Pakistanın Pişəvər əyalətinin paytaxtında təhlükəsizlik qüvvələrinin qərargahına iki kamikadze hücum edib. Ən azı 3 zabit həlak olub, 12 nəfər yaralanıb. Hərbçilər səhər saatlarında növbəyə düzülərkən kamikadzelər partlayıcıları qərargahın girişində işə salıblar. Sonrakı atışmada təhlükəsizlik qüvvələri yaraqlıları məhv edib.
Şəhərin polis rəisi bildirib ki, hücum edənlərdən biri qərargahın qapısında özünü partladıb, digəri isə mühafizəçilər tərəfindən öldürülüb. Qeyd edək ki, Peşəvər Əfqanıstanla həmsərhəd əyalətin paytaxtıdır. Bu fonda Pakistan hakimiyyəti hücumdan dərhal sonra Əfqanıstanı cinayətin bilavasitə iştirakçısı kimi göstərib. Düzdür, terrorçuların cəsədlərinin şəxsiyyətini və milliyyətini müəyyən etmək üçün DNT testi hələ tamamlanmayıb. Hələlik heç bir qruplaşma hücuma görə məsuliyyəti üzərinə götürməyib. Bununla belə, Pakistan prezidenti Asif Əli Zərdari və baş nazir Şahbaz Şərif öz bəyanatlarında bunu xarici dövlətin köməyi ilə həyata keçirilən vətənə xəyanət kimi qiymətləndiriblər. Oxşar hücumlar əvvəllər də özünü “Təhrik-e-Taliban Pakistan” adlandıran qrup tərəfindən həyata keçirilib. Həmin qrup məhz Əfqanısatnda yerləşir. Son hücum bir neçə həftə əvvəl paytaxt İslamabadda törədilən oxşar hücumdan sonra baş verib. Ədliyyə binasının qarşısındakı həyətdə park edilmiş polis maşınına kamikadze hücum edib. On iki nəfər həlak olub. Pakistan hökuməti “Təhrik-e-Taliban Pakistan”ı günahlandıraraq bəyan edib ki, Kabil səlahiyyətliləri bu qruplaşmaya nəzarətsiz şəkildə terror etməyə imkan verir. Başqa sözlə, Kabil öz ərazisində baş verənlərə qəsdən göz yumur. Kabil ittihamı rədd edir. Oktyabrın 9-da Pakistanın Kabilə pilotsuz uçan aparatlarla zərbə endirməsi faktını nəzərə alanda mənzərə daha da qarışıq olur. Əfqanıstan qisas alacağına söz verdi və sonrakı döyüşlərdə onlarla insan həlak oldu. Qətər prosesə məhz bu fonda daxil oldu. Vasitəçi kimi oktyabrın 19-da hər iki tərəflə atəşkəs haqqında danışıqlar apardı. Nəzəri cəhətdən o, bu günə qədər qüvvədədir. Atəşkəsdən sonra İstanbulda danışıqların iki raundu6 keçirilib. Amma heç bir razılıq əldə olunmadı. Əfqanıstan ölkə ərazisindən Pakistana hücumların qarşısını alacağına dair yazılı zəmanət verməkdən imtina edib. Kabildəki jurnalistlərin bildirdiyinə görə, belə bir öhdəliyi yerinə yetirmək Kabil üçün olduqca çətin olacaq. Pakistanın müdafiə naziri Xavaca Məhəmməd Asif qeyd edib ki, Pakistanla Əfqanıstan arasında danışıqların İstanbulda keçirilən növbəti raundu uğurla nəticələnməyib: “Əfqanıstan rəsmiləri ilə danışıqlar razılaşma əldə olunmadan başa çatıb, çünki “Taliban” sərhəddəki yaraqlıların hücumlarının məhdudlaşdırılmasına qəti təminat verməkdən imtina edib”. Nazirin sözlərinə görə, “Taliban”ı təmsil edən danışıqçılar yalnız şifahi təminatlar verməyə hazır olduqları halda İslamabad yazılı razılaşmada təkid edir. Bu, ötən ay iki ölkə arasında əldə edilmiş atəşkəsi təhlükə altına qoyur: “Danışıqlar tam dalana dirənib. Danışıqlar qeyri-müəyyən bir mərhələyə qədəm qoyub”. Türkiyə və Qətərə Əfqanıstanla gərginliyi azaltmaq istiqamətində göstərdikləri səmimi səylərə görə təşəkkür edən Pakistanın müdafiə naziri deyib: “Türkiyə və Qətər bizim mövqeyimizi dəstəkləyirlər. Hətta Əfqan nümayəndə heyəti də bizimlə razılaşdı, lakin yazılı müqavilə imzalamağa hazır deyildilər”. Pakistanın yalnız rəsmi və yazılı razılaşmanı qəbul edəcəyini qeyd edən Asif bildirib ki, Əfqanıstan tərəfi şifahi təminatların qəbul edilməsini istədilər, lakin beynəlxalq danışıqlarda bu mümkün deyil. Türkiyə və Qətərin əllərindən gələni etdiklərini deyən pakistanlı nazir bildirib ki, əgər danışıqların davam etdirilməsi üçün ən kiçik nikbinlikləri olsa idi, bizdən danışıqları davam etdirməyimizi istəyərdilər: “Bizim əliboş qayıtmağımız onların hətta Kabildən ümidlərini kəsdiklərini göstərir”. Əfqanıstan hökumətinin xarici işlər naziri vəzifəsini icra edən Əmirxan Möttəki iddia edib ki, Kabil və İslamabad arasında danışıqların uğursuzluğa düçar olmasının əsas səbəbi Pakistan nümayəndə heyətinin “ağılsız və praktiki olmayan tələbləri”dir.
Belə vəziyyətdə Pakistan ordusu Əfqanıstanda gizlənən yaraqlıların bazalarına zərbələri gücləndirib. Oktyabrın 11-də Pakistan komandoları kəşfiyyat məlumatlarına əsasən hərəkət edərək yaraqlıların bazasına hücum edib. Otuz nəfər həlak oldu. Pakistan ordusu həmin yaraqlıları həvaric adlandırırır. Bu termin hind muzdlularını nəzərdə tutur. Hindistan İslamabadın yanaşmasını qəbul etmir. Bununla belə, üçüncü qüvvə kimi Hindistan Pakistan və Əfqanıstan arasında faktiki olaraq aparılan proksi müharibəyə özünü dürtmək istəyir. Axı terrorçular təkcə Pakistanın döyüş və təhlükəsizlik qüvvələrini hədəf almırlar. Onlar Pakistanın əsas strateji tərəfdaşı və müttəfiqi olan Çinə də zərbə vururlar. Elə bu günlərdə yaraqlılar okeandan dağlar və səhralarla ayrılmış Çinin şimal-qərbini Hind okeanı ilə birləşdirmək üçün nəzərdə tutulan Qvadar limanı yaxınlığındakı obyektlərə hücum ediblər. Qvadarın Çinin Sincan-Uyğur Muxtar Bölgəsindən dənizə qədər uzanan 1000 kilometrlik iqtisadi dəhlizin son nöqtəsi olması nəzərdə tutulur. Keçən mart ayında burada çinli mütəxəssislərin nəzarəti altında tikilən elektrik stansiyasında təxribat aktı tikintinin dayandırılmasına səbəb olub. “Dawn” qəzetinin məlumatına görə, mindən çox yerli işçi maaşsız qalıb. İslamabad Pekinə söz verib ki, çinli mütəxəssislərin çalışdığı obyektlərdə təhlükəsizliyi artıracaq. Ancaq bu vəzifəni yerinə yetirmək asan məsələ deyil. Fakt budur ki, müxtəlif ideologiyaların yaraqlıları Çinin Pakistanın iqtisadiyyatının bərpasında iştirakına qarşı çıxırlar. Bu yaraqlılar Pakistanda ateist əcnəbilərin mövcudluğunu dini qurumlar üçün təhlükə hesab edən İslam fundamentalistləridir. Digər tərəfdən, liderləri Çinin Pakistanın zəngin qaz və digər faydalı qazıntı ehtiyatlarını ucuz qiymətə istismar etmək istədiyinə əmin olan separatçı qruplar hücumlarda iştirak ediblər. Bütün bunlar olduqca təhlükəli vəziyyət yaradır.
Samirə SƏFƏROVA
