Məlum olduğu kimi, Ermənistanın Azərbaycan ərazisində, Qarabağda hələ də qanunsuz silahlı dəstələri mövcuddur. Bəllidir ki, 10 noyabr sənədinin mühüm maddələrindən biri Ermənistana məxsus qanunsuz hərbi birləşmələrin, silahlı dəstələrin Azərbaycanın ərazilərindən, Qarabağdan çıxarılmasıdır.
Ermənistan dəfələrlə buna söz versə də, yerinə yetirməyib. Sonuncu dəfə Rusiyanın Müdafiə Nazirliyndən belə məlumat verilirdi ki, sentyabr sonuncu hədd olacaq və sentyabra qədər Ermənistan öz hərbi birləşmələrini Azərbaycanın ərazisindən, Qarabağdan çıxaracaq. Ancaq müşahidələr də göstərir ki, Ermənistanın 10 noyabr sənədində ciddi-cəhdlə icrasından yayınmağa çalışdığı maddələrdən biri qanunsuz silahlı birləşmələrin, dəstələrin çıxarılmasıdır. Ermənistan bu dəstələri çıxarmamaqla əslində uzaq bir hədəfi güdür. Bu hədəf də ondan ibarətdir ki, qanunsuz silahlı dəstələrin Qarabağda qalması sülh prosesinin yolunda ciddi bir əngəldir. Doğrudan da, nə qədər ki bu dəstələr ordadır, iki ölkə arasında nə sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyası başlaya bilir, nə də sülh sazişinin mətninin hazırlanmasının üzərində real iş başlayıb. Ermənilər də yaxşı bilirlər ki, qanunsuz dəstələrin orada olması sülh prosesinin qarşısında böyük bir maneədir. Ermənistanın bölgədə sülh prosesinə böyük bir təhlükə olan silahlı dəstəsini ordan çıxarmaması çox ciddi bir problemə çevrilib. Ermənistanın o qanunsuz dəstələri ordan çıxarması üçün hazırda vasitəçilərdən nə tələb olunur?
Əgər sonda bu məsələ Azərbaycanın özünün ixtiyarında qalacaqsa, təbii ki, Azərbaycan onları oradan çıxarmağın yolunu bilir. Amma Azərbaycanın son vasitəyə, son üsula əl atmaması və hərbi əməliyyat yolu ilə o qanunsuz silahlı dəstələrin Qarabağdan çıxarılması addımını atmaması üçün vasitəçilər, bu bölgədə marağı olan dövlətlər nə etməlidir, Ermənistana nə kimi təzyiqlər göstərməlidirlər?
“...Bu məsələdə vasitəçilik edən istənilən cinahlar – istər Moskva, istər Brüssel, istərsə də digər siyasi dairələr İrəvanın antisülh addımlarına qarşı ciddi tədbirlər görməlidir”
“SƏS” qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev mövzu ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, bu istiqamətdə vasitəçilər ciddi tədbir görməlidir: “Ermənistanın 10 noyabr bəyanatına əməl etməməsi artıq belə qənaətə gəlməyə zəmin yaradır ki, bu məsələdə vasitəçilik edən istənilən cinahlar – istər Moskva, istər Brüssel, istərsə də digər siyasi dairələr İrəvanın antisülh addımlarına qarşı ciddi tədbirlər görməlidir, əks halda Azərbaycan öz hüququndan maksimum istifadə etməklə qarşısına qoyduğu məqsədləri realizə etməli olacaq”.
B.Quliyev sonra əlavə etdi ki, Ermənistanın bu davranışları onun sülh prosesindən tam uzaq olduğunu göstərir: “Biz hələ də Qarabağda qanunsuz erməni silahlı birləşmələrinin qaldığını müşahidə edirik, üstəlik Zəngəzur dəhlizinin blokadadan çıxması üçün Ermənistanın hər hansı təşəbbüs göstərmədiyini də görməkdəyik. Halbuki, Azərbaycan həmin istiqamətdə bir sıra işlərini tamamlayıb və yekunlaşdırmaq üzrədir. Belə olan halda son iki ilə yaxın dövr ərzində Ermənistanın hələ də razılaşmalara əməl etməməsi onun sülh prosesindən uzaq olduğunu açıq-aydın göstərir”. Bəhruz Quliyevə görə, bu gün Qərb ölkələri özlərini vasitəçi kimi göstərmək istəsələr də onların regiona daxil olmaq maraqları daha çox görünür: “Yəni daha dəqiq qeyd etsək, ABŞ və Fransa kimi ölkələrin Cənubi Qafqaz regionuna daxil olmaları üçün Ermənistanın düşdüyü vəziyyətindən istifadə etmələri, İrəvan kartından istifadələri göz önündədir. Açığını desək, bu, Rusiyanın regiondan sıxışdırılıb-çıxarılması maraqlarına söykənən faktordur və bu gün Ermənistanın Qərbə doğru transformasiyası, müttəfiqi olan Rusiyaya arxadan bıçaq vurması, Moskvaya qarşı xəyanəti belə deməyə əsas verir ki, hədəf amerikalıların və fransızların Cənubi Qafqaza yerləşməsindən ibarətdir. Əbəs deyil ki, Fransanın Ermənistandakı səfiri də bu istiqamətdə amerikalılarla danışıqların aparıldığını bildirir, üstəlik NATO-ya üzv olan digər ölkələrlə də razılaşmaların aparıldığı qeyd olunur. Məqsəd isə Rusiyanın Ermənistandakı mövcudluğuna son qoymaqdır”.
Baş redaktor hesab edir ki, hər şeyə rəğmən, Azərbaycan özünün qətiyyətli addımlarından bir addım da olsa geri çəkilməyəcək və qüvvəyə minmiş razılaşmaların realizəsi üçün hərəkətlərini davam etdirəcək: “Ermənistan 44 günlük müharibədə diz çökdüsə, bu dəfə özünün varlığı sual altında qala bilər. Bu gün Ermənistana havadarlıq edən bəlli qüvvələr əslində bu haqda düşünməli və nəticələrə gəlməlidirlər. Həmçinin, bu məsələdə vasitəçilər öz səmimi baxışlarını ortaya qoymalıdırlar. Təbii ki, Azərbaycanın da səbri tükənməz deyil və hələ ki, son prosesləri yaxından izləyir. Hesab edirəm ki, Ermənistan uçurumun kənarında dayandığının fərqinə varmalıdır. Çünki ona heç bir havadarı dəstək ola bilməyəcək. Azərbaycan özünün ədalətli və haqlı addımlarını bundan sonra da qətiyyətlə atmağa davam edəcək”.
İradə SARIYEVA
