Azərbaycanla Avropanın müxtəlif ölkələri arasında inkişaf edən münasibətlər Ermənistanda getdikcə daha çox narahatlıq predmetinə çevrilir. Bunu prezident İlham Əliyevin Slovakiyaya rəsmi səfəri fonunda bir daha görmək mümkündür. Baş verənləri böyük həyəcanla izləyən “armenianreport” portalı prosesin İrəvan üçün müsbət heç nə vəd etmədiyini yazır.
Portal etiraf edir ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Slovakiyaya rəsmi səfəri geniş əks-səda doğurub: “Bu hadisəyə səbəb həm də Slovakiya prezidenti Peter Pelleqrininin səs-küylü, hətta qalmaqallı bəyanatı oldu. O, Azərbaycanla müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığı inkişaf etdirmək niyyətində olduğunu açıq şəkildə bildirib. Üstəlik, bura təkcə silah satışı deyil, həm də texnologiya transferi, birgə müəssisələr və üçüncü ölkələrə birgə hərbi təchizat daxildir. Pelleqrini həvəsini gizlətməyib. O, Slovakiyanın qabaqcıl müdafiə sənayesi - özüyeriyən artilleriya, döyüş sursatları və yüksək texnologiyalı sistemlərdən qürurla danışıb. O xatırladıb ki, Slovakiya baş nazirinin müavininin əvvəlki səfəri zamanı Azərbaycan tərəfi avtomatik artilleriya qurğularına maraq göstərib. İndi də prezident əminliklə bəyan etdi ki, bu silahlar “Azərbaycan Silahlı Qüvvələrini gücləndirəcək”. Amma bu, əsas sualı ortaya qoyur: əgər müharibə erası bitibsə, Azərbaycan öz silahlı qüvvələrini nəyə görə gücləndirməlidir? Bakı dəfələrlə beynəlxalq ictimaiyyəti əmin edib ki, Ermənistanla münaqişə həll olunub və gələcək yalnız sülh yolu ilə olacaq. Əgər müharibə həqiqətən də “keçmişdə qaldı”sa, o zaman Azərbaycana nə üçün çoxsaylı raket sistemləri lazımdır? Niyə getdikcə daha müasir və dağıdıcı silahlar tələb edir? Cavab, açıq-aydın, verilməyib və çətin ki, verilsin.
Bakının son illərdəki siyasətinə məhəl qoymasalar belə, məsələnin digər tərəfi qalır – Slovakiyanın özü. Bu ölkə demokratiyanın, beynəlxalq hüququn və Avropa təhlükəsizliyinin qorunması üzərində qurulduğunu iddia edən Avropa İttifaqının və NATO-nun üzvüdür. Yəni, Avropada müharibə ilə bağlı mənəvi mövqeyi olan ölkələrin müdafiəsi öz-özünə aydın olmalıdır. Bəs biz reallıqda nə görürük? Slovakiya onunla həmsərhəd olan və Rusiya təcavüzünə qarşı çətin müdafiə müharibəsi aparan Ukraynaya silah verməkdən imtina edib. Slovakiya təkcə öz varlığını deyil, həm də Avropa məkanının təhlükəsizliyini müdafiə edən Ukraynaya heç bir silah ötürmür və satmır. Amma Azərbaycana silahlar, texnologiyalar ötürülür, birgə müəssisələr yaradılır, tam dəstək verilir. Niyə? Ukrayna “çox yaxındır” və onun qələbəsi üçüncü tərəfi qıcıqlandıra bilərmi? Ona kömək etmək risk daşıyırmı? Bəs Azərbaycan gəlirli bazardır? Diplomatik dili bir kənara qoysaq, bu, məhz belə görünür: siyasət səviyyəsinə qaldırılmış sinizm.
Bəli, Slovakiya prezidenti Pelleqrininin açıqlamaları tamamilə açıq məntiqlə bağlıdır. O, sadəcə olaraq iqtisadi əməkdaşlıqdan danışmır. O, hərbi komponenti vurğulayır. O, Azərbaycanın yeni artilleriya sistemləri almaq planlarına sevindiyini bildirir. O, ixrac üçün hərbi istehsal müəssisələrinin yaradılmasından açıq danışır. Bu, dövlətin güc potensialının gücləndirilməsi strategiyasıdır. Və əgər Slovakiyanın köməyi ilə qonşu dövlət gücə arxalanırsa, başqa sual yaranır: bu qüvvə kimə qarşı yönəlib? Gücləndirilmiş Azərbaycan ordusu kimləri cilovlamaq və ya məcbur etmək niyyətindədir?
Bir ölkə ağır silahlar alanda danışıqlara deyil, yeni hərbi əməliyyatlara hazırlaşır. Bunu hamı başa düşür - Bakıda, Bratislavada, İrəvanda da. Burada ən gülməli məqam odur ki, Slovakiya Ukraynaya silahla kömək etməkdən imtina edərək özünü sülhməramlı kimi göstərməyə çalışır. Amma əslində o, sadəcə olaraq daha sərfəli satışı seçdi. Mənfəət təhlükəsi olan yerdə Slovakiya rəhbərliyi buna göz yumur. Və bəlkə də ən qorxulusu odur ki, Avropa qurumlarının heç biri narahatedici suallar vermir”. Bu arada xatırladaq ki, Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev bu ilin noyabrında Slovakiya baş nazirinin müavini və müdafiə naziri Robert Kalinakın başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib. Kalinak Vətən müharibəsində qələbənin beşinci ildönümü münasibətilə keçirilmiş hərbi paradda iştirak edərək iki ölkə arasında hərbi və strateji əməkdaşlığın əhəmiyyətini vurğulayıb. Bu, həm də regional təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq perspektivlərinin açılmasına işarədir. Azərbaycan ilə Slovakiya arasında müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlıq son illərdə yeni dinamika qazanaraq iki ölkə münasibətlərinin strateji mahiyyətini gücləndirən əsas istiqamətlərdən birinə çevrilib. Hər iki ölkənin Avroatlantik məkanla əməkdaşlığı genişləndirmək, modern texnologiyalara əsaslanan müdafiə imkanlarını inkişaf etdirmək cəhdləri qarşılıqlı əməkdaşlıq üçün əlverişli zəmin yaradır. Azərbaycanın regionda formalaşan yeni təhlükəsizlik reallıqları və hərbi-texniki modernizasiya kursu Slovakiya kimi NATO ölkələri ilə əməkdaşlığı daha da aktual edir. Azərbaycanın müdafiə sənayesi son onillikdə ciddi inkişaf yolu keçərək müxtəlif hərbi təyinatlı məhsullar istehsal edən güclü bir sənaye sektoruna çevrilib. Yerli istehsalın genişləndirilməsi, yüksək texnologiyalı döyüş sistemlərinin tətbiqi və müasir standartlara cavab verən hərbi texnikaların alınması ölkənin prioritetləri sırasındadır. Bu kontekstdə NATO ölkələrindən biri olan Slovakiya ilə əməkdaşlıq Azərbaycanın hərbi sənayesinə yeni texnoloji imkanlar təqdim edir. Slovakiya müdafiə sənayesi zirehli texnika, artilleriya sistemləri, rabitə vasitələri, həmçinin müasir hərbi optika və elektronika sahələrində təcrübəyə malikdir.
Ramil QULİYEV
