Ənvər Çingizoğlu: “Ermənilərin təqdim etdiyi bütün fayllar isə plagiat olur” “Ermənilər dəfələrlə bu məsələyə görə komitə iclaslarında ciddi tənqid olunublar”
Ölkəmizin yaxından əməkdaşlıq etdiyi beynəlxalq humanitar qurumlardan biri UNESCO-dur. Azərbaycan azsaylı ölkələrdəndir ki, indiyə qədər UNESCO-nun tələblərini pozan hər hansı bir addım atmayıb. Amma elə dövlətlər var ki, həm təqdim etdikləri faylların qeyri-peşəkar hazırlanması, həm də başqa xalqların maddi və qeyri-maddi irs nümunələrini oğurlayaraq öz örnəkləri kimi təqdim etməsi səbəbindən dəfələrlə UNESCO rəhbərliyi və üzv dövlətlər tərəfindən ciddi tənqid olunublar.
Azərbaycanla UNESCO arasında mövcud olan qarşılıqlı əməkdaşlıq əlaqlələrinin daha da möhkəmlənməsi faktdır. Dekabrın 14-də Parisdə başa çatan UNESCO-nun Mədəni özünüifadə müxtəlifliyinin qorunması və təşviqi üzrə Hökumətlərarası Komitəsinin 12-ci sessiyasında Azərbaycanın son 5 illik fəaliyyətinə dair hesabat bu qurum tərəfindən qəbul edilib.
Mədəniyyət Nazirliyinin yaydığı məlumata görə, sessiyada UNESCO-nun Mədəni özünüifadə müxtəlifliyinin qorunması və təşviqi haqqında 20 oktyabr 2005-ci il tarixli Konvensiyası çərçivəsində Azərbaycanın son 5 illik fəaliyyətinə dair hesabat nəzərdən keçirilərək qəbul edilib. Onu da vurğulayaq ki, hesabatın Hökumətlərarası Komitə tərəfindən təsdiqlənməsi sənədin bütün kriteriyalara uyğun, eləcə də məlumat baxımından dolğun və peşəkar hazırlanması ilə bağlıdır.
Bildirək ki, hesabatda ölkədə mədəniyyət və yaradıcılıq sahəsində son illərdə görülən işlər, qəbul olunan sənədlər və təşviqedici fəaliyyət barədə məlumat öz əksini tapıb.
Xatırladaq ki, UNESCO-nun Mədəni özünüifadə müxtəlifliyinin qorunması və təşviqi üzrə Hökumətlərarası Komitəsinin 12-ci sessiyası dekabrın 14-nə qədər davam edib.
Tanınmış etnoqraf-alim Ənvər Çingizoğlunun sözlərinə görə, Azərbaycan dövlətinin UNESCO-ya təqdim etdiyi sənədlərin hər zaman mübahisəsiz qəbul olunması onunla bağlıdır ki, ölkəmiz bütün sənəd və faylları tam incələyərək, üzərində işləyərək təqdim edir. “Mən dəfələrlə UNESCO-nun ekspertləri ilə görüşmüşəm. Hər dəfə onlarla Azərbaycan dövlətinin bu qurumda müxtəlif nominasiyalar üzrə təqdim etdiyi faylların hazırlanması səviyyəsi ilə bağlı söhbətlər etmişəm. Qurumun ekspertləri bildiriblər ki, istər əvvəlki dövrlərdə, istərsə də son illər Azərbaycan tərəfdən UNESCO-ya təqdim edilən maddi və qeyri-maddi mədəni irs nümunələrilə bağlı sənədlərin, faylların hər biri yüksək peşəkarlıqla hazırlanıb. Bu o deməkdir ki, ölkəmiz bu qurumla əməkdaşlığa xüsusi önəm, əhəmiyyət verir. Bu fayllar UNESCO və İSESCO-nun ölkəmizdəki xoşməramlı səfiri, ölkəmizin 1-ci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın rəhbərliyi və qayğısı ilə hazırlanıb təqdim edilir. Məsələn, bir neçə il əvvəl aşıq sənəti və muğam sənəti UNESCO-ya daxil edilərkən ermənilər də bu sahələr üzrə fayl təqdim etmişdilər. UNESCO ekspertləri bildiriblər ki, ermənilərin təqdim etdiyi bütün fayllar plagiat olur. Onlar gözləyirlər ki, biz faylları hazırlayıb bu quruma təqdim edək, sonra onlar da bunu götürüb bir az düzəliş edib UNESCO-ya təqdim etsinlər. Ermənilər dəfələrlə bu məsələyə görə komitələrin iclaslarında ciddi tənqid olunublar. Hər dəfə komitə iclaslarında onlara deyirlər ki, faylları qeyri-peşəkar şəkildə işləmisiz, mətniniz, “fakt”larınız plagiatdır. Bu gün ermənilər həqiqətən də plagiat fayllar təqdim edirlər. Dəfələrlə Azərbaycanın UNESCO-dakı daimi nümayəndəliyi və Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən ermənilərin bizə qarşı təxribatının qarşısı alınıb. Biz hansı maddi, yaxud qeyri-maddi mədəni irs nümunəmizi təqdim ediriksə, onlar həmin nümunələri öz adlarına çıxmağa cəhd edirlər”. Ə.Çingizoğlu vurğuladı ki, bu gün Cənubi Qafqaz regionunda keçirilən bütün humanitar, beynəlxalq tədbirlər Azərbaycanın təşəbbüsü ilə keçirilir.
O xatırlatdı ki, ermənilərin lavaş, dolma, eləcə də musiqi alətlərimizə, rəqslərimizə iddia etməsi UNESCO rəsmiləri tərəfindən də, birbaşa olmasa da, dolayısı yolla təxribat adlandırılıb.
Etnoqraf qeyd etdi ki, UNESCO-nun Qeyri-maddi mədəni irsin qorunması haqqında 2003-cü il Konvensiyasına əsasən, hər bir üzv ölkənin onun ərazisində olan mədəni irs nümunəsinin UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahılarına təqdim etmək üçün müstəqil hüququ var. Azərbaycan bu hüquqdan istifadə edərək öz qeyri-maddi irs örnəklərini bu quruma təqdim etməklə milli dəyərlərinin bəşəriyyət səviyyəsində müdafiəsinə nail olur.
İradə SARIYEVA
