Rusiyanın “Xalq Deputatları Konqresi”ni terrorçu elan etməsi Rusiyanın Polşaya qarşı antiterror bəhanəsi ehtimalını gücləndirir.
Rusiya Ali Məhkəməsinin Polşada qeydiyyatdan keçmiş və mühacirətdə fəaliyyət göstərən “Xalq Deputatları Konqresi”ni (KDL) “terrorçu” təşkilat elan etməsi, həm Rusiya daxili siyasəti çərçivəsində, həm də beynəlxalq münasibətlər, xüsusilə Polşa-Rusiya əlaqələri kontekstində ciddi suallar yaradır. Məhkəmənin qərarı Rusiyanın Baş Prokurorluğunun iddiasına əsaslanıb və qurumun “hakimiyyəti zorla ələ keçirmək” niyyəti ilə “qeyri-konstitusion sənədlər qəbul etməsi” kimi ittihamlarla əsaslandırılıb. Konqresin fəaliyyətini dayandırmaması və qərarın onlara faktiki olaraq təsir etməməsi isə onun Rusiyadan kənarda, Polşada fəaliyyət göstərməsi ilə bağlıdır. Buna baxmayaraq, qərar Rusiyanın mühacir müxalifət təşkilatlarına qarşı repressiv çərçivəsini genişləndirir və “terror” etiketindən siyasi alət kimi istifadənin davamı kimi görünür. Müxalifət nümayəndələrinin bildirdiyinə görə, Konqres özünü Rusiyanın yeni hökuməti kimi göstərməkdən çox, keçid dövrü üçün qanunvericilik modelləri hazırlayan müzakirə platforması kimi təqdim edir və Rusiyada hakimiyyəti zorakılıqla ələ keçirmək niyyətlərini inkar edir. Onların fikrincə, “terrorçu” damğası yalnız mühacirətdəki rus siyasi qruplarına qarşı psixoloji təzyiq mexanizmidir.
Məhz bu nöqtədə sosial şəbəkələrdə ehtimallar irəli sürülür ki, Kreml bu qərardan gələcəkdə Polşaya qarşı “antiterror” əməliyyatları üçün bəhanə kimi istifadə edə bilər. Lakin mövcud məlumatlar əsasında belə bir ehtimal real görünmür. Bu addım, ilk növbədə, Rusiyanın daxili hüquqi-siyasi mühitinə aiddir və Konqresi ölkə daxilində kriminal statusa salmaq məqsədi güdür. Rusiya məhkəməsinin qərarının Polşada hüquqi və ya hərbi legitimlik yaratması mümkün deyil. Çünki bu, beynəlxalq hüquqa ziddir və NATO üzvünə qarşı açıq hərbi əməliyyatın nəticələri Moskva üçün son dərəcə risqli olardı. Eyni zamanda, Polşa son aylarda öz ərazisində sabotaj, casusluq, hibrid hücumlarla bağlı bir sıra halları aşkarlayıb və bunları məhz Rusiyanın dövlət dəstəyi ilə həyata keçirilən təxribat kimi qiymətləndirib. Bu hadisələr Moskvanın Avropada “hibrid müharibə” strategiyasını gücləndirdiyini təsdiqləsə də, genişmiqyaslı hərbi müdaxilə niyyətini göstərmir. Bunlar daha çox sabitliyi pozmaq, ictimai gərginlik yaratmaq və siyasi təsir imkanlarını genişləndirmək məqsədi güdən alətlərdir.
Bununla belə, ehtimal tamamilə istisna edilə bilməz, çünki Rusiyanın son illərdə daxili qanunvericilik alətlərini geosiyasi məqsədlərlə genişləndirməsi tendensiya halını alıb. “Terror” damğası həm daxili müxalifəti susdurmaq, həm də xaricdəki siyasi qruplara qarşı iddiaları sərtləşdirmək üçün istifadə oluna bilər. Əgər gələcəkdə Kremlin ritorikasında Polşanın bu təşkilata “sığınacaq verməklə terrorçuluğa yardım etdiyi” kimi ifadələr çoxalarsa, bu, siyasi təzyiqin artırılmasına işarə ola bilər. Bununla belə, bu ritorika NATO ölkəsinə qarşı real hərbi əməliyyat üçün yetərli əsas yaratmır və Moskva hazırda belə addımın nəticələrinin fərqindədir. Hazırkı vəziyyət göstərir ki, KDL-nin “terrorçu” elan edilməsi Rusiya üçün daha çox siyasi-psixoloji və hüquqi alətdir, nəinki real hərbi strategiyanın başlanğıcı. Polşa ilə münasibətlərdə eskalasiya risqi mövcuddur, lakin bu risq əsasən hibrid sahədədir, sabotaj, casusluq, informasiya əməliyyatlarında müşahidə edilə bilər. Bu səbəbdən Polşaya qarşı “antiterror əməliyyatı” iddiası indiki mərhələdə faktlara əsaslanmayan, daha çox spekulyativ bir ehtimal kimi görünür. Bununla belə, regionda vəziyyət həssas olduğundan, Kremlin informasiya ritorikası, Polşada hibrid hücumların artım tempi və Rusiyanın beynəlxalq hüquqa zidd yeni addımlar atmağa meyli gələcək risqlərin dərəcəsini müəyyənləşdirəcək əsas indikatorlar olacaq.
Akif NƏSİRLİ
