İtaliyanın “La Voce Repubblicana” onlayn qəzetinin 19 fevral buraxılışında jurnalist Paolo Chirafisinin müəllifliyi ilə “Geosiyasi dialoqlar. Azərbaycan Respublikasının İtaliyadakı səfiri Məmməd Əhmədzadə ilə söhbət” başlığı altında səfir M.Əhmədzadənin geniş müsahibəsi dərc olunub.
Diplomat müsahibəsində ölkəmizin geostrateji mövqeyi, regional liderliyi, hazırda istər Şərq-Qərb, istərsə də Cənub-Şimal dəhlizlərinin kəsişməsində mühüm körpü olduğunu bildirib. Azərbaycanın, həmçinin zəngin təbii ehtiyatlara, böyük iqtisadi potensiala malik olduğunu, Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Supsa, Bakı-Novorossiysk neft kəmərləri, Bakı-Tbilisi-Ərzurum, Cənub Qaz Dəhlizi qaz kəmərləri və Bakı-Tbilisi-Qars dəmiryolu kimi vacib strateji enerji və nəqliyyat layihələrinin təşəbbüskarı və iştirakçısı olduğunu, bu layihələrin bütün iştirakçı ölkələrin sabitliyi, inkişafı və əməkdaşlığı üçün mühüm rola malik olduğunu qeyd edib.
Müsahibəsində diplomat 44 günlük Vətən müharibəsi nəticəsində Azərbaycan torpaqlarının işğalına son qoyulduğu, işğal dövründə həmin ərazilərdə Ermənistan tərəfindən bütün infrastrukturun məhv edildiyi və Azərbaycan xalqının tarixi və mədəni irsinin talan edildiyi və yerlə yeksan edildiyini bildirib. Həmin ərazilərdə infrastrukturun bərpası və azərbaycanlı məcburi köçkünlərin öz torpaqlarına qayıtması üçün lazımi şəraiti yaratmaq məqsədilə genişmiqyaslı yenidənqurma işlərinə başlanıldığını deyən diplomat Prezident İlham Əliyevin "Qarabağı cənnətə çevirəcəyik" fikirlərinə istinad edib.
Diplomat qeyd edib ki, Azərbaycan öz torpaqlarını azad edərək tarixi ədaləti bərpa etdi, lakin ədalətin tam təmin olunması üçün torpaqlarımızın işğalı zamanı, habelə 29-cu ildönümü 26 fevralda anılacaq Xocalı soyqırımı zamanı azərbaycanlı mülki əhaliyə qarşı törədilmiş müharibə cinayətlərinin səbəbkarlarının məsuliyyətə cəlb olunması, eləcə də son hərbi əməliyyatlarda kasetli bombalarla Gəncə, Bərdə, Tərtər və Azərbaycanın digər yaşayış məntəqələrinə hücumlar edərək 100-dən çox mülki şəxsin ölümünə və 420-dən çox mülki şəxsin yaralanmasına səbəb olmuş hücumların qınanılması vacibdir. Çünki cəzasızlıq yeni cinayətlərə yol açır.
M.Əhmədzadə uzun ayrılıqdan sonra Şuşamıza qovuşmağın necə bir hiss olduğunu sözlə ifadə etməyin çox çətin olduğunu, Şuşanın Azərbaycan xalqı üçün mənəvi və milli qürur məsələsi olduğunu, Azərbaycanın tarixi və mədəni irsinin ən çox cəmləşdiyi mərkəzlərimizdən biri olduğunu, işğal zamanı bu irsin məhv edildiyi və onun mənşəyinin dəyişdirilməsinə cəhd edildiyini deyib. Diplomat qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyev Şuşanı Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı elan edib, böyük bərpa və yenidənqurma işlərinin həyata keçirilməsi nəticəsində şəhər tezliklə əvvəlki görkəminə qaytarılacaqdır. “Bu ərazilərin Ermənistan tərəfindən 30 illik işğalı zamanı məhv edilməsi Ermənistan tərəfindən işğalın etirafıdır. Bu ərazilər tarixən mənsub olduğu Azərbaycan tərəfindən azad edildi və ölkəm bu əraziləri işğaldan əvvəl olduğundan daha gözəl vəziyyətə gətirəcəkdir. İşğalçı dövlət ilə torpağın həqiqətən mənsub olduğu dövlət arasındakı fərq budur”, deyə diplomat bildirib.
M.Əhmədzadə, həmçinin Azərbaycanın müstəqil xarici siyasət yürütdüyünü, regionda yaxşı qonşuluq siyasətini təşviq etdiyini və əsas qlobal oyunçularla möhkəm əlaqələr saxladığını, xarici siyasətimizin əsasında milli maraqlarımızın qorunmasının dayandığını bildirib. Azərbaycanın İtaliya da daxil olmaqla Aİ üzvlərinin təxminən 1/3 hissəsi ilə strateji tərəfdaşlıq sənədləri imzaladığını, Asiya ölkələri ilə əlaqələri inkişaf etdirdiyini, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və Azərbaycanın hazırda sədrlik etdiyi Qoşulmama Hərəkatı çərçivəsində ölkəmizin fəal rola malik olduğunu vurğulayıb. Diplomat qeyd edib ki, beynəlxalq hüquqa, suverenlik, ərazi bütövlüyü və dövlət sərhədlərinin toxunulmazlığı prinsiplərinə hörmət, bərabərhüquqlu və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq Azərbaycanın digər ölkələrlə və beynəlxalq təşkilatlarla münasibətlərinin əsasını təşkil edir.
Jurnalistin Azərbaycanın İsrail ilə münasibətlərinə və ölkəmizdə mövcud olan yəhudi icmasına dair sualını cavablandıran diplomat ölkəmizin İsrail ilə yaxın əlaqələrə malik olduğunu və bu əlaqələrin siyasi, iqtisadi, texnologiya, səhiyyə kimi bütün sahələri əhatə etdiyini bildirib. Əlavə edib ki, Azərbaycanın multikulturalizm modeli kontekstində yəhudi icmasının əhəmiyyətli rolu vardır, bu icma ölkəmizdə uzun tarixə malikdir və ölkəmizin inkişafına töhfələr vermişdir. Yəhudi icmasının ölkəmizin müxtəlif bölgələrində yerləşən çox sayda sinaqoqlar, mədəniyyət mərkəzləri və məktəblərdən ibarət və Azərbaycan dövlətinin xüsusi diqqətində olan zəngin mədəni irsə malik olduğunu, Azərbaycandakı yəhudi icmasının, xüsusən dağ yəhudilərinin əsas mərkəzlərindən biri olan Quba rayonundakı Qırmızı Qəsəbənin Azərbaycanda müxtəlif dinlərin dinc şəkildə yanaşı yaşamasının təzahürü olduğunu deyib.
Diplomat müsahibəsində Azərbaycan və İtaliya arasında mövcud strateji tərəfdaşlıqdan, Prezident İlham Əliyevin İtaliyaya 2020-ci ilin fevral ayında tarixi dövlət səfərinin və bu səfər zamanı “Çoxölçülü strateji tərəfdaşlığın gücləndirilməsinə dair Birgə Bəyannamə”nin imzalanmasının bu tərəfdaşlığın daha da güclənməsinə təkan verdiyindən danışıb. “Tərəfdaşlığımız siyasi sahədə çox dinamikdir: bu baxımdan xatırlatmaq istərdim ki, Avropa ölkələri arasından məhz ilk olaraq İtaliyadan həm parlament, həm də hökumət nümayəndə heyətləri ötən ilin dekabrında müharibədən sonra ölkəmizə, o cümlədən işğaldan azad edlmiş ərazilərimizə səfər etmişlər”, deyə diplomat bildirib.
İqtisadi sahəyə gəldikdə isə, İtaliyanın ölkəmizin əsas ticarət tərəfdaşı olduğunu, Azərbaycanın uzun illərdir ki, İtaliya üçün əsas xam neft təchizatçısı olduğunu və bu yaxınlarda Cənub Qaz Dəhlizinin son hissəsi olan TAP-ın fəaliyyətə başlaması ilə İtaliyaya qaz tədarükçüsünə çevrildiyini, bu layihənin İtaliyanı Avropa üçün mühüm enerji mərkəzinə çevirdiyini, həm də Azərbaycanın İtaliya ilə tərəfdaşlığı və bütün Avropa qitəsi ilə münasibətləri üçün mühüm bir uğur olduğunu vurğulayıb.
Diplomat iki ölkə arasında humanitar sahələrdə də sıx gündəliyin olduğunu, İtaliyada Azərbaycan həqiqətlərinin və mədəniyyətinin tanıdılması üçün çoxsaylı tədbirlərin, konsert, sərgi, ənənəvi kino və mətbəx festivallarının keçirildiyini, kitabların dərc edildiyini, bu çətin pandemiya mərhələsi bitdikdən sonra yenidən tədbirlərin təşkilinə davam ediləcəyni bildirib. Hazırda isə təhsil sahəsində ortaq təşəbbüs olan Bakıda İtaliya-Azərbaycan Universitetinin yaradılması üzərində iş aparıldığını və ölkələrimizi uzun illər bir-birinə bağlayacaq bu layihənin çoxölçülü strateji tərəfdaşlığımızın gücləndirilməsinə xidmət edəcəyini vurğulayıb.
