şənbə günü, 21 noyabr 2026
     

QARAÇÖPÜN QARAPENCƏK – QARACA ŞAİRİNƏ!

Image


Günlər keçdikcə, aylar ötdükcə, illər dolandıqca ömür iz-iz öz yolu, öz magistral xətti ilə mənzilinə doğru varır. Bir-birinə bənzəməyən enişdən, yoxuşdan keçir. Sınanır, güvənilir, bəzən də güvənsiz gədiklərdə darılır, nəhayətdə yenə də, geriyə dönüşü olmayan, girişli-çıxışlı bu varışı davam edir ömür. 

Hardan başlayır bu ömrün yolu? Əlbəttə ki, iki insanı bir-birinə bağlayan eşqin çılğın enerjisindən; bu enerjinin ana bətnində bağlanan kündəsindən; o kündədə formalaşan, yetginləşən, Tanrı vergisindən doğan alın yazısından. Hər insanın isə alnına digərinə bənzəməyən bir tale yazılır. O tale insanı gözləmədilyi, heç vaxt ağlına gəlməyən yerlərə aparır...

...Kim deyə bilərdi ki, Qaraçöpdə, məhəbbətlə dolu bir ailədə dünyaya göz açan, yüyürə-yıxıla-dura böyüyən iri-qara gözlü, qarabəniz bir körpə, günlərin bir günündə, qara pencəyinin qoynunda, daşlı-kəsəkli yollardan keçib vardığı Estoniyanın Tartu universitetinin auditoriyalarında Vətən üçün, Yur üçün darıxa-darıxa, "beli qırılsın qarıflığın!.." deyə söylənə-söylənə alın yazısının aparıb çıxardığı o gözəl məmləkətdə təkcə Qaraçöpün deyil, ümumən türk dünyasının təkcənəsi olacaq...

Qara pencək sözü elə-belədən gəlmədi dilimə... 

Bu yay, Qaraçöpdə, bir axşam Xaqaninin şen olmuş dədə yurdunda, yenidən qurub-yaratdığı, sahmana saldığı ocağında görüşdük. Bu görüş elə bir görüş oldu ki, bu yaşıma qədər unuda bilmədiyim çox az saylı görüşlərdən biri kimi yaddaşımın elə yerinə yazıldı ki, demək olar, hər gün xatırlayıram. O gecəki süfrə möhtəşəm idi – bu ayrı; kiçik qızım Elif mənimlə idi, məclisdə yaşıdı olmadığı üçün, darıxmağa başladı, Xaqani elə bir metodik priyomlarla Elifi məclisin gedişatına bağladı ki, uşaq darıxdığnı unutdu, heyran qaldım – bu da bir ayrı; bütün deyilən sağlıqlar şeirlərlə bəzənirdi, bunun da misli yox idi – bu da bir ayrı; istiqanlılıq, insancanlılıq, dostyanalıq, az qala, hər kəsi öz əlləri ilə yedirməyə çalışırdı – bu da bir ayrı – belə "ayrılar" çox idi, ancaq nəql etdiyi bir əhvalat ayrıların-ayrısı oldu. Bax, hər gün xatırladığım məhz həmin qeyri-adi "ayrı" o idi ki, o əhvalatı mən səhnə əsərinə çevirmək niyyətindəyəm. Ona görə də qeyri-ixtiyarı o görüş gözlərim önündə dönə-dönə canlanır. Əhvalatın qısa məzmunu belədir – ancaq, ürəkyandıran bir möcüzədir:

Deməli, bir gün Xaqaniyə evdən zəng olunur ki, evə tez gəlsin. Qızları gəlib, onu gözləyirlər. Xaqanini heyrət götürür. Axı qızların hərəsi Avropanın bir ölkəsində yaşayır, nə hadisə baş verib ki, gəliblər? Soruşur, rahatlayıcı bir cavab ala bilmir. Düşünür ki, yəqin oğlunun "həngaməsidir". Oğlunun qarasınca danışa-danışa evə tələsir. Evə çatır, (mən əhvalatı bir az öz bildiyim kimi danışıram, azacıq təhrifim olsa, qardaşım məni bağışlayar!) tələm-tələsik içəri girir, baxır ki, süfrə açılıb, hamı süfrənin başındadır. Yadına düşür ki, bu gün onun ad günüdür. Gülümsünür, "ay sizi, ürəyim qopmuşdu", deyə, qızlarla qucaqlaşır, görüşür, bir qədər kövrəlir (kövrəklik də ki, Xaqaninin etiketidir!), ağlamsınır... lakin, sonrakı mənzərə onu hönkürdür...

Xaqani əhvalatı danışarkən mən hadisənin dramatizminə onun hönkürtüsündən daha çox göz yaşlarına qərq oldum. Demək, qızlar bir qutu gətirirlər, qoyurlar stolun üstünə, atalarına xahiş edirlər ki, qutudakı hədiyyəni çıxarsın. Xaqani qutunu açır, qutudan bir pencək çıxır. Çox bəyəndiyini söyləyir. Ancaq soruşur ki, "niyə məhz pencək? Evdə pencəklər çoxdur". Xaqanini hönkürdən və əhvalatı göz yaşları ilə xatırladan və mənim də ağlamağıma səbəb olan o unudulmaz günün söylənən əhvalatının kuliminasiya nöqtəsi ondan ibarətdir ki, demə, qızlar orta məktəbə gedəndə, demək olar ki, Xaqani hər gün qızlara deyərmiş ki, "Qızlarım, siz mütləq oxumalısınız. Qardaşınız oxumasa, o qədər özümə dərd eləmərəm, ancaq sizi, lap pencəyimi satmaq da olsa, oxudacam. Qurbanınız olum, amandı-hoydu, oxuyun!". Xaqani demək olar ki, qızlara hər gün pencəksatmaq ideyasını təkrarlayarmış. Qızlar da uşaq ağılları ilə inanır, bir oxumalıylarmısa, qorxudan beş oxuyurlarmış ki, ataları pencəyini satmalı olmasın. Estoniya soyuq olan ölkədir. Pencəyi satar, qalar pencəksiz, soyuqdan ölər... 

Qız uşaqlarındakı ata məhəbbətinə baxın!.. 

Uzun illər bu qorxu ilə təhsil alan qızlar, maşallah, atalarını qürurlandıracaq dərəcədə yetişdilər və yüksək təhsilləri ilə mühüm mərtəbələrə ucaldılar... 

İndi isə, demə, qızlar belə qərara gəlirlər ki, "atanın doğum günündə onun başına yığışaq, o "qəmli", "qorxunc" hadisəni rəmziləşdirmək üçün ataya əziz olan günündə sürpriz olaraq pencək hədiyyə edək."...

Dostlar, bu hadisənin emosional təsiri bilmirəm sizdə hansı hissləri oyatdı, ancaq həmin gün qızların gözlərinin içinə baxdıqca Xaqaniyə hansı hissləri yaşatdığını, necə duyğulandırdığını təsvir etməyə ehtiyac qalmır. Məni isə, Xaqani gapını elədikcə, necə dəhşətli dərəcədə sarsıtdığını sözlə ifadə edə bilmirəm... Mən, o körpəcə qızların qeyrətini, heç bir mübaliğəsiz, Tomrisdən üzü bu tərəfə, böyük bir etnosun bütovlüyünün, paklığının rəmzi kimi qiymətləndirirəm! Və düşünürəm ki, Qaraçöpün qarapencəkli – qaraca şairinin övladları məhz belə əqidə sahibi olmalıdırlar! Çünki, Xaqani özü də bənzərsiz və yüksək keyfiyyətləri ilə tanınan, türkün qayım-qədim kişilərindəndir! Millət içində milliliyini qoruyan, təpədən dırnağa qədər özü olan, millətinə şan gətirən bir ziyalıdır.

Mən Xaqanini uzun illər qiyabi tanımışam. Haqqında həmişə xoş sözlər eşitmişəm. Ara-sıra, rast gəldikcə, şeirlərini oxumuşam. Bəyənmişəm. Qürurlanmışam. Ancaq, yaxından tanıdıqdan sonra, xüsusən də bu yay bu əhvalatı eşitdikdən sonra ona münasibətim o günə qədərki rəğbəti geridə qoydu və Xaqaniyə bir insan kimi, bir eloğlu kimi, bir şair kimi, bir ata kimi və nəhayət bir Vətən oğlu kimi, həm də bir dost kimi bir könüldən min könülə bağlandım. O, artıq mənə fərəh gətirən qardaşımdır!.. 

Beləliklə, gələk o məqama ki, hər bir insanın öz obrazı var. Hər bir insan öz obrazı ilə nəzərlərdə canlanır. "Ağayana adamdır", "mülayimdir", "dəli-doludur", "Kişi adamdır" və s. bu kimi etiketlər insanın obrazını ifadə edir.  

Bəzən adama elə gəlir ki, iri-qara gözlü, qarabəniz Xaqani Qayıblı əynində qara pencəyi və ya qara yapıncısı, ağ at üstündə, bir əli atın yalmanında, bir əlində isə qamçısı başı üzərində yellənən, şeirləri dilində əzbər, qıy qoparıb şeirlərini hayqıraraq yara-yara dəli küləyi, üzü körpəliyindən bəri, Qaraçöpün əsl qədir-qayım kişiləri kimi 60 ildir ki, elə hey çapan bır kolarit mücəssiməsidir. Elə bil, Qavrı çayı kükrəyib, daşıb və sellənə-sellənə anrıdan bəri coşaraq, sağı-solu yara-yara gəlir misallı... 

Şeirləri küləyin ahəngində nəğməyə çevrilərək, sanki həzin-həzin aləmə yayılır. Bax, Xaqani Qayıblının obrazı mənim gözlərimdə həmişə bu cür, belə nəhəng timsalda, çılğın dinamika ilə canlanır.  Çap, eloğlu, çap... çap, dərdiş, çap... çap, ağrın alım, çap... çap, a Qaraçöpün qarapencək, qarabəniz – qaraca şairi, çap!.. 

Alın yazın yığvallı, yolun həmişə açıq, uzun, izlərin qalımlı, varacağın mənzilin uzaq olsun! 

Çoxunu Tanrı versin, ən azından, bundan sonra bir 60 da, ancaq sağlam və könül xoşluğuynan yaşanacaq ömrü mən arzulayıram!




VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 17:42
Elektron hökumıət inkişafı üzrə Azərbaycanın nəticələrini hər ölkə göstərə bilməz...

21.11.2026 / 17:12
Rusiyada miqrantlara sərt nəzarət başlayır – dekabrın 1-dən hər addımları izlənəcək...

21.11.2026 / 16:27
Britaniyanın Aİ-yə qayıtması gündəmə gəldi – Londondan gözlənilməz açıqlama...

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

20.11.2026 / 13:59
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edilib

20.11.2026 / 13:55
Le Penin partiyasının qərargahında məlumat sızması ilə əlaqədar axtarış aparılıb

20.11.2026 / 13:50
Çin "üçlüyünün" bəyanatları Avroatlantik məkanı parçaladı...

20.11.2026 / 13:35
Putinin təhdidlərindən saatlar sonra Rusiya ordusu Kiyevə üç ballistik raket atdı - körpülər vuruldu...

20.11.2026 / 13:18
Lukaşenko kənd təsərrüfatı nazirini söydüyünü etiraf etdi - sonra ondan üzr istəyirəm...

20.11.2026 / 13:03
Vyetnam Azərbaycanda səfirlik açır...

20.11.2026 / 12:51
Jurnalistlər üçün müsabiqə elan edildi

20.11.2026 / 12:36
ABŞ-da hakerlər “Visa”, “Mastercard” və “JPMorgan Chase” müştərilərinin məlumatlarını ələ keçirdi…

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ