Bəhruz Quliyev: “Erməni tərəfinin gözləntisi o idi ki, bu 3 mərkəz Qarabağı Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi görməsin”
Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpus nümayəndələrinin Qarabağa səfəri Ermənistan mediasında geniş müzakirələrə səbəb olub. Belə ki, 58 ölkənin nümayəndəsinin iştirak etdiyi səfər, xüsusilə Şuşadan yayılan görüntülər, diplomatların yallı rəqsi erməniləri bərk narahat edib.
Burada diqqəti çəkən məqam odur ki, üç diplomat – Fransanın Azərbaycandakı səfiri Sofi Laqut, ABŞ-ın müvəqqəti işlər vəkili Emi Karlon və Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Maqdalena Qronon Ermənistanda əsas tənqid hədəfinə çevrilib. Məhz həmin səfirləri erməni mediası “ağ yuyub, qara sərib”. Niyə? Sözügedən üç diplomatın Ermənistanda bu dərəcədə hədəf alınmasının kökündə nə dayanır?
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini baki-xeber.com-la bölüşən “SƏS” qəzetinin baş redaktoru, politoloq Bəhruz Quliyev bununla bağlı bir sıra məqamlara toxundu: “Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpusun nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfərinin Ermənistan mediasında bu qədər geniş müzakirə olunması təsadüfi deyil. Söhbət 58 ölkə və 9 beynəlxalq təşkilatı təmsil edən 150 diplomatın Azərbaycanın bu ərazilərində gedən bərpa-quruculuq prosesini yerində görməsindən gedir. Xüsusilə Şuşadan yayılan görüntülər Ermənistan cəmiyyətində illər ərzində formalaşdırılmış Qarabağ təsəvvürləri ilə ciddi ziddiyyət təşkil edir. Burada diqqəti çəkən əsas məqam isə Fransanın Azərbaycandakı səfiri Sofi Laqut, ABŞ-ın müvəqqəti işlər vəkili Emi Karlson və Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Maqdalena Qrononun Ermənistan mediasında xüsusi hədəfə çevrilməsidir. Niyə məhz bu üç diplomat? Çünki onların təmsil etdiyi üç siyasi mərkəz, yəni Fransa, ABŞ və Avropa İttifaqı Ermənistanın xarici siyasətində və təhlükəsizlik təsəvvürlərində xüsusi yer tutur. Ermənistan mediasının gözləntisi ondan ibarət idi ki, bu dairələr Qarabağ məsələsinə İrəvanın prizmasından yanaşmağa davam etsinlər. Erməni tərəfinin gözləntisi o idi ki, bu 3 mərkəz Qarabağı Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi görməsin. Yəni praktiki olaraq bunu nümayiş etdirsinlər. Qəzəb əsasən bununla bağlıdır. Lakin həmin diplomatların Azərbaycanın suveren ərazisində, o cümlədən Şuşada olması və reallığı birbaşa müşahidə etməsi Ermənistanın informasiya narrativi baxımından ciddi psixoloji diskomfort yaradır”.
Politoloq onu da qeyd etdi ki, əslində, burada daha böyük bir proses görünür: “Qarabağ məsələsi artıq beynəlxalq diplomatiyanın yalnız Ermənistanın təqdim etdiyi informasiyalar üzərindən qiymətləndirilən mövzusu deyil. Xarici diplomatlar əraziyə gəlir, dağıdılmış və bərpa olunan şəhərləri görür, insanların Böyük Qayıdış prosesinin şahidi olurlar. Bu isə informasiya müharibəsində Azərbaycanın mövqelərini gücləndirən mühüm amildir. Ermənistan mediasının narahatlığının kökündə məhz bu dayanır. Çünki Şuşanın görüntüsü yalnız bir şəhərin görüntüsü deyil. Şuşa Qarabağ münaqişəsinin simvoludur. Bu gün həmin şəhərdə diplomatik korpus nümayəndələrinin sərbəst şəkildə olması, Azərbaycan bayrağının altında müxtəlif ölkələri təmsil edən diplomatların görüntülərinin yayılması yeni reallığın beynəlxalq auditoriyaya nümayişidir.
Digər tərəfdən, bu reaksiyanı Ermənistanın sülh prosesində yeni reallıqlara adaptasiya problemi kimi də qiymətləndirmək olar. Ermənistan bir tərəfdən Azərbaycanla sülh gündəliyindən danışır, digər tərəfdən isə suveren ərazilərimizə beynəlxalq diplomatların səfərinə emosional və siyasi reaksiyalar verilir. Bu, müəyyən ziddiyyətlərin hələ də mövcud olduğunu göstərir. Hesab edirəm ki, Ermənistan mediasının üç Qərb diplomatını xüsusi hədəfə götürməsi əslində onların hansısa qaydanı pozması ilə deyil, Qarabağ həqiqətlərini yerində görmələri ilə bağlıdır. Yəni burada tənqid edilən diplomatların fəaliyyəti yox, onların gördüyü reallıqdır.
Bu səfər bir daha göstərdi ki, Qarabağın statusu ilə bağlı mübahisələr tarixin arxivində qalıb. Əssas məsələ isə artıq postmünaqişə dövrünün reallıqlarıdır: bərpa, Böyük Qayıdış, təhlükəsizlik və regional sülh. Azərbaycanın diplomatik korpus üçün təşkil etdiyi bu səfərlər də həmin reallıqların beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması baxımından mühüm informasiya-diplomatik əhəmiyyət daşıyır”.
Vidadi ORDAHALLI
