Roza Cəlilova: “Azərbaycan xalqının qədim rəqs ənənələrini, birlik və bərabərlik fəlsəfəsini ifadə edən “Yallı” həyat tərzimizlə çox sıx bağlıdır”
“Xalqımızın həmrəylik simvolu kimi status qazanan “Yallı” Azərbaycan milli rəqsinin UNESCO-nun siyahısına salınması xəbəri 90 illik yubileyim ərəfəsində eşitdiyim ən xoş xəbərlərdən biri oldu. İnanın ki, bu məni çox sevindirdi, uçmağa qanadım yoxdur. Bu rəqsin özünəməxsus spesifik cəhətləri var. Azərbaycan xalqının qədim rəqs ənənələrini, birlik və bərabərlik fəlsəfəsini ifadə edən “Yallı” həyat tərzimizlə çox sıx bağlıdır. Mehriban xanım çox sağ olsun ki, ermənilərin iddia etdiyi və onlarla heç bir bağlılığı olmayan rəqsimizin UNESCO-da qəbul edilməsində böyük rol oynayıb”.
Bunu “Bakı-Xəbər”ə noyabrın 26-dan dekabrın 1-dək Mavriki Respublikasının paytaxtı Port Luis şəhərində keçirilən UNESCO-nun Qeyri-maddi mədəni irsin qorunması üzrə Hökumətlərarası Komitəsinin 13-cü sessiyasında qəbul edilmiş qərarla “Yallı (Köçəri, Tənzərə), Naxçıvanın ənənəvi qrup rəqsləri”nin UNESCO-nun Təcili Qorunma Siyahısına daxil edilməsinə münasibət bildirərkən görkəmli rəqs ustadı, Xalq artisti, Prezident təqaüdçüsü Roza Cəlilova deyib.
R.Cəlilova qeyd edib ki, Azərbaycan rəqs mədəniyyətinin belə qiymətli örnəyinin UNESCO-nun siyahısına salınması həqiqətən də böyük hadisədir. “Bilirsiniz ki, ermənilər, digər rəqslərimiz kimi, “Yallı”ya qarşı da əsassız iddialar irəli sürürdülər. Lakin bu gün “Yallı”nın Azərbaycan milli rəqsi kimi UNESCO-nun siyahısına daxil edilməsi yalançı erməni təbliğatını iflasa uğratdı. Özü də bu rəqs əsasən Naxçıvana aid rəqsdir və orada geniş yayılıb”.
Vaxtilə Naxçıvanda “Yallı” rəqsinə quruluş verdiyini xatırladan R.Cəlilova bildirdi ki, 1984-cü ildə bu rəqs dünyanın bir sıra ölkələrində təqdim edilib, kollektiv saysız mükafata layiq görülüb. “Mənim quruluş verdiyim bu rəqslə bağlı Moskvada televizya verilişi də çəkilmişdi. Bu rəqs əsl Azərbaycan rəqsidir və nənə-babalarımızın bizə əmanətidir. O vaxt Şərur “Yallı” ansamblının ifasında bu rəqsə quruluş vermişəm və bu kollektivi 1984-cü ildə Polşaya aparmışam. Bütün rəqslər bir yanda qaldı, “Yallı”nı o qədər gözəl qarşıladılar ki... Bu rəqs harada ifa olunursa, orada bütün insanları birləşdirir. Çox istərdim ki, toylarımızda da “Yallı” sonra yox, əvvəldə təqdim olunsun. Çünki bu rəqs bütün xalqı bir-birinə bağlayır”.
Qeyd edək ki, Mədəniyyət Nazirliyi və Xarici İşlər Nazirliyinin “Yallı (Köçəri, Tənzərə), Naxçıvanın ənənəvi qrup rəqsləri”nin UNESCO-nun Təcili Qorunma Siyahısına daxil edilməsi ilə bağlı birgə bəyanatlarında vurğulanır ki, nominasiya sənədi Mədəniyyət Nazirliyi, Xarici İşlər Nazirliyi və Azərbaycan Respublikasının UNESCO yanında Daimi Nümayəndəliyinin birgə əməkdaşlığı ilə təqdim edilib. Namizədlik sənədinin məhz Naxçıvan adı ilə təqdim edilməsində əsas məqsəd ölkənin qədim və tarixi regionu olan Naxçıvanda yaşayan əhalinin ənənəvi mədəniyyətinə və xalq yaradıcılığına dünya miqyasında işıq salmaq və tanıtmaq, eyni zamanda, bu ənənələri UNESCO səviyyəsində qorumaqdır. “Ermənistanın Azərbaycanın digər mədəni irs namizədləri ilə bağlı olduğu kimi, “Yallı (Köçəri, Tənzərə), Naxçıvanın ənənəvi qrup rəqsləri” nominasiyasına qarşı da təxribat xarakterli cəhdlərinin qarşısı alınıb, Azərbaycan Respublikasının aidiyyəti dövlət orqanları tərəfindən sessiyadan öncə müvafiq iş aparılıb və ölkəmizin nümayəndə heyəti tərəfindən sessiya zamanı Ermənistan tərəfinə layiqli cavab verilib” - deyə sənəddə vurğulanır.
Sənəddə bildirilir ki, UNESCO ilə əməkdaşlığın inkişafında və mədəni irsimizin qorunması və dünya miqyasında təbliğində müstəsna rolu olan Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və İSESCO-nun xoşməramlı səfiri xanım Mehriban Əliyevanın dəstəyi ilə “Yallı (Köçəri, Tənzərə), Naxçıvanın ənənəvi qrup rəqsləri” sözügedən siyahıya salınıb.
İradə SARIYEVA
