NATO üzvlərinin ABŞ-ın Hörmüz boğazını yenidən açmaq üçün bölgəyə dəniz qüvvələri göndərmək tələbinin rədd edilməsi tərəflər arasında gərginliyi daha da artırıb.
Hörmüz boğazı böhranında çətin vəziyyətə düşən ABŞ prezidenti Donald Tramp Vaşinqton və Avropa müttəfiqləri arasında münasibətləri qırılma nöqtəsinə gətirən tarixi bir açıqlama verib. Tramp, NATO-nun İrana qarşı müharibəni dəstəkləməkdən imtina etməsindən sonra ittifaqdan çıxmağı ciddi şəkildə düşündüyünü açıqlayıb.
NATO üzvlərinin rədd cavabından sonra Tramp, ittifaqa qarşı tənqidlərini ən sərt şəkildə dilə gətirib və Vaşinqtonla Avropa arasındakı dərinləşən uçurumu bu sözlərlə ortaya qoyub: "NATO artıq sadəcə kağız pələngdir. ABŞ-ın bu ittifaqdan çıxması məsələsi artıq nəzərdən keçirilməkdən belə çox kənara çıxıb".
ABŞ dövlət katibi Marko Rubio da, ABŞ və İsrailin İrana hücumları ilə başlayan müharibədə NATO müttəfiqlərindən dəstək almadıqlarını deyib. Rubio ABŞ-ın tələblərinə baxmayaraq, Hörmüz boğazına dəstək göndərməyən və ya bazaların istifadəsinə icazə verməyən NATO müttəfiqlərini tənqid edib: "Biz onlardan hava hücumları keçirmələrini istəmirik. Hərbi bazalarından istifadə etməyə ehtiyacımız olduğunda bizə "Xeyr" cavab verirlər. Onda biz niyə NATO-dayıq?".
Senator olduğu dövrdən bəri NATO-nu "qətiyyətlə müdafiə etdiyini" deyən Rubio, Alyansın "getdikcə birtərəfli münasibətə çevrildiyini" iddia edib.
NATO ilə bağlı son qərarın ABŞ Prezidenti Trampa aid olduğunu bildirən Rubio, İranla müharibədən sonra bu münasibətləri yenidən nəzərdən keçirəcəklərini bildirib: “NATO-nun və bu Alyansın ölkəmiz üçün dəyərini yenidən dəyərləndirməli olacağıq".
Trampın NATO-dan çıxmaq barədə dediklərindən sonra həm Böyük Britaniya, həm də Fransadan açıqlamalar gəlib. Starmer NATO-nun təhlükəsizliyi təmin edən bir qurum olduğunu vurğulayıb, Fransa isə NATO-nun ABŞ-ın Hörmüz boğazındakı əməliyyatı ilə maraqlanmadığını bildirib.
Britaniyanın Baş naziri Keir Starmer NATO-nun illərdir müttəfiqlərinin təhlükəsizliyini təmin edən bir struktur olduğunu deyib: “Mən və ya başqaları hiss edə biləcək təzyiqlərdən və səslərdən asılı olmayaraq, Britaniyanın maraqları naminə hərəkət edəcəyəm. Buna görə də açıq şəkildə bildirirəm ki, bu, bizim müharibəmiz deyil və biz ora sürüklənməyəcəyik. Eynilə şəkildə müdafiə, təhlükəsizlik və iqtisadi gələcəyimiz üçün Avropa ilə daha sıx münasibətlərə ehtiyacımız var."
Fransa Silahlı Qüvvələr üzrə dövlət naziri bildirib ki, NATO Hörmüz boğazında əməliyyatlar aparmaqla deyil, Avropa və Atlantik okeanının təhlükəsizliyi ilə maraqlanan hərbi ittifaqdır: “NATO hərbi ittifaqdır və Hörmüz boğazında beynəlxalq hüququ pozan əməliyyat keçirməkdə maraqlı deyil".
Tahir TAĞIYEV
