Firdovsi Şahbazov: “Ərəb kapitalı hesabına CQD-nin genişləndirilməsi ixrac marşrutlarının şaxələndirilməsinə təsirsiz ötüşməyəcək”
Xəbər verildiyi kimi, Prezident İlham Əliyev Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin milli təhlükəsizlik müşaviri, Əbu-Dabi Əmirliyi hakiminin müavini Şeyx Tahnun bin Zayed Al Nəhyanı qəbul edib.
Söhbət zamanı ölkələrimiz arasında strateji tərəfdaşlıq əlaqələrinin uğurla inkişaf etdiyi bildirilib, ikitərəfli əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətlərdə genişlənməsindən məmnunluq ifadə olunub. Sonra Prezident Əliyev və Şeyx Tahnun bin Zayed Al Nəhyanın iştirakı ilə sənədlərin imzalanması mərasimi olub. Daha sonra iki ölkə arasında bir sıra sənədlər imzalanıb. O cümlədən, Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi (Azərbaycan Respublikasının adından çıxış edən) və “XRG SGC LIMITED” arasında “Cənub Qaz Dəhlizi” Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti ilə bağlı Səhmdarlar Müqaviləsi” sənədi imzalanıb.
O da məlumdur ki, Avropa İttifaqı qazıntı yanacağını bəhanə edərək müxtəlif vasitələrlə Cənub Qaz Dəhlizinin genişləndirilməsinə sərmayə qoymaqdan yayınır. Baxmayaraq ki, Azərbaycan dəfələrlə bununla bağlı çağırış edib. Əgər Avropa bundan yayınırsa, o zaman ərəb ölkələrinin sərmayəsi cəlb olunacaq. Artıq bununla bağlı prosesə start verildi. Madam Avropa İttifaqı kəmərin genişlənməsinə vəsait qoymur, o zaman Körfəz ölkələri təşəbbüsü ələ alacaq.
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Firdovsi Şahbazovun fikrincə, doğru olan da budur: “Biz oturub gözləyə bilməzdik ki, Avroittifaq haçan mövqeyini dəyişəcək. Aİ bir tərəfdən Azərbaycandan daha çox qaz idxal edilməsini istəyir, o biri tərəfdən quruma bağlı olan maliyyə təsisatları Cənub Qaz Dəhlizinin genişləndirilməsinə kredit ayırmır. Aİ-nin 2027-ci ilə qədər Rusiyadan qaz idxalını tamamilə dayandırmağı və bunu digər mənbələr hesabına kompensasiya etməyi hədəflədiyi halda, Azərbaycana belə biganə münasibət qəbuledilməzdir. Belə yanaşma qarşıdakı dövrdə Aİ ölkələrini daha pis durumda qoyacaq. Çünki alternativlər məhduddur. Körfəzdə gedən qarşıdurma səbəbindən bir sıra ərəb ölkələri əvvəlki templə Avropaya maye qaz ixrac edə bilmir. Çünki Hörmüz boğazı tam işləmir. Başqa bir tərəfdən böyük qaz ehtiyatlarına malik Türkmənistan bu işin içində deyil. Türkmən qazı əsasən Çinə istiqamətlinib və bu qazın Avropaya nəqli heç üfüqdə də görünmür. Belə olan halda Avropa baha qiymətə ABŞ-dan maye qaz idxalını artırmalı olacaq. Azərbaycan 16 ölkəyə qaz ixrac edir. Bunların hamısı Avropa ölkəsi deyil. Ərəb ölkələrinin Cənub Qaz Dəhlizinin genişləndirilməsinə sərmayə qoyması ixrac marşrutlarının şaxələndirilməsinə də təsirsiz ötüşməyəcək. Yəni hasil olunacaq əlavə qaz yalnız Avropa ölkələrinə deyil, Yaxın Şərq ölkələrinə ixrac ediləcək. Artıq Azərbaycan Suriyaya ildə 1,5 milyard kubmetr qaz ixrac edir. Hasilat artandan sonra həm Suriyaya qaz ixracı artacaq, həm də İordaniya və digər region ölkələrinə qaz ixracı üçün yeni imkanlar yaranacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
