Azər­bay­can te­atr­la­rı­nın bey­nəl­xalq əmək­daş­lıq əla­qə­lə­ri... var­sa, han­sı sə­viy­yə­də­dir?

Şü­ku­fə Ağa­mir­zə­ye­va: "Aka­de­mik Ope­ra və Ba­let Te­at­rı­nın uzun il­lər­dən bə­ri for­ma­laş­mış gö­zəl ənə­nə­lə­rin­dən bi­ri ge­niş bey­nəl­xalq əla­qə­lər qur­ma­sı­dır"

Te­atr sə­nə­ti­nin in­ki­şa­fı üçün əsas olan amil­lər çox­dur. On­lar­dan bi­ri də te­atr­la­rı­mı­zın bey­nəl­xalq əla­qə­lə­ri, ak­tyor, re­jis­sor mü­ba­di­lə­lə­ri­dir. Azər­bay­can te­atr­la­rı­nın ha­zır­kı du­ru­mu, döv­lət tə­rə­fin­dən al­dı­ğı cid­di dəs­tək, "Te­atr və te­atr fəa­liy­yə­ti haq­qın­da" Qa­nun qə­bul edil­mə­si, onun tə­ləb­lə­ri­nin xey­li his­sə­si­nin ic­ra­sı te­at­rın uğur­la­rın­dan­dır.

Son il­lər Azər­bay­can te­atr­la­rın­da baş ve­rən key­fiy­yət də­yi­şik­lik­lə­ri onun in­ki­şa­fı­na sə­bəb ol­maq­da­dır.  

Azər­bay­can te­atr­la­rı "Te­atr və te­atr fəa­liy­yə­ti haq­qın­da" Qa­nu­nun tə­ləb­lə­ri­nə uy­ğun ola­raq öz fəa­liy­yə­ti­ni qu­rur.

"Azər­bay­can Te­at­rı 2009-2019-cu il­lər­də" Döv­lət Proq­ra­mı­nın qə­bul edil­mə­si də Azər­bay­can te­at­rı­nın prio­ri­tet is­ti­qa­mət­lə­ri­ni mü­əy­yən­ləş­di­rib.

Azər­bay­can te­atr­la­rı­nın bey­nəl­xalq əla­qə­lə­ri­nin sə­viy­yə­si, ak­tyor, re­jis­sor, elə­cə də di­ri­jor, ba­let­meystr mü­ba­di­lə­si­nin və­ziy­yə­ti gü­nün ak­tu­al möv­zu­la­rın­dan­dır.

Qeyd edək ki, əla­qə sax­la­dı­ğı­mız te­atr­la­rın ək­sə­riy­yə­tin­dən al­dı­ğı­mız mə­lu­mat­la­ra gö­rə, on­lar bey­nəl­xalq əla­qə­lə­rə ma­lik­dir. Ümu­miy­yət­lə, te­atr­la­rın bey­nəl­xalq əla­qə­lə­ri­nin müa­sir Azər­bay­can te­at­rı­nın in­ki­şa­fı­na müs­bət tə­sir gös­tər­di­yi­ni de­yən eks­pert­lər he­sab edir ki, bu, te­atr­la­rı­mı­zın xey­ri­nə­dir.

Qeyd edək ki, hə­lə il­lər əv­vəl­dən baş­la­ya­raq Azər­bay­can Döv­lət Aka­de­mik Mil­li Dram Te­at­rı bey­nəl­xalq əmək­daş­lı­ğa baş­la­yıb. Be­lə ki, te­atr bir ne­çə il ön­cə Bö­yük Bri­ta­ni­ya­nın məş­hur "Qlo­bus" te­at­rı və Ma­ke­do­ni­ya­da fəa­liy­yət gös­tə­rən te­atr­lar­dan bi­ri ilə əmək­daş­lıq əla­qə­lə­ri qu­rub.

Onu da vur­ğu­la­yaq ki, te­atr­la­rı­mız ara­sın­da Aka­de­mik Mil­li Dram Te­atr da­ha ge­niş bey­nəl­xalq əla­qə­lə­rə ma­lik­dir. Öl­kə­mi­zin baş te­at­rı­nın əla­qə­lə­ri sı­ra­sı­na həm ak­tyor, re­jis­sor mü­ba­di­lə­si, həm də di­gər mə­sə­lə­lər da­xil­dir. Onu da bil­di­rək ki, Aka­de­mik Mil­li Dram Te­at­rın­da xalq ya­zı­çı­sı El­çi­nin "Te­les­kop" tra­gi­ko­me­di­ya­sı əsa­sın­da ha­zır­la­nan ta­ma­şa­ya Fin­lan­di­ya­da ya­şa­yan həm­və­tə­ni­miz Kam­ran Şah­mər­dan qu­ru­luş ver­miş­di. Ey­ni za­man­da ta­ma­şa­ya səh­nə tər­ti­ba­tı­nı məş­hur səh­nəq­raf, Ru­si­ya­nın xalq rəs­sa­mı, Ru­si­ya İn­cə­sə­nət Aka­de­mi­ya­sı­nın hə­qi­qi üz­vü, Döv­lət mü­ka­fat­la­rı lau­rea­tı Edu­ard Ko­çer­qin ver­miş­di. "Te­les­kop"un ge­yim üz­rə rəs­sa­mı isə Edu­ard Ko­çer­qi­nin hə­yat yol­da­şı An­na Ko­çer­qi­na ol­muş­du. Te­atr­dan bil­dir­di­lər ki, bir ne­çə il əv­vəl te­atr­da səh­nə­yə qo­yu­lan Maks Fri­şin "Don Ju­an və hən­də­sə" əsə­ri­nə isə gür­cü re­jis­sor Le­van Tsu­lad­ze qu­ru­luş ve­rib.

Onu da vur­ğu­la­yaq ki, Azər­bay­can te­at­rı­nın son il­lər bey­nəl­xalq mə­də­ni mə­ka­na çı­xa­rıl­ma­sı üçün ge­niş­miq­yas­lı iş­lə­rin gö­rül­mə­si göz qa­ba­ğın­da­dır. Bu əsa­sən Mə­də­niy­yət və Tu­rizm Na­zir­li­yi­nin tə­şəb­bü­sü və dəs­tə­yi ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir. Bu ad­dım­lar te­atr­la­rı­mı­za uğur gə­ti­rir.

Azər­bay­can Döv­lət Gənc Ta­ma­şa­çı­lar Te­at­rın­dan (ADGTT) al­dı­ğı­mız mə­lu­ma­ta gö­rə, bu te­at­rın da bey­nəl­xalq əla­qə­lə­ri möv­cud­dur.

Mu­si­qi­li Te­atr da bey­nəl­xalq əla­qə­lə­rə ma­lik olan te­atr­lar sı­ra­sın­da­dır. Be­lə ki, te­at­rın əmək­daş­la­rı vax­ta­şı­rı ola­raq xa­ri­ci öl­kə­lə­rə, xa­ri­ci sə­nət­kar­lar isə bu te­at­ra də­vət edi­lir. Azər­bay­can Döv­lət Mu­si­qi­li Te­at­rı da­vam­lı ola­raq  bey­nəl­xalq te­atr təş­ki­la­tı­na üzv olur. Son za­man­lar te­atr

Qər­bi Asi­ya və Şi­ma­li Af­ri­ka Döv­lət­lə­ri Te­atr Xa­dim­lə­ri­nin Bir­li­yin­də Azər­bay­ca­nı təm­sil edir.

Qeyd edək ki, Azər­bay­can Döv­lət Mu­si­qi­li Te­at­rı həm də 2009-cu il­dən Mu­si­qi­li Te­atr­la­rın Bey­nəl­xalq As­so­sia­si­ya­sı­nın üz­vü­dür.

Azər­bay­can Aka­de­mik Ope­ra və Ba­let Te­at­rı­nın mət­bu­at xid­mə­ti­nin rəh­bə­ri Şü­ku­fə Ağa­mir­zə­ye­va "Ba­kı-Xə­bər"ə açıq­la­ma­sın­da təm­sil et­di­yi te­at­rın sıx və ge­niş bey­nəl­xalq əla­qə­lə­rə ma­lik ol­du­ğu­nu bil­dir­di. Ş.Ağa­mir­zə­ye­va­nın söz­lə­ri­nə gö­rə, in­ten­siv ola­raq həm xa­ri­ci sə­nət­kar­lar bu te­at­ra də­vət edi­lir, həm də bi­zim sə­nət­çi­lər xa­ri­ci öl­kə­lə­rə ge­dir: "Aka­de­mik Ope­ra və Ba­let Te­at­rı­nın uzun il­lər­dən bə­ri for­ma­laş­mış gö­zəl ənə­nə­lə­rin­dən bi­ri ge­niş bey­nəl­xalq əla­qə­lər qur­ma­sı­dır. De­yim ki, bu əla­qə­lər il­dən-ilə da­ha da in­ki­şaf edir və öz bəh­rə­si­ni ve­rir. Bir sı­ra Av­ro­pa öl­kə­lə­ri, o cüm­lə­dən də keç­miş So­vet İt­ti­fa­qı­nın ay­rı-ay­rı res­pub­li­ka­la­rı ilə te­at­rı­mı­zın bu gün də sıx əla­qə­lə­ri da­vam edir. Ha­zır­da Be­la­rus Bö­yük Aka­de­mik Ope­ra və Ba­let Te­at­rı ilə çox ge­niş və da­vam­lı əla­qə­lə­ri­miz var. Bu əla­qə­lər hər iki te­atr tə­rə­fin­dən im­za­la­nan əmək­daş­lıq mü­qa­vi­lə­si əsa­sın­da ger­çək­lə­şib. Bu əla­qə­lər çər­çi­və­sin­də mü­tə­ma­di ola­raq bi­zim te­at­rın so­list­lə­ri Be­la­rus Bö­yük Aka­de­mik Ope­ra və Ba­let Te­at­rı­nın ta­ma­şa­la­rın­da çı­xış edir. Hər ay Be­la­rus Te­at­rı­nın vo­kal­çı­la­rı, ba­let us­ta­la­rı, di­ri­jor və re­jis­sor­lar bi­zim te­atr­da ye­ni ta­ma­şa­la­rın ha­zır­lan­ma­sın­da iş­ti­rak edir. Uk­ray­na Mil­li Ope­ra­sı­nın so­list­lə­ri ilə də sıx əla­qə­lə­ri­miz möv­cud­dur. Mosk­va­nın Bö­yük Te­at­rı, Sankt-Pe­ter­bur­qun Mi­xay­lovs­ki Te­at­rı ilə də əla­qə­lə­ri­miz var. Ən ya­xın­dan əmək­daş­lıq et­di­yi­miz al­man dost­la­rı­mı­zı da müt­ləq qeyd et­mək is­tə­yi­rəm. Təx­mi­nən on il­dən ar­tıq­dır bu əla­qə­lər da­vam edir. Al­ma­ni­ya­nın Mün­hen şə­hə­rin­də ke­çi­ri­lən Ope­ra Sə­nə­ti Fes­ti­va­lı­nın rəh­bə­ri, di­ri­jor Kor­ne­li­ya fon Kes­sen­brok və onun hə­yat yol­da­şı re­jis­sor Lüd­viq Bau­man­la bi­zim sıx əla­qə­lə­ri­miz möv­cud­dur. Bi­zim te­atr­da səh­nə­yə qo­yul­muş bir ne­çə ta­ma­şa­nın re­jis­so­ru Lüd­viq Bau­man olub. "İl Ta­ba­ro", "Kənd na­mu­su" ta­ma­şa­la­rı­nı Bau­man ha­zır­la­yıb. Hə­min ta­ma­şa­la­rın mu­si­qi rəh­bə­ri isə xa­nım Kes­sen­brok­dur. Hər il bir ne­çə ta­ma­şa­nı ida­rə et­mək üçün biz Kor­ne­li­ya xa­nı­mı Ba­kı­ya də­vət edi­rik. Ey­ni za­man­da qar­şı­lıq­lı mü­ba­di­lə çər­çi­və­sin­də so­list­lə­ri­miz və sim­fo­nik or­kes­tri­miz ar­dı­cıl ola­raq 9 də­fə Ope­ra Sə­nə­ti Fes­ti­va­lı­na də­vət edi­lib və ora­da qa­la kon­sert­də çı­xış edib. Bi­zim Bal­tik­ya­nı res­pub­li­ka­lar­la, Mol­da­va ilə də sıx əmək­daş­lı­ğı­mız var. Te­at­rı­mız bu öl­kə­lər­dən, Gür­cüs­tan­dan, Tür­ki­yə­dən so­list­lər də­vət edir. Son za­man­lar Qa­za­xıs­tan və Qır­ğı­zıs­tan­dan bir sı­ra ta­nın­mış vo­kal­çı­la­rı də­vət et­mi­şik".

Bey­nəl­xalq əmək­daş­lıq əla­qə­lə­ri­nin mil­li ope­ra te­atr sə­nə­ti­nə bö­yük fay­da ver­di­yi­ni de­yən Ş.Ağa­mir­zə­ye­va bil­dir­di ki, əmək­daş­lıq çər­çi­və­sin­də çox uğur­la­ra na­il olu­nur: "Əl­bət­tə, biz xa­ric­dən bu­ra sı­ra­vi sə­nət­çi­lə­ri də­vət et­mi­rik, öz öl­kə­lə­rin­də ta­nın­mış vo­kal və ba­let us­ta­la­rı­nı də­vət edi­rik. Hər bir qas­trol­çu­nun səh­nə­miz­də çı­xı­şı bi­zim te­at­rı­mız və so­list­lə­ri­miz üçün, bir növ, təc­rü­bə mü­ba­di­lə­si­dir. So­list­lə­ri­miz də bu­nu gö­rür və on­la­rın təc­rü­bə­sin­dən ya­rar­la­nır. Həm­çi­nin, in­cə­sə­nət xa­dim­lə­ri­nin şə­hə­ri­mi­zə, te­at­rı­mı­za gə­li­şi, əl­bət­tə, on­la­rın bi­zim in­cə­sə­nə­ti­miz­lə, in­san­la­rı­mız­la, şə­hə­ri­miz­lə ta­nış ol­ma­sı­na və on­lar­da bi­zim­lə bağ­lı xoş tə­əs­sü­rat­lar ya­ran­ma­sı­na sə­bəb olur. Bu həm də mə­də­niy­yət və inc­sə­nə­ti­mi­zin hə­min öl­kə­lər­də təb­liğ edil­mə­si­nə xid­mət edir. Onu da qeyd edim ki, şə­hə­ri­mi­zə, te­at­rı­mı­za gə­lən, bi­zim in­san­lar­la tə­mas­da olan sə­nət­kar­lar öz öl­kə­si­nə get­dik­dən son­ra bu­ra­da gör­dük­lə­ri­ni həm­və­tən­lə­ri ilə pay­la­şır. Bu da, bir növ, ye­ni dost­luq əla­qə­lə­ri­nin ya­ran­ma­sı­na sə­bəb olur. Biz əsa­sən in­ter­net üzə­rin­dən gö­zəl əla­qə­lər qu­ru­ruq. Gü­man edi­rəm ki, bu əmək­daş­lı­ğın çox müs­bət nə­ti­cə­lə­ri var. Bi­zim sə­nət­kar­la­rın xa­ri­ci öl­kə­lə­rə sə­fər et­mə­si in­cə­sə­nə­ti­mi­zin, vo­kal və ba­let sə­nə­ti­mi­zin təb­li­ği­nə xid­mət edir. Ey­ni za­man­da, xa­ri­ci sə­nət­kar­la­rın bi­zim səh­nə­də çı­xı­şı, ta­ma­şa­lar­da iş­ti­ra­kı mə­də­niy­yə­ti­miz­lə ta­nış­lı­ğa sə­bəb olur".              

Son te­atr möv­sü­mün­də te­at­rın so­list­lə­rin­dən xalq ar­tist­lə­ri Azər Zey­na­lov, Fi­dan Ha­cı­ye­va, əmək­dar ar­tist İna­rə Ba­ba­ye­va, di­ri­jor Yal­çın Adı­gö­zə­lov, Əy­yub Qu­li­yev xa­ri­ci səh­nə­lər­də çı­xış edib. Mü­sa­hi­bi­min söz­lə­ri­nə gö­rə, Azər­bay­can so­list­lə­ri­nin xa­ri­ci öl­kə­lər­də çı­xı­şı da­im al­qış­lar­la qar­şı­la­nır: "Bi­zim tür­ki­yə­li sə­nət­çi­lər­lə də sıx əmək­daş­lıq əla­qə­lə­ri­miz var. Tür­ki­yə­li vo­kal­çı, bir ne­çə il əv­vəl Bül­bül adı­na mü­sa­bi­qə­nin Qran-Pri mü­ka­fat­çı­sı De­niz Ye­tim ad­lı vo­kal­çı xa­nı­mı da tez-tez ta­ma­şa­la­rı­mı­za də­vət edi­rik".  

İra­də SA­RI­YE­VA