şənbə günü, 21 noyabr 2026
     

ZIRVƏLƏRƏ YÜKSƏLƏN ALİM

Image


ŞAHİN FAZİL

Azərbaycan respublikası Quba şəhəri 27.03.1940-cı ildə anadan olmuşdur. 1958-ci ildə Qubada orta məktəbi bitirdikdən sonra Bakı Dövlət Universitetinə daxil olmuş və oranı Qızıl medalla bitirmişdir. 

Ədəbi fəaliyyətə 1950-ci ildə "Qızıl Quba" qəzetində "Qız bənövşə"  şerində fəaliyyətə başlamışdır. O, 1997-ci ildən Yazıçılar İttifaqının üzvüdür. Daha sonra o, indiki BDU-nun Şərqşünaslıq fakültəsinin fars dili şöbəsinə daxil olub. Şahin Fazil 1963-1966-ğs illərdə Əfqanıstanda tərcüməçi kimi çalışmağa başlayan ilk tələbə idi. O, Azərbaycan yazıçılarının şeirlərini fars dilinə tərcümə edib, oraya göndərirdi,özü də fars dilində şeirlər yazıb, oradakı jurnallarda çap etdirərdi. O, bir neçə fəxri fərmanla (SSRİ) və üç Əfqanıstan ordeni ilə təltif olunmuşdur.

Şahin Fazil 2009-cu ildə Yaponiyanın Sidney Universitetinin dəvəti ilə Azərbaycan tarixşünaslığına dair mühazirə oxumuşdur. Şahin Fərzəliyev 5 divan, 30-dan çox kitab, 300-dən artıq elmi məqalə müəllifidir.     

Tarixçi alim, şair, şərqşünas və tərcüməçi, Azərbaycan elmində yeri görünəcək gözəl bir insan 85 yaşında dünyadan köçdü. Ömrünün bütün hissəsini Azərbaycan elminə, tarixə, ədəbiyyata, şeriyyata qəzəl, qoşma hər növ şeir nümunələrində, xüsusən qəzələ yenilik gətirən Şahin Fazil Azərbaycan türkcəsində müasir qəzəllər yazmışdır. Onun qəzəllərinə gözəl mahnılar da bəstələmişlər. Şahin müəllimin qəzəl üslubu özünəməxsus orjinallığı ilə seçilən, yaddaqalan, öz dilimizdə yazılan qəzəllərdir. Onun qəzəllərinə Əlibaba Məmmədov, Məmmədbağır Bağırzadə və başqa musiqiçilərimiz bəstələr yazmışlar. Mahnılar xalqın könlünü oxşamış, ürəyə yatımlı mahnılara çevrilib hit olmuşdur. 

Şahin Fazil mənim üçün bir arzusunda olub, oxumaq istədiyim bir kitab idi. elə bir kitab ki, oxuduqca tarixin səhifələri, tarixi hadisələr gözümün qarşısında canlanır. Ən çox da "Soyqırım" şeri


Qana qan söyləyib babalar,

Eləcə qana qan deyiblər atalar.

İlahi şahinin müstəqim sözü var

Düşmənin hey qırdı, 

İndi mən qoy qırım, Soyqırım


Sanmasın müxəmməs soyqırım törədib

Bəs qədər soyumu azaltdı

Soyum tükənməsə də 

Vayim çoxaldı toyum azaldı 

Kaş məndə yağıya toy tutum 

Özümə hey qurum soyqırım


Səndə də soyqırım törənib Türkiyə 

Basılıb əzilib türk niyə?

Bəs deyil?

Bu əməl türklərə qəsd deyil? 

Yağılar bilsinlər türkün də

Dəryatək qabarıq coşması olacaq 

Səbrinin qaynayıb daşması olacaq 

Sərt olub hirs ilə deyirəm

Vaxt gəlsin bedazil kafiri lap bu dəm

Qoy mən də hey qırım soyqırım


Ey düşman hərçənd sən

Fitnəkar niyyətlə qəzəblə hiddətlə,

Dəhşətlə, vəhdətlə.

Şirvanlı Bakılı Qubalı yurdunda 

Zəngəzurç Qarabağ , Xocalı yurdunda

Soy biçdin, soy qırdın

kaş mən də sənin tək Şahin tək üstünə 

Şığıyım  soyqırım


Sanma ki, soyum az 

Suyu yox, sizlərin qanını

Su kimi içsədə, ürəyim soyumaz 

Bu ahıl çağında günlərin bir günü 

Kaş mən də şahin tək əl açıb, qol açıb 

İntiqam almağa yol açıb Hayqırım

Soyqırım soyqırım soyqırım


Şahin Fazil - bu ad mənə tez-tez rast gəlir, qəzetləri müntəzəm gözdən keçirdiyimdən tez-tez məqalələri qabağıma çıxırdı. Oxuduqca hiss edirdim ki, bu adam tariximizi çox gözəl bilir, gözlərim önündə böyük tarixçi nəhəng bir alim dururdu.

Televiziya ekranında gördüyüm muğam mahnılara həsr etdiyi qəzəllərindən, qəzəllərinə bəstələnmiş mahnılardan olan bitr veriliş idi.

Həmin gün elə bildim bu başqa Şahin Fazildi. Bu Şahin Fazil gözəl qəzəlxan idi. sən demə, ədəbiyyatımıza yenilik gətirən gözəl şair, təmiz türk dilində, müasir dildə qəzəl yazan Şahin Fazil.

Bu necə ola bilər, ədəbiyyatı gözəl bilən, qəzəl, qoşma, 3 divan yazan bir şair, həm tarixçi, tərcüməçi, şərqşünas, ərəb, fars dillərini mükəmməl bilən bir insan. Bu qədər öyrənmək, öyrətmək, hər şeyi nöqtə, vergülü ilə bərabər yazıb, Azərbaycan elminə töhfə verən alim - Şahin Fazil.

Hələ elmi adlarını saymaqla qurtarmır. Azərbaycan Dövləti də onun əməyini layiqincə qiymətləndirib. Bitirdiyi dövlət müəssisəsinin ali təhsil, Azərbaycan Dövlət Universiteti.

Tarix üzrə elmlər doktoru, professor.

Ədəbiyyatdan: Yazıçılar İttifaqının üzvü, AJİ-nın üzvü, "Qızıl qələm" mükafatçısı, ən gözəl əsərlərinə görə təltiflər. 

Şahin Fazili hamıdan çox gözəl şairimiz Ramiz Qusarçaylını həm şeriyyata görə, həm də onunla ürək dostu idi. Onun şerlərində hiss olunurdu ki, dos tuna şeirlər vasitəsi ilə öz dərdini bölüşürdü:


Şeirdən sarayın var, 

İldırım tək gurlayan

Hayın var, harayın var.


Hay-harayın şerinin

Misralarına hopub.

Bir də gördün Qarabağ

Diksinib harayından

Yağ ı əlindən qopub.

O zaman iqbalımız

Üzümüzə gülümsər,

O zaman, dostum, sənə

Yazaram təzə əsər.


Diksindir Qarabağı, 

Ey şair, harayınla.

Qopsa düşmən əlindən

Sevindirərəm səni

Təzə kitab payınla.


İndisə, bu balaca

Kitabı tamamladım.

Mən də elə sənin tək

Haylıyam,  haraylıyam -

Şahin Fazildir adım.


Necə xoşdur ovqatım,

Bu kitab ilk sovqatım

Haylıya, haraylıya -

Ramiz Qusarçaylıya!


Bu müdrik insan oxunmamış dahiyanə böyük tariximiz, folklorumuz, ədəbiyyatımız, mədəniyyətitmizlə dolu bir insan. Hər kəsin başa düşdüyü insan, zəngin biri ki, hər kəs ondan faydalana bilərdi, yaxşı ki, özündən sonra qoyub getdiyi yazılı əsərləri onu dünyadan cismani köçüb getsə də, qoyub getdiyi yazılı irsi unutdurmayacaq.  Şahin Fazil dühası daim qəlblərdə yaşayacaq, heç zaman unudulmayacaq.


Sayğı və hörmətlə, 

Mehriban Əmrullayeva  

Yazıçı, jurnalist




VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 17:42
Elektron hökumıət inkişafı üzrə Azərbaycanın nəticələrini hər ölkə göstərə bilməz...

21.11.2026 / 17:12
Rusiyada miqrantlara sərt nəzarət başlayır – dekabrın 1-dən hər addımları izlənəcək...

21.11.2026 / 16:27
Britaniyanın Aİ-yə qayıtması gündəmə gəldi – Londondan gözlənilməz açıqlama...

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

20.11.2026 / 13:59
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edilib

20.11.2026 / 13:55
Le Penin partiyasının qərargahında məlumat sızması ilə əlaqədar axtarış aparılıb

20.11.2026 / 13:50
Çin "üçlüyünün" bəyanatları Avroatlantik məkanı parçaladı...

20.11.2026 / 13:35
Putinin təhdidlərindən saatlar sonra Rusiya ordusu Kiyevə üç ballistik raket atdı - körpülər vuruldu...

20.11.2026 / 13:18
Lukaşenko kənd təsərrüfatı nazirini söydüyünü etiraf etdi - sonra ondan üzr istəyirəm...

20.11.2026 / 13:03
Vyetnam Azərbaycanda səfirlik açır...

20.11.2026 / 12:51
Jurnalistlər üçün müsabiqə elan edildi

20.11.2026 / 12:36
ABŞ-da hakerlər “Visa”, “Mastercard” və “JPMorgan Chase” müştərilərinin məlumatlarını ələ keçirdi…

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ