Fikrət Yusifov: “Problem ondadır ki, ölkəmizdə kiçik və orta sahibkarlıq normal səviyyədə inkişaf etməyib”
Fəaliyyətini dayandıran mikro və kiçik bizneslərin sayı kəskin artıb. 2024-cü ildə Azərbaycanda fəaliyyətini dayandıran mikro, kiçik və orta sahibkarlıq bizneslərinin sayı 2023-cü illə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə artıb.
Dövlət Statistika Komitəsinin “Azərbaycanda mikro, kiçik və orta sahibkarlıq” hesabatına görə, 2023-cü ildə ölkədə ümumilikdə 21 min kiçik sahibkarlıq subyekti fəaliyyətini dayandırmışdısa, ötən il bu göstərici 24 976-ya yüksəlib. Beləliklə, ləğv edilən subyektlərin sayı təxminən 19 faiz artıb. Məlum olur ki, fəaliyyətini dayandıran sahibkarların böyük əksəriyyəti mikro sahibkarlıq subyektləridir. Ləğv edilmiş mikrosahibkarlıq subyektlərinin sayı 24 951 təşkil edib. Nə baş verir? Bunun qarşısını necə almaq olar və hansı tədbirləin görülməsinə zərurət var?
“Əsas səbəblərdən biri, xüsusilə mikro sahibkarlıq subyektlərinin maliyyə əlçatanlığının olmamasıdır”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən sabiq maliyyə naziri, professor Fikrət Yusifov azalmanın səbəbini bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Mikro və kiçik bizneslərin sayının azalmasının əsas səbəblərindən biri, xüsusilə mikro sahibkarlıq subyektlərinin maliyyə əlçatanlığının olmamasıdır. Həmin müəssisələr normal fəaliyyət göstərmək üçün maliyyə vəsaiti əldə edə bilmirlər. Bank kreditləri çox yüksək faizlə verilir. Güzəştli şərtlərlə kredit alan sahibkarların sayı çox azdır. Bir çox sahibkarlar güzəştli şərtlərlə kredit əldə edə bilmir. Halbuki, kiçik sahibkarlığın inkişafı üçün sərfəli kreditlərin olması olduqca vacibdir. Başqa bir problem onunla əlaqədardır ki, əldə olunan hər hansı vəsait hesabına aqrar sektorda istehsal edilən məhsulları nəticə etibarı ilə bir çox hallarda müxtəlif səbəblərdən bazarlara çıxarmaq mümkün olmur. Bu da aqrar sahədə çalışan sahibkarların müflis olmasına gətirib çıxarır. Bütün bunlar ona gətirib çıxarır ki, bağlanan sahibkarlıq müəssisələrinin sayı artır. Başqa bir problem onunla əlaqədardır ki, vergi yükünün optimal olmaması da bu sahədə sahibkarlığın inkişafını əngəlləyən əsas məqamlardan biridir. Bütün bunların fonunda, təbii ki, mövcud müəssisələrin sayı azalır. Halbuki, normal inkişaf etmiş ölkələrdə kiçik və orta sahibkarlıq ümumi daxili məhsulun istehsalında mühüm çəkiyə malik olur. ÜDM-nin üçdə ikisi kiçik sahibkarların payına düşür. Azərbaycanda isə bu rəqəm 18 faizi ötmür. Problem ondadır ki, ölkəmizdə kiçik və orta sahibkarlıq normal səviyyədə inkişaf etməyib. Hesab edirəm ki, bütün bunlar ölkə iqtisadiyyatı üçün problemdir. Sözügedən problemlərin həlli istiqamətində hökumət ciddi düşünməli və onların həlli yollarını tapmalıdır. Yəni bu azalmaların səbəbi ciddi şəkildə təhlil edilməlidir. Problemin kökü araşdırılıb ortaya qoyulmalıdır. Təbii adekvat qərarlar qəbul edilməlidir ki, belə müəssisələrin sayı çoxalsın. Kiçik və orta sahibkarlıq inkişaf etsin, ölkə iqtisadiyyatına daha çox fayda verə bilsinlər”.
Vidadi ORDAHALLI
