Sentyabrın 15-dən Bakı və ətraf ərazilərdə dövlət qurumları, dövlətə məxsus müəssisələr və publik hüquqi şəxslərdə 2 ay müddətinə dəyişkən iş qrafiki sınaqdan keçiriləcək. İşçilər 08:00–17:00, 09:00–18:00 və 09:30–18:30 rejimləri üzrə çalışacaqlar. Məqsəd işə gediş-gəliş saatlarında nəqliyyat sıxlığının azaldılmasına təsiri qiymətləndirməkdir. Sınaq müddətinin nəticələri təhlil edilərək iş rejimi ilə bağlı yekun təkliflər hazırlanacaq.
Dəyişkən iş qrafikinin tətbiqi Bakıdakı nəqliyyat sıxlığını həqiqətən azalda biləcəkmi, yoxsa bu dəyişiklik sadəcə dövlət qurumlarında çalışanların iş saatlarının fərqləndirilməsi ilə məhdudlaşacaq?
Aslan Əsədov: "Tıxac probleminin həlli üçün nəqliyyat axınlarının düzgün idarə olunması vacibdir"
Nəqliyyat məsələləri üzrə eksperti Aslan Əsədov "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında şəhər nəqliyyatında tıxacların azaldılması üçün nəqliyyat axınlarının daha çevik və sistemli şəkildə idarə olunmasının vacib olduğunu bildirib.
Ekspertin sözlərinə görə, nəqliyyatın iş qrafikinin və hərəkət rejiminin müəyyənləşdirilməsi dünya praktikasında geniş tətbiq olunan yanaşmalardan biridir. Azərbaycanda da beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi və yerli şəraitə uyğunlaşdırılması daha çevik və effektiv nəqliyyat idarəetmə mexanizminin formalaşdırılmasına imkan verə bilər. Burada məqsəd xarici ölkələrin təcrübəsini olduğu kimi köçürmək deyil, həmin modellərin Bakı şəhərinin nəqliyyat xüsusiyyətlərinə uyğun tətbiq edilməsidir.
Aslan Əsədov qeyd edib ki, tıxac probleminin həlli yalnız yeni yolların salınması və ya mövcud yolların genişləndirilməsi ilə məhdudlaşmamalıdır. Əsas məsələlərdən biri nəqliyyat axınlarının düzgün bölüşdürülməsi, hərəkətin intensivliyinin günün müxtəlif saatlarına uyğun tənzimlənməsi və müxtəlif nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinin koordinasiya edilməsidir.
Ekspertin fikrincə, Bakıda nəqliyyat vasitələrinin sayının artması ilə yanaşı, onların eyni vaxtda eyni istiqamətlərdə hərəkət etməsi də tıxacların yaranmasına ciddi təsir göstərir. Buna görə nəqliyyat axınlarının real vaxt rejimində izlənilməsi, sıxlığın hansı ərazilərdə və hansı saatlarda yarandığının müəyyənləşdirilməsi və həmin məlumatlar əsasında operativ qərarların qəbul edilməsi vacibdir.
Dünya təcrübəsində nəqliyyatın idarə olunması daha çox məlumat və statistika üzərində qurulur. Hərəkət intensivliyi, yolun buraxıcılıq qabiliyyəti, ictimai nəqliyyatın marşrutları, pik saatlarda sərnişin və avtomobil axınları daim təhlil edilir. Bu məlumatlar əsasında iş qrafikləri, hərəkət sxemləri və nəqliyyat axınlarının istiqamətləndirilməsi ilə bağlı qərarlar qəbul olunur.
Aslan Əsədov hesab edir ki, Azərbaycanda da belə sistemli yanaşmanın gücləndirilməsinə ehtiyac var. Tıxac probleminə ayrı-ayrı yolların və ya küçələrin problemi kimi deyil, bütöv şəhər nəqliyyat sisteminin idarə olunması məsələsi kimi yanaşmaq lazımdır. Bunun üçün aidiyyəti qurumlar arasında koordinasiya gücləndirilməli, nəqliyyat axınları vahid sistem üzrə idarə edilməli və qəbul edilən qərarların nəticələri daim təhlil olunmalıdır.
Ekspert vurğulayıb ki, düzgün qurulmuş nəqliyyat idarəetməsi həm yolların mövcud imkanlarından daha səmərəli istifadə etməyə, həm də nəqliyyat vasitələrinin sıxlığını azaltmağa imkan verə bilər. Əsas hədəf yeni yol tikməkdən daha çox, mövcud yol şəbəkəsinin və nəqliyyat imkanlarının daha effektiv işləməsini təmin etmək olmalıdır.
Qeyd edək ki, dəyişkən iş qrafiki Bakıdakı nəqliyyat sıxlığını müəyyən qədər azalda bilər, çünki insanların işə gedib-gəlmə vaxtlarının fərqləndirilməsi pik saatlarda nəqliyyat yükünü bölüşdürəcək. Lakin bunun təsiri məhdud olacaq. Çünki tıxacların yaranmasında dövlət qurumları ilə yanaşı, özəl sektor, məktəblər, universitetlər və digər müəssisələrin eyni saatlarda yaratdığı nəqliyyat axını da mühüm rol oynayır.
Ona görə bu tədbiri tıxac probleminin həlli deyil, nəqliyyat axınının idarə olunması üzrə sınaq addımı kimi qiymətləndirmək daha doğrudur. İki aylıq müddətdə nəticələr konkret göstəricilər əsasında ölçülməlidir. Əgər pik saatlarda sıxlıq və hərəkət müddəti nəzərəçarpacaq dərəcədə azalarsa, sistemin genişləndirilməsi məqsədəuyğun olar.
Akif NƏSİRLİ
