Müharibə bitdikdən sonra azad olunmuş ərazilərimizdə mülki və hərbi şəxslərin minaya düşməsi Azərbaycanı ciddi narahat edir. Ermənistan isə minalanmış ərazilərin xəritəsini verməkdən imtina edir və əsas kimi də bu xəritələrin olmadığını deyir. Əlbəttə ki, bu, Ermənistan tərəfinin növbəti yalanıdır.
Məqsəd isə bəllidir: 1) Mümkün qədər çoxlu sayda insanın həlak olmasına nail olmaq. 2) Bu ərazilərə azərbaycanlıların qayıdışını maksimum uzatmaq. Dünyanın diqqətini növbəti erməni cinayətlərinə cəlb etmək üçün hansı addımların atılması zəruridir?
Politoloq Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Qarabağda Azərbaycanın istər hərbi, istərsə də mülki şəxslərinin, hətta sülhməramlı hərbçinin ölümündə Ermənistan dövləti məsuliyyət daşıyır: “Məsələ ondadır ki, 10 noyabr müqaviləsini imzalamaqla Ermənistan Dağlıq Qarabağdakı erməni terroristlərinin etdiyi bütün cinayətlərin məsuliyyətini öz üzərinə götürüb. İndi bu məsuliyyətdən yaxa qurtarmaq üçün Dağlıq Qarabağda, güya “müstəqil” siyasi təsisat var imiş kimi oyuncaq proseslərin getməsinə cəhdləri görürük. Bu həm də Qarabağ və azad edilmiş rayonlardakı dağıntılara görə hüquqi və siyasi məsuiyyətdən boyun qaçırmaq cəhdidir. Ermənistan tərəfi minalanan sahə barədə biliklərə sahibdir, çünki bu minaları mülki erməni deyil, Ermənistan ordusu basdırıb və deməli, xəritə də onlarda var”.
Ekspertin sözlərinə görə, bu illər ərzində minaya düşüb ölən hər hansı bir erməni hərbçisi haqqında məlumatın olmaması bu ehtmalı bir daha möhkəmləndirir: “Rusiya sülhməramlılarının Qarabağa yerləşməsi ərəfəsi ordakı hərbi qruplaşmaların rəhbərliyindən tələblərindən biri də minalanan sahələrin xəritəsinin verilməsi idi. Lakin bu aylar ərzində buna nail olunmayıb. Ardınca bir neçə dəfə də eyni tələb səsləndirilib və belə görsənir ki, Rusiya tərəfinin davamlı tələblərinə baxmayaraq, bu məlumatları sülhməramlılarla bölüşmürlər. Əlbəttə, bu da inandırıcı səslənmir. Minaya düşərək həlak olmuş Azərbaycanın mülki əhalisinə görə ailə üzvləri təzminat tələbi ilə fərdi qaydada, dövlət isə Cenevrə Konvensiyasının pozulması ilə bağlı Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinə müraciət etməlidir.
Azərbaycan höküməti isə diplomatik rıçaqlardan kənarda təhlükəsizlik və texniki rlçaqları işə salmalıdır. Hesab edirəm ki, xəritələr qısa zamanda təqdim edilməyəcəyi halda Azərbaycan minadan təmizləmə işində bizə kömək etmək təşəbbüsündə olan ölkələrlə əməkdaşlıq etməli və onları Azərbaycana dəvət etməlidir. Çünki Azərbaycan öz vətəndaşları üçün həmin bölgələrə səfər qadağaları uzunmüddətli tələb edə bilməyəcək. Bir müddətdən sonra, xüsusilə yaz-yay aylarında əhali dünyasını dəyişənlərinin qəbirlərini ziyarətə, ata-baba evlərini görməyə gedəcək və onları saxlamaq daha da çətin olacaq.
Onu da qeyd edim ki, istər azad edilmiş ətraf rayonlar, istərsə də Qarabağda quruculuq və məskunlaşma sürətlə həyata keçirilməlidir. Qarabağın bütün məntəqələri, xüsusilə də Şuşa strateji əhəmiyyətli şəhərdir. Strateji əhəmiyyətli Şuşanın məskunlaşdırılması da sürətlə həyata keçirilməlidir”.
Ekspertin sözlərinə görə, biz bütün mümkün vasitələrdən istifadə etməliyik ki, dünya birliyinin minalanmış ərazilərlə bağlı növbəti erməni təxribatına laqeyd münasibətinə son qoyaq.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
