Ukraynada rusdilli məktəblərin bağlanmasına dair rəsmi qərardan bir neçə həftə keçməmiş, Türkmənistan da analoji addımı atdı və Aşqabadda rusdilli siniflər bağlandı.
Mətbuatın verdiyi məlumata görə, Rusiyanın Xarici İşlər Nazirliyi Aşqabadda məktəblərdə rusdilli siniflərin bağlanması ilə bağlı Türkmənistana nota verib. “Rusiya XİN-də Aşqabadda yeni təhsil ilinin başlanması ərəfəsində məktəblərdə rusdilli siniflər sanitar-gigiyenik normalara riayət olunmasının vacibliyi ilə əlaqədar bağlanmasına diqqət yetirilib. Aşqabaddakı Rusiya Səfirliyi Türkmənistan tərəfinə məlum məsələyə aydınlıq gətirmək üçün müraciət edib. İndiyə kimi cavab almayıb. Bununla əlaqədar Rusiya XİN Türkmənistan XİN-ə Türkmənistanda rus dilinin, Rusiyada türkmən dilinin öyrənilməsinin təşviqini təmin edən iki ölkə arasındakı 2002-ci il 23 aprel tarixli dostluq və əməkdaşlıq haqqında müqaviləyə cavab verən rusdilli siniflərin bərpa edilməsi məqsədilə vəziyyətə aydınlıq gətirilməsi üçün nota göndərib.
Ümid edirik ki, Türkmənistan tərəfi iki ölkə arasında dostluq münasibətləri ənənələri ruhunda ölkədə rus dilində təhsil sferasının ixtisarına imkan verməyəcək” - deyə Rusiya XİN-in məlumatında qeyd olunub.
Qeyd edək ki, keçmiş SSRİ respublikaları arasında rus dilinə ilk hücum prosesi Ermənistandan başlayıb. Rusiyanın qanadı altına sığınan Ermənistanda anti-Rusiya ab-havası mövcud olduğundan, bu ölkədə nəinki rusdilli məktəblərə qarşı kampaniyalar aparılıb, hətta bu ölkənin yeganə rusdilli teatrı olan Rus Dram Teatı da qapadılıb. Paşinyan hökuməti rusdilli təhsilin Ermənistanda irəliləməsinə qarşı siyasət yürüdür.
Ekspertlər hesab edirlər ki, Ukraynada və Türkmənistanda rus dilinə qarşı başlanan bu kampaniyada, birmənalı olaraq, erməni lobbisinin rolu var.
Ermənistanın MDB məkanında apardığı anti-Rusiya siyasəti nəticəsində bu proses dalğa şəklini alır və rus dilinə qarşı siyasətin də arxasında Ermənistan dayanır. Ermənistan rus dilinə, rusdilli təhsilə qarşı kampaniyaların ilk nümunələrini ortaya qoyduğu üçün, bunun təsiri artıq MDB məkanına yayılmaqdadır. Ekspertlər hesab edirlər ki, Türkmənistanda rus dilinə münasibətin bu şəkil almasını bəziləri yanlış tərəfə yozaraq, bunu türk birliyinin, inteqrasiyasının nəticəsi kimi təqdim etməyə çalışacaqlar. Guya bu proses Türkiyənin təsiri altında baş verir. Əslində, bu belə deyil, vaxtilə Ermənistanın başlatdığı mənfi prosesin əks-sədasıdır ki, bu gün Ukraynada, Türkmənistanda, sabah isə başqa ölkələrdə olacaq.
“Ermənilər çalışırlar ki, başqa xalqlar rus dilinin, rus xalqının düşməni kimi görsənsin”
AMEA-nın Qafqazşünaslıq İnstitutunun ermənişünaslıq şöbəsinin müdiri, professor Qasım Hacıyevin sözlərinə görə, Sovetlər dönəminin özündə də Ermənistanda rus dilinə münasibət elə də yaxşı olmayıb. Orta Asiya ölkələrinə gəlincə, Q.Hacıyev qeyd edir ki, həmin dövrdə bəzi Orta Asiya respublikalarında rus dilinə qarşı müəyyən kampaniyalar aparılıb. Onun fikrincə, xarici dilləri bilmək və tədris etmək vacibdir, amma hər bir xalq öz ana dilini daha yaxşı səviyyədə bilməlidir, bu faktor daha önəmlidir. “Ermənilərin təxribatçı mövqeyi, araqarışdırmaqda mahir olması məlumdur. Ermənilər harda varsa, orada mütləq şəkildə təxribat törədirlər. Hesab edirəm ki, Türkmənistanda baş verən bu kampaniyanın başlanmasında ermənilərin əli var. Ermənilər çalışırlar ki, başqa xalqlar rus dilinin, rus xalqının düşməni kimi görsənsin. Əslində isə heç bir xalq rus xalqına qarşı deyil, bu addımlar imperiya siyasətinə qarşıdır. Bu gün türk xalqları arasında çox sıx əlaqələr formalaşıb, inteqrasiya prosesi uğurla davam edir, əlbəttə, bu amil də erməniləri ciddi narahat edir, odur ki, belə qarışdırıcılıqlar edirlər. Harda birlik, harda inkişaf varsa, ermənilər orada təxribat və dağıdıcılıq hərəkətləri edirlər. İstisna etmirəm ki, bu gün MDB məkanında rus dilinə qarşı başlanan kampaniyalarda ermənilərin ya birbaşa, ya da dolayısı ilə əli var. Yeni dövrdə
əsası Ermənistanda qoyulan antirusdilli təhsil prosesinin artıq təsiri yayılmaqdadır”.
Q.Hacıyev hesab edir ki, heç bir xalq erməni təxribatına uymamalı, ayıq-sayıqlığını qorumalı və milli məsələlərdə həssas olmalıdır. Dövlətlər, xalqlararası münasibətlər qorunmalıdır. “Hər xalq öz istədiyi kimi olmalıdır, başqalarının görmək istədiyi kimi yox” - deyə Q.Hacıyev vurğuladı.
İradə SARIYEVA
