Azərbaycanda siyasi partiyaların maliyyələşdirilməsinə nəzarətlə bağlı yeni qayda müəyyən edilir.
Bu məsələ Milli Məclisin iclasında müzakirəyə çıxarılan "Siyasi partiyalar haqqında" Azərbaycan Respublikasının 2022-ci il 16 dekabr tarixli 693-VIQ nömrəli Qanununun icrası ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikasının bəzi qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsində əksini tapıb.
Dəyişikliyə əsasən, kənar dövlət maliyyə nəzarəti obyektlərinin siyahısı genişləndirilir. Belə ki, siyasi partiyalar kənar dövlət maliyyə nəzarətinin obyektləri sırasına daxil edilir.
Müzakirələrdən sonra dəyişiklik səsverməyə qoyularaq birinci oxunuşda qəbul edilib.
Siyasi partiyaların yeni maliyyələşmə qaydalarına partiyaların reaksiyasını öyrəndik.
Elşad Musayev: "Siyasi partiyalar da bir qurumdur, o qurumun da fəaliyyəti şəffaf olmalıdır"
Böyük Azərbaycan Partiyasının sədri, millət vəkili Elşad Musayev "Bakı-Xəbər"ə bildirdi ki, yeni qanun qəbul olunana qədər çoxlu müzakirələr keçirilib: "Bizim də irad və təkliflərimiz var idi. Ümumikdə razılığa gəlindi və yeni qanun qəbul olundu. Siyasi partiyalar haqda yeni qanun qəbul olunduqdan sonra, təbii ki, müxtəlif qanunlara bunun təsiri olacaq. Yəni ayrı-ayrı sahələr var ki, onlarda qanuna uyğun da hansısa tələblər olmalıdır. Bilirsiz ki, Hesablama Palatasının öz funksiyası var. Palata ümumi iqtisadi vəziyyətə nəzarət etməlidir, yoxlamalıdır. Misal üçün, orada əvvəllər siyasi partiyaların adı yox idi. İndi ora siyasi partiyalar da əlavə olunub. Hesablama Palatası ayrı-ayrı sahələrdə yoxlamalar aparır. Ona görə, burda da qeyri-adi bir məsələ yoxdur, siyasi partiyalar da bir qurumdur, o qurumun da fəaliyyəti şəffaf olmalıdır. Hamı da qanunun tələblərinə riayət etməlidir".
E.Musayev qeyd etdi ki, burada partiyalarla bağlı elə də böyük əlavə və dəyişiklik olmayıb. Millət vəkili bildirdi ki, yeni əlavə və dəyişikliyə görə, Palata siyasi partiyaları da yoxlaya bilər.
E.Musayev vurğuladı ki, parlament partiyalarına və seçkilərdə iştirak edən partiyalara müəyyən qədər maliyyə dəstəyi göstərilir, bu da müsbət haldır: "Siyasi partiyalar maliyyələşməlidir ki, inkişaf edə bilsin. Böyük Azərbaycan Partiyası artıq parlament partiyasıdır. O da yeni şanslar yaradır. Hesab edirik ki, bizim partiya daha dinamik partiyadır, yeni adamlar gəlir, gənclər gəlir. Bu da partiyanın inkişafına kömək edəcək. Təbii ki, partiyaların inkişafına maliyyələşmə məsələsi birbaşa müsbət təsir edir".
Məhəmməd Əsədullazadə: "Qeyri-leqallığa, maliyyə maxinasiyalarına son veriləcək"
Milli Cəbhə Partiyası sədrinin müavini Məhəmməd Əsədullazadə "Bakı-Xəbər"ə bildirdi ki, siyasi partiyaların maliyyələşdirilməsi ilə bağlı qanuna yeni əlavələrin və dəyişikliklərin edilməsi, əlbəttə, partiyaların maliyyə hesabatlarının şəffaflığına nəzarətin gücləndirilməsinə xidmət edir. "Hesab edirəm ki, bu, partiyaların lehinədir. Bu, həmçinin, partiyaların da inkişafına gətirib çıxaracaq. Qeyri-leqallığa, maliyyə maxinasiyalarına son veriləcək. Ümumilikdə isə, əgər partiyalar siyasətdə şəffaflıqdan danışırlarsa, əlbəttə ki, maliyyə məsələlərində də şəffalıq olmalıdır. Əgər partiyalar digər yerlərdən maliyyə vəsaiti cəlb edirlərsə, əlbəttə ki, onların hesabatını verməlidirlər. Hesab edirəm ki, bu çox düzgün qərardır, bu qanunla partiyaların maliyyə şəffaflığı daha da aydın olacaq".
M.Əsədullazadə hesab edir ki, biz bir çox ölkələrin Azərbaycanda və qonşu ölkələrdə təxribatlar həyata keçirdiyini görürük. "Qeyri-leqal yolla partiyaların maliyyələşdirilməsi nəticəsində qonşu ölkələrdə müəyyən siyasi xaosların yaranmasına gətirib çıxacaq proseslər oldu. Əlbəttə ki, Azərbaycan bu istiqamətdə çevik və preventiv addımlar atır. Ona görə də, partiyaların kənar yerlərdən maliyyələşdirilməsi nəzarətdə olacaq, onların şəffaflılğı yoxlanılacaq, bir növ dövlətin nəzarəti daha da artacaq. Hesab edirəm ki, bu çox düzgün qərardır"-deyə M.Əsədullazadə bildirdi.
Yeni qaydalarla bağlı AMİP funksioneri Əli Orucov isə "Bakı-Xəbər"ə "mən bütün sahələrdə şəffaflığın və hesabatlılığın tərəfdarıyam və partiyalarda da bu yanaşmaya normal yanaşmaq olar. Maliyyələşməyı nəzarət dairəsinin genişləndirilməsini hardasa anlamaq olar. Lakin bir nüansı nəzərə almaq lazımdır ki ,maliyyələşməyə nəzarət dairəsinin genişləndirilməsi siyasi partiyalara qanunsuz müdaxilələrə imkan yarada bilər ki, buna yol vermək olmaz. Siyasi partiyaların daxili işlərinə qarışılması və müstəqil qərarlar verməsinə imkanlar verilməməsi həmin partiyaların effektiv fəaliyyətinə mənfi təsir göstərərə, icra qurumlarından asılı vəziyyətə sala bilər. Maliyyədə şəffaflıq və nəzarət tələb edilirsə, hökümət orqanlarında və büdcədən maliyyələşən strukturlara də bu tətbiq edilməlidir. Təəssüflər olsun ki, hökumət hər vəhclə çalışır ki siyasi partiyalar total nəzarət altında olsun və siyasi rəqabət mühiti formalaşdırılmasın" - deyə bildirdi.
İradə SARIYEVA
