Rusiya Cənubi Qafqazda nəqliyyat əlaqələrinin açılmasına töhfə vermək üçün əlindən gələni etməkdə maraqlıdır.
Bunu Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov Moskvada Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovla görüşdə deyib. O bildirib ki, Rusiya Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması prosesinə kömək etməyə hazırdır.
Ceyhun Bayramov Bakının Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşmasında Rusiyanın rolunu yüksək qiymətləndirdiyini bildirib.
“Bu baxımdan hesab edirik ki, ən mühüm element üçtərəfli bəyanatların tam və vicdanla yerinə yetirilməsidir. Təəssüflə qeyd etməliyik ki, üçtərəfli bəyanatın bir sıra fundamental müddəaları hələ də Ermənistan tərəfindən yerinə yetirilmir. Onların arasında, üçtərəfli bəyanatda nəzərdə tutulsa da, erməni birləşmələrinin hələ də Azərbaycan ərazilərindən tam çıxarılmamasını qeyd etmək istərdim. Həmçinin, mina məsələləri problemlidir. Bizim böyük faciəvi nəticələrimiz var. Hər həftə praktiki olaraq mina sahələri xəritələrinin natamam və qeyri-dəqiq təqdim edilməsi faciəvi nəticələrə gətirib çıxarır. 268 nəfər mina qurbanı olub, onlardan 45 nəfəri həyatını itirib və onların 25-i mülki şəxsdir”, - deyə Ceyhun Bayramov qeyd edib.
Görüşdə Laçın dəhlizi məsələsinə də toxunan nazir diqqətə çatdırıb ki, bu dəhlizdən qeyri-humanitar məqsədlər üçün istifadə qadağandır.
“Ermənistan Laçın dəhlizindən sui-istifadə ilə bağlı üçtərəfli bəyanatın şərtlərini pozmaqda davam edir. 2022-ci ilin avqust ayından etibarən Ermənistanda 2021-ci ildə istehsal olunan 2700-dən çox mina aşkar edilərək zərərsizləşdirilib. Bir həftədən bir qədər əvvəl minaların təmizləndiyi növbəti belə ərazi Rusiya sülhməramlı kontingentinin komandirinə, Rusiya-Türkiyə monitorinq mərkəzinin rəhbərlərinə, eləcə də səfirliklərin Azərbaycanda təmsil olunan bir sıra hərbi attaşelərinə təqdim edilib. Üçtərəfli bəyanatın pozulmasının davam etdirilməsi və faktiki olaraq Azərbaycana qarşı hərbi əməliyyatların davam etdirilməsi, Laçın dəhlizindən qeyri-humanitar məqsədlər üçün istifadə olunması qadağandır”, - nazir qeyd edib.
Azərbaycan XİN rəhbəri bildirib ki, normallaşma prosesində əsas məsuliyyət Azərbaycan və Ermənistan tərəflərinin üzərinə düşür və düşməlidir.
"Biz tez-tez eşidirik ki, müxtəlif layihələr, müxtəlif təşəbbüslər var, onlardan baza kimi istifadə oluna bilər və ya olunmalıdır. Biz Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin normallaşması baxımından bu məsələni fundamental hesab edirik. Azərbaycanın bu məsələdə çox aydın məramı, baxışı, ən əsası bu məsələni həll etmək arzusu var. Məhz Azərbaycan tərəfi hərbi əməliyyatlar başa çatdıqdan və 30 ilə yaxın davam edən münaqişə və işğaldan dərhal sonra ölkə Prezidentinin timsalında düşmənçilik səhifəsini çevirməyə və sülh müqaviləsi üzərində işləməyə çağırış etdi. Məhz Azərbaycan tərəfi 2022-ci ilin fevralında gələcək sülh müqaviləsinin əsas prinsiplərini Ermənistan tərəfinə təqdim etdi.
Biz bu prosesə müsbət töhfə vermək istəyən bütün maraqlı, obyektiv beynəlxalq aktorlara minnətdarıq və beynəlxalq hüququn fundamental norma və prinsiplərini nəzərə alaraq bunu müzakirə etməyə hazırıq. Bu prosesdə birbaşa və ya dolayısı ilə iştirak edən bütün insanlar Azərbaycanın mövqeyinin çox ardıcıl və sistemli olduğunu təsdiqləyə bilərlər.
Bu məsələdə ayrı-ayrı gündəmlərə söykənən bəzi birtərəfli addımlar, qətiyyən müsbətə yönəlməyən addımlar atmağa çalışmaq təbii ki, əks-nəticə verir. Bəzi ölkələr tərəfindən bu məsələnin beynəlxalq təşkilatlara təqdim edilməsi hallarına rast gəlirik. Bu beynəlxalq təşkilatların bəziləri sırf humanitar xarakter daşıyır, heç vaxt bu məsələ ilə məşğul olmayıblar, əslində münaqişələrlə məşğul olmurlar.
Əsas məsuliyyət, ilk növbədə, Azərbaycan və Ermənistan tərəfinin üzərinə düşür və düşməlidir.
30 illik münaqişənin tarixi bizə göstərdi ki, sadəcə oturub bizim əvəzimizə kiminsə gəlib bu məsələni həll edəcəyinə ümid bəsləmək bir qədər sadəlövh yanaşmadır. İlk növbədə, hazırlıq, siyasi iradə, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə hörmət bu istiqamətdə irəliləməyə kömək edə bilər. Azərbaycan dəfələrlə bəyan edib ki, biz bu prosesə müsbət təsir göstərə biləcək, obyektiv yanaşan və mənfi maraqları olmayan beynəlxalq aktorlarla əməkdaşlığa hazırıq. Regionda öz təsirlərini süni surətdə artırmaq, bölgəni digər ölkələrlə qarşıdurma meydanına çevirmək cəhdləri çox mənfi haldır”, - deyə Bayramov qeyd edib.
Nazir onu da bildirib ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında həll olunmamış bütün dolaşıq məsələləri yaxın gələcəkdə razılaşdırmaq qeyri-realdır.
Azərbaycanın sülh yolu ilə nizamlanma haqqında saziş layihəsini Ermənistana təqdim etdiyini bildirən C.Bayramov deyib:
“Azərbaycan həmişə ardıcıl olaraq Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin beynəlxalq hüququn prinsip və normaları əsasında, ölkələrin suverenliyi və ərazi bütövlüyünə hörmət nəzərə alınmaqla normallaşdırılmasının tərəfdarı olub.
Biz hesab edirik ki, BMT Nizamnaməsi və 1991-ci il Almatı Bəyannaməsi irəliləmək üçün yaxşı əsasdır. Məhz bu məntiqdən çıxış edərək Azərbaycan beş əsas prinsip əsasında müqavilə layihəsini hazırlayıb Ermənistan tərəfinə təqdim etdi. Bundan sonra danışıqların iki raundu baş tutub. Azərbaycan tərəfdən üçüncü şərhlər paketi artıq Ermənistan tərəfinə təqdim olunub və hesab edirik ki, bu ilin sonuna kimi Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh müqaviləsi layihəsi üzrə danışıqların üçüncü raundunun keçirilməsi mümkündür.
Danışıqlar prosesində müsbət dinamikaya baxmayaraq, irəliləyiş bütün istiqamətlərdə məhdud xarakter daşıyır. Mən sülh müqaviləsinin müzakirəsi, kommunikasiyaların açılması, eləcə də dövlət sərhədinin delimitasiyası məsələsini nəzərdə tuturam”.
Nazir onu da diqqətə çatdırıb ki, Qarabağda yaşayan ermənilər Azərbaycanın bütün digər vətəndaşlarının malik olduğu hüquq və təminatlara malik olacaqlar.
"Keçmiş münaqişə ərazisinin erməni əhalisinin reinteqrasiyası ilə bağlı Azərbaycanın mövqeyi dəfələrlə ifadə olunub. Erməni milliyyətindən olan vətəndaşlar konstitusiyamıza və beynəlxalq müqavilələrə uyğun olaraq Azərbaycanın bütün digər vətəndaşlarının malik olduğu hüquq və təminatlara malik olacaqlar. Hesab edirik ki, Azərbaycanın qanunvericiliyi bunun üçün çox yaxşı əsasdır. Biz inanırıq ki, bütün beynəlxalq aktorlar regionumuzda uzunmüddətli sülh, təhlükəsizlik və sabitliyin bərqərar olması məqsədi daşıyan bu prosesi dəstəkləməlidirlər”, - nazir bildirib.
