Neftlə bağlı qəribə vəziyyət yaranır

Tarix: 26.09.2014 / 03:55
Bölmə: İqtisadiyyat

Neftin dünya bazarında qiymətinin durmadan ucuzlaşması artıq OPEK-də də ciddi narahatlığa yol açıb. Artıq təşkilatda da belə fikirlər səslənir ki, neftin qiymətdən düşməsi uzunmüddətli xarakter ala bilər. Bu səbəbdən istisna deyil ki, təşkilat neft hasilatının azalması barədə qərar qəbul etsin.
Hələlik isə neft dəyərdən düşməkdə davam edir. Artıq "Brent" neftinin barrelinin qiyməti 96 dollar həddinə enərək son 2 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşüb. Neftin qiymətinin aşağı düşməsinə ABŞ-ın Enerji İnformasiya İdarəsinin (EIA) açıqladığı təbii qaz ehtiyatı ilə bağlı məlumat da təsir göstərib. Qaz ehtiyatı və hasilatının yüksək olmasının açıqlanması neftin bir qədər də ucuzlaşmasına təkan verib. Analitiklər Avropada iqtisadi artımın proqnozlardan aşağı olmasının da neftin qiymətini aşağı düşməsinə təsir göstərdiyini bildirir. Buradakı durum iqtisadiyyatın vəziyyətinin yaxşı olmadığını göstərir və bu da neftə olan təlabatın azalmasına gətirib çıxarır. Dollar da bu prosesdə az rol oynamır. Hazırda valyuta bazarında dollar digər pul vahidlərinə nəzərən, belə demək olarsa, son dörd ilin ən parlaq günlərini yaşayır. Dollar dəyər qazandığı zamanda neft və qızıl isə ucuzlaşır. Amerika Mərkəzi Bankının (FED) borclanma xərclərinin artacağı istiqamətindəki proqnozları dolların dəyərini yüksəldir. FED-in son komitə toplantısında bankın rəhbəri Canet Yellenil ABŞ-da faiz nisbətlərinin hələ uzun müddət sıfıra yaxın qalacağını bildirib. Bu da dollara olan tələbi artırarkən, neftin dəyərdən düşməsinə təsirsiz ötüşmür.
Qeyd olunduğu kimi, OPEK də vəziyyətdən narahatdır. Qurumun baş katibi Abdullah əl Badri təşkilatın noyabr ayında keçirəcəyi yığıncaqda istehsalı azaltmaq qərarı verə biləcəyini söyləyib. O, neft istehsalının gələn il azala biləcəyini vurğulayıb: "Qiymətlərin iki aydır düşdüyünü bilirik, bu vəziyyətin davam edəcəyini düşünürəm".
Məsələnin daha bir maraqlı tərəfi isə odur ki, neft bazarını bir sıra nüfuzlu şirkətlər tərk etməyi düşünür. Məsələn, ABŞ-ın məşhur neft istehsalçısı "Rockefeller Brothers" Vəqfi mədən sahəsindəki sərmayələrini satmaq qərarına gəlib. Azərbaycanlı milyarder Vahid Ələkbərovun rəhbəri olduğu "LUKoil" isə almaz biznesinə girişir. Şirkət əldə etdiyi ilk almaz partiyasının internetdə auksionunu keçirib. Bununla bağlı yayılan məlumatda ilk partiya almazın Arxangelsk vilayətindən əldə olunduğu və demək olar ki, hamısının satıldığı deyilir. Şirkətin prezidenti Vahid Ələkbərov isə bu işin "LUKoil"un profilinə uyğun gəlmədiyini, amma bütün buna rəğmən, onun ən yüksək şəkildə reallaşdırıldığını söyləyib.
Yaranmış durumu şərh edən iqtisadçı ekspert Vüqar Bayramov isə bildirir ki, neft şirkətləri öz istehsal coğrafiyasını diversifikasiya etməyə çalışır: "Əsas məsələ ondan ibarətdir ki, investisiyanın diversifikasiya olunması birmənalı şəkildə həmin şirkətlərə daha dayanıqlı gəlir imkanı verir. Bu da bir sektordan asılılığı aradan qaldırır. "LUKoil" və "Rockefeller Brothers" kimi dünyaca məşhur şirkətin enerjidən kənar sektorlara vəsait yönəltməsi investisiyaların diversifikasiyası ilə bağlıdır ki, bu da həmin şirkətə gələcəkdə neft bazarında qiymət aazalmasından sığortalanmaq imkanı verəcək. "LUKoil"un enerjidən kənar sferaya investisiya yönəltməsi onu göstərir ki, şirkətin gələcəkdə neftin qiymətində kəskin azalmaların olacağı ilə bağlı müəyyən narahatlığı var. İkincisi isə, bu azalmanın baş verməsi zamanı şirkətin investisiya imkanlarının ciddi şəkildə məhdudlaşacağı ilə bağlıdır. Buna görə də "LUKoil" öncədən qabaqlayıcı tədbirlər həyata keçirir ". Ekspertin fikrincə, Rusiya-Qərb qarşıdurması və gələcəkdə Rusiyanın iqtisadi baxımdan ciddi şəkildə sıxışdırılması üçün Qərb alternativ enerji kəşfinə daha çox vəsait xərcləyəcək. Bu da praktik olaraq Rusiyanın enerji imkanlarını minimuma endirə bilər. Elə "LUKoil" da məhz belə bir təhlükənin yarana biləcəyindən ehtiyatlanaraq bu addımı atıb. Ekspert onu da bildirir ki, bu, Azərbaycan üçün də keçərlidir: "Bildiyiniz kimi, ölkədə Dövlət Neft Fondu tərəfindən vəsaitlərin diversifikasiyası həyata keçirilir. Neftdən alınan gəlirlərin qeyri-neft sektorlarına yatırılmasını məqsədəuyğun hesab edirəm. Çünki ancaq belə olan təqdirdə Azərbaycan gələcəkdə alternativ enerji mənbələrinin tapılması və enerji ixracatı ilə bağlı hər hansı regional problemlərdən kompensasiya oluna bilər".
Azərbaycan tərəfi isə hələlik neftin qiyməti ilə bağlı vəziyyətə nikbin yanaşır. Dövlət Neft Fondunun icraçı direktoru Şahmar Mövsümov yaxın illərdə qurumun büdcəsinə 200 milyard dollar vəsaitin daxil olacağını vurğulayıb.
Qeyd edək ki, Neft Fondunun yaranmasından 15 ilə yaxın vaxt ötdüyü bir vaxtda onun hesablarına daxil olan vəsaitin məbləği 110 milyard dollara çatıb.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...