“Ermənilər hiyləgərcəsinə Qarabağ məsələsini xristian ölkələrində bir dini məsələ kimi təqdim edirlər”
Roma Papası Fransisk də Xankəndi yolunda aksiyaya münasibət bildirib, Qarabağdakı erməni əhalisinin “humanitar fəlakətlə” üzləşdiyi iddiasına qoşulub. Sözügedən məsələ ilə bağlı Papanın yaydığı açıqlamada deyilir: “Mən əhalinin qeyri-müəyyən humanitar vəziyyətindən narahatam və bu vəziyyət qış mövsümündə daha da pisləşə bilər”.
Papanın da erməni təbliğatına uyaraq belə birtərəfli qənaətə gəlməsi təəssüf doğurur. Ən azından ona görə ki, bununla bağlı erməni tərəfinin iddiaları reallığı əks etdirmir.
Məsələ ilə bağlı şərqşünas Seyid Camal Əzimbəyliyə bir sıra suallar ünvanladıq:
- Maraqlıdır, Roma Papası məsələnin mahiyyətini ətraflı öyrənmədən niyə belə birtərəfli danışır?
- Bunun müxtəlif səbəbləri var. Başlıca səbəblərdən biri ondan ibarətdir ki, Roma Papası bir sıra məsələlərə xristian təəssübkeşliyi kontekstindən yanaşır. Hesab edirlər ki, guya Qarabağda xristian azlıq olan ermənilər diskriminasiyaya məruz qalır. Ancaq əslində hamımız bilirik ki, bu belə deyil. Ermənilər uzun illərdir Qarabağda separatizm fəaliyyəti ilə məşğuldular. Bunun arxasında da Ermənistan və dünyadakı erməni lobbisi dayanır. Yaxşı olardı ki, katoliklərin təmsilçisi olan Papa barışdırıcı mövqedən çıxış etsin. Tərəfləri barışığa, mehribançılığa çağırsın. Papanın çağırışı o zaman ədalətli olardı ki, o, etnik erməniləri Azərbaycan qanunlarına əməl etməyə səsləyərdi. Ancaq əfsuslar olsun ki, indiyə qədər bu yöndə hansısa çağırış etməyib.
- Məsələnin maraqlı tərəfi odur ki, nədənsə, Roma Papası indiyə qədər ermənilərin Qarabağda törətdikləri qətliamlara bir dəfə belə olsun münasibət bildirməyib, bunu hansısa formada qınamayıb. Sizcə, bunun səbəbi nə ilə bağlıdır?
- Bunun səbəbi bəllidir. Məsələnin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, illərdir Azərbaycana münasibətdə ikili standartlar hökm sürür. Otuz ilə yaxın ərazilərimiz işğal altında qaldı. Bütün kənd və şəhərlər məhv edildi. BMT qətnamələri icra olunmadı. Bir dəfə də olsun, Roma Papası buna öz münasibətini bildirmədi. Halbuki, erməni vandallları bütün məscidlərimizi dağıtdılar. Qarabağda 67 məsciddən 65-i tamamilə məhv edilib. Məscidlərdə ermənilər donuz saxlayırdılar. İbadət yerlərində belə ağlasığmaz vəhşiliklərin edilməsinə rəğmən, bir dəfə olsun Papa erməniləri qınayacaq bir açıqlama vermədi. Halbuki, Allah evinə qarşı belə münasibət çox böyük günah sayılır. Ancaq əfsuslar olsun ki, Roma Papası bunu görməzdən gəldi. Birinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində 1 milyonadak soydaşımız yerindən-yurdundan oldu. Çox çətin həyat şəraitində yaşamalı oldular. Çadır şəhərciklərinə, yataqxanalara sığındılar. Onların yaşadıqları iztirablar beynəlxalq təşkilatları, aparıcı dövlətləri və o cümlədən Roma Papasını narahat etmədi. Bütün bunlar yaxın tarixdə baş verdiyi üçün biz bu kimi məsələlərin köklərinə daha dərin yanaşmalıyıq. Məsələlərə sadəlövh yanaşmaq olmaz.
- Nəzərə alsaq ki, Roma Papasının real, obyektiv məlumatlar almaq imkanları genişdir, o zaman onun belə birtərəfli yanaşma sərgiləməsi erməni lobbisinin təsirindən qaynaqlana bilərmi?
- Bunu istisna etmirəm. Erməni lobbisinin dünyada, əsasən də xristian dünyasında güclü formada şəbəkələşməsi məlum reallıqdır. O üzdən, bu versiyanın da həqiqət payı böyükdür. Biz nəzərə almalıyıq ki, ermənilər hiləgərcəsinə Qarabağ məsələsini xristian ölkələrində bir dini məsələ kimi təqdim edirlər. Guya Azərbaycan tərəfi xridstian azlıq olan etnik erməniləri Qarabağda “genosidə” məruz qoyur. Məqsəd etnik ermənilərin axırına çıxmaq və onları fiziki olaraq məhv etməkdir. İllərdir erməni təbliğatı bu yöndə aparılır. Bu baxımdan hesab edirəm ki, baş verənlərdə erməni lobbisinin də rolu var.
- Papanın timsalında belə ədalətsiz xristian təəssübkeşliyi nə vaxta qədər davam edəcək?
- Sözün düzü, buna konkret cavab vermək çətindir. Yəni desək ki, Fransiskin yerinə bir başqası gəlsə yanaşma dəyişəcək, bu doğru olmaz. Əfsuslar olsun ki, belə ədalətsiz yanaşma ənənə halını alıb. Ona görə də, Roma Papasından ədalətli mövqe gözləmək sadəlövlük olar. Bu baxımdan biz hər zaman çalışmalıyıq ki, güclü olaq. Ölkədə dövlət-xalq birliyi, həmrəyliyi daha da möhkəmlənsin.
Vidadi ORDAHALLI
