Qətər tərəfi vəsaitlərin birbaşa köçürülməsi və ya nağd şəkildə verilməsinə qarşı çıxıb. Alternativ olaraq həmin vəsaitlərin Qətər bazarında zəruri malların alınması üçün kredit mexanizmi ilə istifadəsi təklif olunub.
Türkiyə Qətərə İranın bu pullarınln daha asan qaytarılması yönündə təsir göstərə bilərmi? Nəzərə alaq ki, Qətərlə Türkiyə prezidenti Ərdoğanın çox yaxın münasibətləri var.
Politoloq Züriyə Ruslanqızı (Qarayeva) baki-xeber.com-a bildirdi ki, Türkiyə Qətərlə yaxın münasibətlərindən istifadə edərək bu məsələdə diplomatik yumşaltma rolunu oynaya bilər, amma Qətərin İran vəsaitlərini birbaşa qaytarması təkcə Doha–Ankara münasibətlərindən asılı deyil. “Çünki söhbət ABŞ sanksiyaları, maliyyə nəzarəti və İranın dondurulmuş aktivlərinin hansı mexanizmlə istifadə olunacağından gedir. Məlumata görə, Qətər İranın 12 milyard dollarlıq vəsaitin birbaşa azad edilməsi tələbini qəbul etməyib, yalnız məhdud və şərtli istifadə variantına açıq olduğunu bildirib.
Ərdoğanın Qətər rəhbərliyi ilə yaxınlığı Ankaraya müəyyən təsir imkanı verir, lakin bu təsir “Qətəri qərarından döndərmək” səviyyəsində deyil, daha çox vasitəçilik və kompromis formulu tapmaq səviyyəsində ola bilər. Türkiyə İranla da, Qətərlə də danışa bilən regional aktordur; buna görə vəsaitlərin nağd qaytarılması yox, humanitar mallar, ərzaq, dərman və ya kredit mexanizmi ilə istifadəsi kimi aralıq modelin qəbulunda rol oynaya bilər. Yəni Ankara prosesi asanlaşdıra bilər, amma Qətərin ABŞ-la münasibətlərini və sanksiya risklərini nəzərə alsaq, təkbaşına bu pulların tam və sərbəst şəkildə İrana qaytarılmasını təmin etməsi real görünmür”-deyə Z.Ruslanqızı qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
