Xəyalə Rais: “Hansı müğənni, yaxud aktyor, aktrisa Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna pul köçürüb?”
Elə humanist ənənələr var ki, onların bütün dünyaya yayılması müsbət hal olardı. Bu, xeyriyyəçilik ənənəsidir. Bu gün dünyada xeyriyyəçiliklə yalnız imkanlı şəxslər, fondlar, müəyyən aidiyyəti təşkilatlar məşğul olmur. Dünyanın ünlü müğənniləri, aktyor və aktrisaları da xeyriyyəçi kimi ad çıxarıblar. Bu sənətçilər dünyanın müxtəlif yerlərində məktəblər, xəstəxanalar tikdirir, uşaq evlərini himayəyə götürür, müxtəlif xəstəliklər əleyhinə xeyriyyə marafonlarına qoşulurlar.
Xarici sənətçilər konsertlərdən, mahnılarının ifasından, disk satışından, reklamlardan əldə etdikləri gəlirlərin xeyli hissəsini xeyriyyə işlərinə sərf edirlər. Uzağa getməyək, qardaş Türkiyədə həm müğənnilər, həm aktyor və aktrisalar xeyriyyə işində xüsusi fərqlənirlər. Elə bu günlərdə Türkiyənin məşhur müğənnisi Murat Boz Türk Təhsil Vəqfinə (TEV) 250 min lirə (79 min manat) bağışlayıb. Hətta vəqfin baş direktoru Yıldız Günay hesablarına bu qədər pul köçürülməsinə təəccübləndiklərini bildirib. O qeyd edib ki, M.Bozla danışıb və müğənni təhsilin inkişafına dəstək olmaq istədiyini deyib: “Hesab qəbzində ad və telefon nömrəsi vardı. Zəng edib soruşduq ki, siz bizim tanıdığımız müğənni, aktyor M.Bozsunuz? Cavab verdi ki, bəli. İkinci sualımız o oldu ki, 250 min lirəni doğurdan Türk Təhsil Vəqfinə bağışlamısınız, yoxsa burada bir yanlışlıq var? Dedi ki, bəli, Türk Təhsil Vəqfinə göndərmişəm. Məqsədim təhsilə dəstək verməkdir. Gələcəkdə büdcəm uyğun olduğu təqdirdə vəqfə yardımı davam etdirəcəyəm”.
Bu nümunə istisna deyil, bu gün dünyada çoxlu sayda bu yolu tutan, elmə, təhsilə, səhiyyəyə və digər sahələrə milyonlarla pul xərcləyən sənət ulduzları var. Çox təəssüf ki, Azərbaycan müğənnilərini, sənət adamlarını bu sırada görə bilmirik.
Nəzərə alsaq ki, bizim şou-biznesçilərin, müğənnilərin gəlirləri elə də az deyil, onda nə üçün onlar da xeyriyyəçilik etmirlər?
Mədəniyyətşünas Xəyalə Rais bizimlə söhbətində bildirdi ki, Azərbaycan şou-biznesçiləri xeyriyyə işi ilə məşğul olmağa heç vaxt cəhd göstərmirlər. O qeyd etdi ki, Azərbaycan müğənnilərinin, bəzi aktyor və aktrisaların xeyriyyəçilik imkanları var, lakin onlar bunu xeyriyyə məqsədilə xərcləmirlər. “Azərbaycan şou-biznesçiləri arasında xeyriyyəçilik ənənələri yayılmayıb. İndiyə qədər heç bir müğənni xeyriyyəçiliklə məşğul olmayıb. Deyim həmişə yaxşı pul qazanıblar. Bilirsiniz ki, müğənnilər, xüsusən də şou-biznesçilər toylara çox baha qiymətə gedirlər. Düzdür, bizdə müğənnilərin disk satışı və konsertləri pul gətirmir. Onların əsas gəliri toylardan, nişan və xınayaxdılardandır. Xınayaxdıya da az qala toy qiymətinə gedirlər. Bizdə müğənnilər vergidən yayınmaq üçün toy qiymətlərini çox da açıqlamırlar. İndiyə qədər eşitməmişəm ki, hansısa bir müğənni hardasa xeyriyyə işləri görsün, bir şəhid, bir qaçqın ailəsinin qapısını döysün. Azərbaycanda heç bir şou-biznesçi indiyə qədər xeyriyyəçiliklə məşğul olmayıb. Bizim müğənnilərin, sənətçilərin xeyriyyəçiliklə məşğul olmaması olduqca mənfi haldır. İstəsələr, xeyriyyə işləri görərlər. Ən azından, bir bulaq tikdirə bilərlər, təhsilə dəstək göstərərlər. Lakin onların heç biri bu işdə yoxdur”.
X.Raisin sözlərinə görə, dünya ulduzlarından Ancelina Coli, Rihanna və başqaları nəinki öz ölkələrində, hətta bütün dünyada xeyriyyəçiliklə ad çıxarıblar.
Ancelina Coli Afrika ölkələrində və başqa yerlərdə aclıqdan, yoxsulluqdan əziyyət çəkən uşaqları himayə edir. Dünyanın ən böyük xeyriyyəçi sənətçilərindən olan Coli yüzlərlə, minlərlə insana dayaq olur. O qeyd etdi ki, Rihannanın Harvard Universiteti tərəfindən “İlin ən xeyriyyəçi adamı” seçilməsi dediklərimizin sübutudur. Müğənninin Barbadosdakı Kraliça Yelizaveta Xəstəxanasına böyük ianələr, yardımlar etdiyini deyən müsahibimiz qeyd etdi ki, bununla yanaşı, o, QİÇS-lə mübarizəyə də maliyyə dəstəyi göstərib.
Bundan başqa, türkiyəli Şəhrizadənin də xeyriyyəçiliklə məşğul olduğunu deyən ekspert hesab edir ki, onların bu əməlləri bizim müğənnilərə də örnək olmalıdır.
X.Rais qeyd etdi ki, bizdə bəzi müğənnilər kimə isə 5 manat pul versələr, onu dərhal reklam edirlər. “Görüsünüz ki, xaricdə sənət adamları, ulduzlar öz dövlətlərinin ordusuna, səhiyyəsinə, təhsilinə maliyyə dəstəyi göstərirlər. Onlar bunu tam təmənnasız edirlər. Bizim sənətçilər isə qazanclarını ancaq bahalı maşınlara, villalara, geyimlərə və s. xərcləyirlər. Fikirləşmirlər ki, öz qazanclarından xeyriyyə məqsədilə istifadə edə bilərlər. Onlar deyirlər ki, biz xeyriyyəçiliklə məşğul oluruq. Bizim müğənnilər xeyriyyəçiliklə məşğul olmurlar, sadəcə, hansısa bir tədbirdə pulsuz oxumaqlarına “xeyriyyə” donu geydirib cəmiyyətə təqdim edirlər. Hansı müğənni, yaxud aktyor, aktrisa Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna pul köçürüb? Elə bir müğənni, sənətçi tanımıram. Şou-biznesçilərin hamısı sponsor axtarışındadır. Halbuki, çoxunun sponsora ehtiyacı yoxdur” - deyə müsahibimiz bildirdi.
Leyla QARAXANLI
